Xalmurat Uyghur: "Erkinlik karwini xitayning jaza lagérlirini pash qilish iradimizni körsitidu"

Muxbirimiz méhriban
2018-09-04
Élxet
Pikir
Share
Print
"Erkinlik karwini" ni bésip ötmekchi bolghan döletlerning liniye xeritisi.
"Erkinlik karwini" ni bésip ötmekchi bolghan döletlerning liniye xeritisi.
Xamurat ependi teminligen

Yéqinda ijtima'iy taratqularda finlandiyediki Uyghur yashlirining "Erkinlik karwini" namida guruppa teshkillep, yawropa döletlirini aylinip teshwiq qilish we özliri yétip barghan döletlerde namayish uyushturush, xitay da'irilirining Uyghur diyarida qurghan jaza lagérlirining ehwali heqqide shu yerdiki puqralargha teshwiq qilish pa'aliyiti bashlighanliqi melum boldi. Mezkur pa'aliyetni teshkilligüchilerdin xalmurat ependi ziyaritimizni qobul qilip, "Erkinlik karwini" ning meqsiti we mezmunini anglatti.

Finlandiyediki Uyghur pa'aliyetchiliridin xalmurat Uyghur ependining bildürüshiche, finlandiyede bir türküm Uyghur yashlirining teshkillinishi bilen bu yil 19-séntebirdin 1-öktebirge qeder yawropadiki birqanche döletni aptomobilliq aylinip, nöwette xitayning jaza lagérlirigha qamalghan Uyghurlar weziyitini anglitish we yétip barghan döletlerde namayish uyushturush pa'aliyiti pilanlan'ghan.

Xalmurat Uyghur ependining bildürüshiche, ular teshkilligen guruppigha "Erkinlik karwini" nami bérilgen bolup, ular bu qétimliq teshwiqat pa'aliyitini, 19-séntebir küni finlandiye paytexti xélsinkidin bashlap, , sitokholm, oslo, bérlin, amstérdam we parizhda dawam qilip, 1-öktebir küni bélgiye paytexti biryussélda xitaygha qarshi namayish bilen ayaghlashturushni pilanlighan.

Uning bildürüshiche, ular seper jeryanida herqaysi döletlerde shu yerdiki yashlarning teshkillishide namayish we teshwiq wereqiliri tarqitish pa'aliyetliri ötküzüsh we özliri barghan döletlerdiki yashlar bilen néme ishlarni qilish qatarliq bir yürüsh mesililer heqqide pikir almashturushni pilanlighan.

"Erkinlik karwini" guruppisining teshkillinish meqsiti heqqide toxtalghan xalmurat ependi mundaq dédi: "Bu qétimliq erkinlik karwini pa'aliyiti yawropadiki Uyghur yashlarning birlikte teshkilligen bir qétimliq muhim pa'aliyet bolup, bu pa'aliyetning yene bir qimmetlik yéri, biz Uyghur yashlarning birlisheleydighanliqimizni, oxshimaydighan döletlerde, oxshimaydighan shara'itlarda yashisaqmu, weten we millet üchün birliship, sistémiliq halda pa'aliyet élip baralaydighanliqimizni, bizde birlikning, ittipaqliqning we iradining barliqini körsitidu".

Xalmurat ependi yene xitay hökümitining Uyghur diyarida qurghan atalmish "Terbiyelesh merkezliri" namidiki jaza lagérlirini anglitishta aktip pa'aliyet élip barghan Uyghurlarning biri. U bu yil 4-ay mezgilide öz kimliki bilen ijtima'iy taratqulardin feysbokta yurti turpandiki lagérgha qamalghan ata-anisining ehwalini tonushturghandin buyan, u radiyomiz Uyghur bölümi we köpligen xelq'ara taratqularning ziyaritini qobul qilip, öz a'ilisi duch kelgen paji'elerni anglatti. Undin bashqa yene u muhajirettiki Uyghurlarni teshkillep, jaza lagérlirigha solan'ghan uruq-tughqanlarning heqqide guwahliq bérish pa'aliyitinimu dawamlashturup kelmekte.

