Magistir aspéranti muhemmet: "A'ilemdikiler bilen yurtdashlirim yoqilang bahaniler bilen tutqun qiliniptu"

Muxbirimiz méhriban
2018-10-11
Élxet
Pikir
Share
Print
Muhemmet atawullaning féybuk tor bétige yollighan anisi béyshixan hoshur dadisi atawulla we kichik inisi rozi muhemmet atawullaning resimi.
Muhemmet atawullaning féybuk tor bétige yollighan anisi béyshixan hoshur dadisi atawulla we kichik inisi rozi muhemmet atawullaning resimi.
Muhemmet Atawulla teminligen

Nöwette türkiye paytexti enqerede siyaset we xelq'ara munasiwet kespi magistir aspirantliq dissértatsiyesini teyyarlawatqan muhemmet atawulla ziyaritimizni qobul qilip, yurti xotendiki a'ile tawabi'atliri we öz yézisidiki keng kölemlik tutqun heqqide anglighan-bilgenlirini anglatti.

U mundaq dédi: "Kichik inim bu yil 21 yashqa kirdi. Ismi rozi muhemmed atawulla bolup, u 2017-yili 3-ayda 'diniy ashqunluq idiyesi küchlük' dégen bahanide tutqun qilinip, kenttiki 20 nechche yash bala bilen birlikte xoten sheher ichidiki téxnik ottura mektipide tesis qilin'ghan 'terbiyelesh merkizi' namidiki lagérgha élip kétiliptu. 2017-Yili 8-ayda chong inim muhemmet'éli atawullamu kenttiki nechche on bala bilen birlikte tutqun qiliniptu. Bilishimche, ularnimu xoten sheher ichidiki téxnik ottura mektipige qamaptu. Anamning bildürüshiche, 2017-yili küz peslide ularni yene xotenning lop nahiyesi jiya yézisigha sélin'ghan chong lagérgha yötkep kétiptu."

Muhemmet atawulla deslepki mezgillerde anisi ayshixan ana bilen téléfonda sözliship, inilirining terbiyelesh lagéridiki ehwalidin xewer tépip turghan. Anisi uninggha ikki inisini yoqlap kelgenliki heqqidiki ehwallarni bayan qilip, atalmish "Terbiyelesh merkezliri" ning emeliyette qoralliq saqchilar 24 sa'et nazaret qilip turidighan türme ikenlikini bildürgen.

Muhemmet atawulla dawamliq sürüshtürüsh arqiliq yurti xoten nahiye séghizköl yézisidila 2017-yili 3-aydin 2018-yili 4-aygha qeder bir nechche qétimliq keng kölemlik tutqun herikiti élip bérilghanliqini, ikki yil ichide séghizköl yézisidiki öz-ara qoshna bolghan ornush kenti bilen yumilaq köl kentidinla 100 din artuq déhqanning tutqun qilin'ghanliqidin xewer tapqan.

Muhemmet atawulla séghizköl yézisidiki qéyin'akisi qatarliq 60 nechche déhqanning birla waqitta tutqun qilinip, 6 yilliq qamaqqa höküm qilin'ghanliq ehwalini bayan qilip, mundaq dédi: "Mezkur yézida élip bérilghan ilgiriki waqitlarda qatnashqan diniy pa'aliyetlerdin hésab bérish herikitide séghizköl yézisi yumilaq kentide olturushluq qéyin'akam memet tursun qatarliq 60 nechche déhqan 2013-yili séghizköl yézisidiki meschitte ötküzülgen diniy teblighge qatnashqanliqi üchün tutqun qiliniptu. Ulargha 15 kün ichidila sot hökümi élan qilinip, eng töwenlirige 6 yilliqtin qamaq jazasi höküm qilinip, qeshqerdiki türmige élip kétilgenlikini bildim."

2018-Yili 4-aydin kéyin muhemmet atawulla anisi bilen bolghan alaqisi tuyuqsiz üzülüp qalghandin kéyin, anisiningmu tutqun qilin'ghanliqini anglighanliqini bildürdi: "Sürüshtürüsh arqiliq anam ayshixan hoshurning mezkur yézida élip bérilghan ilgiriki yillardiki diniy pa'aliyetlerge qatnashqanlarni éniqlash herikitide tutqun qilin'ghanliqini anglidim. Anam 2013-yili mehellimizdiki bir ölüm murasimidin kéyin ayallarning "Tele oqutush" (yeni merhumning gunahini meghpiret qilish üchün "Tash sanap" qur'an tilawet qilidighan du'a pa'aliyiti) ge qatnashqanliqi üchün kettiki 20 din artuq ayal bilen birlikte tutqun qiliniptu. Bilishimche, anam udul saqchixanigha élip kétilgen iken."

Muhemmet atawulla ependi öz a'ilisidikilerning ehwalini sürüshtürüsh üchün yurtidiki hökümet organliridin yéziliq saqchixana, yéziliq hökümet qatarliq jaylargha köp qétim téléfon qilghan bolsimu, emma téléfonlarning héchqaysisi ulanmighanliqini bildürüp, uzun waqitliq süküttin kéyin axiri a'ilisidikilerning ehwalini xelq'ara taratqularda ashkarilash qararigha kelgenlikini bildürdi.

Radiyomiz muhemmet atawulla ependi teminligen uchurlargha asasen xoten nahiye séghizköl yézisidiki hökümet organlirigha téléfon qilip yenimu ilgirilep ehwal igileshke tirishtuq. Téléfonlarning köpinchisi ulanmighan bolsimu, emma yéziliq hökümetning bashliqi hesenjanning qol téléfonigha qilghan téléfonimizni yézigha chüshken xizmet etritining xitay kadiri aldi. Emma bu xitay kadir téléfonning amérikidiki "Erkin asiya radiyosi" din kelgenlikini bilgendin kéyin, yighin échiwatqanliqini bahane qilip téléfon ziyaritimizni ret qildi.

Toluq bet