Chet'eldiki Uyghurlar xitay da'irilirining Uyghur siyasiy mehbuslirining jaza mudditini yiniklitilgenlikige qarita inkas qayturdi

Ixtiyariy muxbirimiz ihsan
2016.02.09
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
Huseyin-Jelil-305.jpg Hüseyin jélilning türmige kirishtin burunqi süriti.
RFA File

Xitayning “Shinjang géziti”, tengritagh we nur tori 3 - féwraldiki xewiride dölet xewpsizlikige xewp yetküzgen 11 neper Uyghur mehbusning jazasini kémeytkenliki toghriliq uchur tarqatti.

Xewerde ashkarilishiche, Uyghur diyaridiki türme sistémisining dölet xewpsizlikige xewp yetküzgen jinayetchilerning jazasini kémeytish toghrisidiki höküm élan qilish we teshwiq - terbiye yighini 2 - ayning 1 - küni ötküzülgen. Yighinda memettoxti memetrozi we hüsenjan jélilgha jazasi kémeytilgenlerge wakaliten söz qildurghan. Jazasi kémeytilgen bu ikkiylen söz qilghanda, köp qétim égilip turup kechürum sorashqa mejbur bolghan.

Da'iriler jazasi kémeytilgen memettoxti memetrozining ilgiri afghanistanda térrorluq meshiqige qatnashqanliqini ilgiri sürgen.

Memettoxti memetrozining pakistanda bille oqughan hazir shiwitsiyede yashawatqan sawaqdishi abdulla ehed xitay da'irilirining memettoxti memetrozining jaza mudditini yiniklitilgenlikige qarita pikrini bayan qilip, memettoxtining jinayet sadir qilmighanliqini, xitay da'iriliri uni mejburiy tutqun qilip pakistandin élip kirip ketkenlikini, bu kechürümning, xelq'araning közini boyash üchün mejburlash wastiliri arqiliq qiliwatqan heriket ikenlikini eskertti.

Xewerde özbikstanda tutqun qilin'ghan kanada puqrasi hüsenjan jélilning ilgiri chégra sirtida “Sherqiy türkistan azadliq teshkilati”, “Sherqiy türkistan islam herikiti”din ibaret ikki teshkilatigha qatniship, ularning gholluq ezasigha aylan'ghanliqi hem chégra sirtida “Imam” bolghanliqidek jeryanlar bayan qilin'ghan yazmilarni ürümchidiki 1 - türme we bashqa türmilerde hemde qeshqer héytgah jamisi aldida oqughanliqi ilgiri sürülgen.

Hazir melüm dölette panahliniwatqan, hüsenjan jélil bilen bir türmige qamalghan, ismini ashkarilashni xalimighan bir Uyghur yash, ziyaritimizni qobul qilip, xitay da'irilirining siyasiy mehbuslarni töwe qilishqa mejburlash arqiliq öz meqsetlirige yetmekchi bolghanliqini anglatti.

Gérmaniyediki Uyghur ziyaliysi abdujélil qaraqash ependi, xitay da'irilirining Uyghur mehbuslarni mejburiy halda Uyghur diyari ichidiki sheher, nahiyilerde töwename oqutup, inawitini chüshürüshke urunuwatqanliqini, emdilikte özlirining siyasiy jinayetchilerning jaza mudditini yinikliteleydighan ijabiy qedimini, 3 - ayda jenwede échilidighan kishlik hoqoq yighini aldida kozur ornida paydilinish üchün qiliwatqan köz boyamchiliqi dep körsetti.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.