Xalmurat ependi mundaq dédi: "Hazirghiche yawropa, amérika we asiyadiki muxbirlarning hem kishilik hoquq teshkilatlirining ziyaritini köp qétim qobul qildim. Eng deslepte, yeni bu yil etiyaz mezgilide amérikining 'chet'el siyasiti' zhurnilining ziyaritini qobul qilip, turpandiki jaza lagérigha qamalghan ata-anamning ehwalini anglattim. Mezkur maqale 3-aprél élan qilindi. U chaghda méning ismimni mehmut dep alghanidi. Kéyin xelq'ara kishilik hoquq közitish teshkilati xitay ishlar bölümining ziyaritini we Uyghur kishilik hoquq programmisining ziyaritini qobul qildim. Xelq'ara kechürüm teshkilatining xongkongdiki xadimining ziyaritini qobul qildim, yéqinda ular bu heqte mexsus bir filim ishlimekchi".

Xalmurat ependining bayanliridin melum bolushiche, u bu yil etiyazdin hazirgha qeder xelq'aradiki nopuzluq taratqulardin 10 nechchisining ziyaritini qobul qilip, ata-anisi we bashqa uruq-tughqanlirining lagérlargha qamalghanliqi heqqide guwahliq bergen. U yene muhajirettiki Uyghurlarnimu lagérgha qamalghan uruq-tughqanlirining ehwalini anglitishqa dewet qilip, buning ünümige bolghan ishenchsini bildürdi.

U mundaq dédi: "Men wal schrét zhurnili, washin'gton pochtisi, roytérs, dé atlantik, maliye waqti géziti qatarliqlardin bashqa yene sin'gapor, xongkong, koréye, filippin we isra'iliye qatarliq döletlerdiki taratqular muxbirlirining ziyaritini qobul qildim. Shimaliy yawropada finlandiyening 'xélsinki sanomat' gézitining ziyaritini qobul qildim, firansiye we gérmaniyening muxbirining ziyaritini qobul qildim. Yéqinda shiwétsiye radiyosining ziyaritini qobul qildim, yene norwégiyening afténpostén gézitining ziyaritini qobul qildim. Ulardin sirt b b s ning muxbirliri bilen alaqileshtim, ulargha özümning béshidin ötkenlerni we ata-anam heqqide anglattim".

Xalmurat ependi yene yéqinda türkiye qatarliq birqanche döletke bérip, muhajirettiki Uyghurlar arisida lagérlargha qamalghan uruq-tughqanlarning ehwali toghrisida guwahliq bérish dolqunini qozghighan Uyghurlarning biri. U bu heqte mundaq dédi: "Türkiyede guwahliq bérish dolquni qozghash üchün u yerde bir qisim kishiler bilen körüshtüm, u yerdiki qérindashlarning yardimi bilen guwahliq widiyosi ishlesh nésip boldi. Muxbirlarning xizmitige téximu yaxshi maslishish üchün, guwahliq bérish guruppisi teshkilliduq, guwahliq bérish guruppisidiki qérindashlargha özining we a'ilisidikilerning paji'elirini xelq'ara axbaratlargha anglitish pursiti yaritishqa tirishtuq. Bu yerdiki xizmetlerni asasliqi türkiyediki qérindashlar pidakarliq bilen élip bardi, bu yerde shu qérindashlargha bir Uyghur bolush süpitim bilen rehmitimni bildürimen".

Xalmurat ependining bildürüshiche, ular teshkilligen "Erkinlik karwini" ning ezaliri barghanche köpiyip bériwatqan bolup, deslep finlandiyede teshkillen'gen mezkur guruppigha Uyghurlardin bashqa türkiy milletlerdin jaza lagérlirigha uruq-tughqanliri qamalghan qazaq qérindashlar we yawropadiki bir qisim shu yerlik yashlarmu awaz qoshqan.

Pikirler (0)
Share
Toluq bet