“мисраним” ториниң башқурғучиси - турсунҗан мәмәт маршалниң тутқун қилиниш җәряни ашкариланди

Мухбиримиз қутлан
2016.06.14
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
Tursunjan-Memet-misranim-3.jpg Турсунҗан мәмәт маршал (солдин 1-киши) язғучи өмәрҗан һәсән бозқир (оңдин 2-киши) билән биллә.
RFA/Qutlan
Tursunjan-Memet-misranim-1.jpg

“мисраним” ториниң башқурғучиси турсунҗан мәмәт маршал корлада ечилған бир аммиви йиғинда (оңдин 2-киши). RFA/Qutlan

Tursunjan-Memet-misranim-2.jpg

Турсунҗан мәмәт маршал абдувәли аюп билән биллә. RFA/Qutlan

Tursunjan-Memet-misranim-3.jpg

Турсунҗан мәмәт маршал (солдин 1-киши) язғучи өмәрҗан һәсән бозқир (оңдин 2-киши) билән биллә. RFA/Qutlan

Tursunjan-Memet-misranim-4.jpg

Турсунҗан мәмәт маршалниң язғучи өмәрҗан һәсән бозқир билән өткүзгән сөһбәт хатириси вә униң тор нусхисиниң муқависи. RFA/Qutlan

Бу йил 3-айдин 5-айғичә болған арилиқта уйғур дияридики тор саһәсидин аз дегәндә 5 нәпәр уйғур зиялийсиниң тутуп кетилгәнлики мәлум болди.

Көзәткүчиләрниң илгири сүрүшичә, хитай һөкүмитиниң бу қетимлиқ тор саһәсидә елип барған тутқун қилиш һәрикити 2009-йилидики “5-июл вәқәси” дин кейинки йәнә бир қетимлиқ уйғур тор бәт қурғучилири билән тор язғучилирини тазилаш оператсийәси һесаблинидикән.

Ундақта, даириләрниң бу қетимлиқ уйғур тор саһәсидикиләрни тутқун қилиш һәрикити зади қандақ башланған?

Мәзкур зәнҗирсиман тутқун қилишниң җәрянини ениқ билиш үчүн биз алди билән 3-айниң 29-күни корладики өйидин тутуп кетилгән “мисраним” ториниң башқурғучиси, уйғур елидики әң актип тор язғучилириниң бири болған турсунҗан мәмәт маршалниң делосиға нәзәр ағдуруп көрәйли.

Турсунҗан туюқсиз тутуп кетилигәндин кейин, аписиниң йүрәк кесили қайта қозғилип йиқилип чүшиду. Бурундин давамлишип кәлгән диабет кесили техиму еғирлишип ахири дохтурханиниң җиддий қутқузуш бөлүмигә кирип қалиду.

Турсунҗанниң дадиси мәмәт қарим корла шәһәрлик дохтурханиниң балнист бөлүмидә туруп, радийомизниң телефон зияритимизни қобул қилди һәмдә оғлиниң тутулуп кетиш җәряни һәққидә мәлумат бәрди.

Мәмәт қаримниң билдүрүшичә, бу йил 3-айниң 29-күни пуқрачә кийингән 6 нәпәр сақчи икки аптомобил билән корлиниң шаңхо кәнтигә келип турсунҗанни тутуп кәткән. Мәмәт қарим сақчиларниң кимликини сориғинида, улар өзлириниң ақсу вилайәтлик дөләт хәвпсизлик идарисиниң хадимлири икәнликини, турсунҗанни узун өтмәйла өйигә әкелип қойидиғанлиқини ейтқан. Улар турсунҗанниң шәхсий компйотерини вә бир қисим китаблириниму елип кәткән. Улар йәнә турсунҗанниң ата-анисиға агаһландуруп, бу ишни һечкимгә демәсликни тапилиған.

Мәмәт қарим оғли турсунҗанниң дәсләп корлада бир күн тутуп турулуп, андин ақсуға елип берилғанлиқи, у йәрдин үрүмчигә елип берилип, үрүмчи төмүрйол баш участикисиниң тутуп туруш орниға қамалғанлиқидин хәвәр тапқан.

5-Айниң 18-күни мәмәт қарим үрүмчигә берип адвокат абдурешит миҗит билән көрүшкән вә униңға 15 миң сом пул төләп оғли үчүн адвокатлиқ қилип беришини өтүнгән. 5-Айниң 19-күни мәмәт қарим адвокат абдурешит билән үрүмчи төмүрйол баш участикисиниң тутуп туруш орниға бариду, әмма мәмәт қарим дәрвазидин киргүзүлмәйду. Адвокат гәрчә ичигә киришкә йол қоюлған болсиму, лекин турсунҗан билән йүзтуранә көрүшүшкә йол қоюлмайду.

5-Айниң ахири турсунҗан мәмәт ақсуға йөткәп кетилиду. Ақсу вилайәтлик дөләт хәвпсизлики идарисиниң муавин башлиқи туйғун, мәмәт қаримға телефон қилип ақсуға келишини тәләп қилиду. Мәмәт қарим ақсуға барғинида униңға оғлиниң әйибнамисини оқуп бериду. Әйибнамидә турсунҗанниң “миллий өчмәнликкә қутратқулуқ қилиш” җинайити билән әйибләнгәнлики әскәртилиду.

Биз турсунҗан мәмәт маршалниң делоси һәққидә йәниму илгириләп мәлумат елиш үчүн мәзкур делоға адвокатлиқ қиливатқан үрүмчидики мәлум адвокатлиқ орниниң адвокати абдурешит миҗитқа телефон қилдуқ. Һалбуки, у бизниң чәтәлдин телефон қилғинимизни билип, дело һәққидә еғиз ечишни рәт қилди вә телефонни қоювәтти.

Мәлум болушичә, турсунҗан мәмәт бу йил 25 яшқа киргән болуп, у корланиң шаңхо базириға қарашлиқ шаңхо кәнтидики мәмәт қарим аилисиниң ялғуз оғли икән. Униң 5 қиз қериндиши бар икән. Турсунҗан мәмәт йеқинқи 5 йилдин буян уйғур елидики “мисраним”, “бағдаш” вә башқа асаслиқ торларда уйғур мәдәнийити, әдәбияти шундақла нөвәттики уйғур җәмийити дуч келиватқан сиясий, иҗтимаий мәсилиләр бойичә көплигән мақалә, хәвәр вә зиярәт хатирилирини елан қилған. Кейинчә у “мисраним” ториниң корлада турушлуқ башқурғучиси болуп ишлигән.

Турсунҗан мәмәт маршалниң тутқун қилинишиниң йеқинда ақсуда тутқун қилинған йәнә бир даңлиқ тор язғучиси өмәрҗан һәсән бозқир делоси билән четишлиқ икәнлики илгири сүрүлмәктә.

(Давами бар)

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт