Muhajirettiki bir qisim Uyghurlar lagérlargha qamalghan uruq-tughqanlirining ehwalini ashkarilidi

Ixtiyariy muxbirimiz arslan
2018-08-15
Élxet
Pikir
Share
Print
Xitay zulumigha uchrawatqan, yurtidiki uruq-tughqanliri we a'ilisining ehwalini ashkarilighan, hazir istanbulda yashawatqan adil abduréhim.
Xitay zulumigha uchrawatqan, yurtidiki uruq-tughqanliri we a'ilisining ehwalini ashkarilighan, hazir istanbulda yashawatqan adil abduréhim.
RFA/Arslan

Yéqindin buyan muhajirette yashawatqan bir qisim Uyghurlar sükütni buzup, xitayning yighiwélish lagérlirigha yaki türmilirige naheq qamalghan uruq-tughqanlirining ehwalini ashkarilashqa bashlidi. Ular ijtima'iy taratqularda tutqundiki uruq-tughqanlirining isim-familisi, tutqun qilin'ghan waqti, qamalghan jayi we bashqa uchurlirini ashkarilap, xitay da'irilirining Uyghur diyarida yürgüzüwatqan yuqiri bésimliq basturushlirini dunya jama'etchilikige pash qildi.

Shulardin biri hazir istanbulda yashawatqan adil abduréhimdur. U pütün a'ilisi boyiche éghir bedel tölewatqan kishilerning biri bolup, uning dadisi, ayali, qéynatisi we ayalining ikki akisi yighiwélish lagérigha qamalghan iken. Uning bildürüshiche, uning 65 yashliq dadisi abduréhim muhemmet 2017-yili 4-ayda aqsuning bay nahiyesidiki yighiwélish lagérigha élip kétilip, mejburiy "Terbiyelep özgertish" ke tutulghan iken.

Adil abduréhimning bildürüshiche, uning ayali, qéynatisi we ayalining ikki akisimu bay nahiyesidiki yighiliwélish lagérigha élip kétilgen bolup, uning yurtida qalghan üch perzenti yashinip qalghan qéynanisining himayiside qalghan iken. U hazir qéynanisining qoligha qalghan üch perzentini yerlik da'irilerning élip kétishidin qattiq endishe qilmaqta iken.

Adil abdurehim dadisining 15 aydin biri naheq halda lagérda yétiwatqanliqi, ayali we bashqa uruq-tughqanliriningghu éghir bedellerni tölewatqanliqini ilgiri sürüp, dunya jama'etchiliki hemde xelq'araliq kishilik hoquq organlirining Uyghurlar duch kéliwatqan bu paji'elerge qarap turmasliqini telep qildi. Xelq'ara jem'iyetning xitaygha bésim ishlitip, Uyghur diyaridiki jaza lagérlirini taqash üchün küch chiqirishini ümid qilidighanliqini bildürdi.

Adil abduréhimning bildürüshiche, xitay saqchiliri yurtida qalghan qizi bumeryem adil, oghulliri muhemmet adil we ömer adil qatarliq üch perzentining resimini uninggha ewetip, özlirige masliship türkiyediki Uyghurlarning uchurlirini teminlishini, eger masliship ishlimise perzentliriningmu tutqun qilinidighanliqi bilen tehdit salghan iken.

Adil abdurehimdin bashqa  merkizi istanbuldiki sherqiy türkistan ma'arip we hemkarliq jem'iyitining re'isi hidayetulla oghuzxan ependi bu heqte pikir bayan qilip, muhajirettiki Uyghurlarning oyghinidighan waqti kelgenlikini, ularning adil abduréhimdek otturigha chiqip lagérlardiki uruq-tughqanlirining ehwalini dunyagha anglatqandila andin dunya jama'etchilikining diqqitini qozghighili bolidighanliqini, xitayning zulumliri üstidin pakitliq matériyal körsetmey turup, xelq'araliq organlargha bu heqte éghiz échishning qiyin bolidighanliqini tekitlep ötti.

Toluq bet