Ölüm girdabidin hörlükkiche: xitay lagéridiki paji'eler (3)

Muxbirimiz gülchéhre
2018-11-14
Élxet
Pikir
Share
Print
Xitayning lagér we türmiliridiki türlük qiynashlargha shahit bolghan méhrigül tursun muxbirimizning ziyaritini qobul qilmaqta. 2018-Yili 1-noyabir, washin'gton.
Xitayning lagér we türmiliridiki türlük qiynashlargha shahit bolghan méhrigül tursun muxbirimizning ziyaritini qobul qilmaqta. 2018-Yili 1-noyabir, washin'gton.
RFA

Méhrigül xitay da'irilirining ayal mehbuslargha ten we rohiy jehettin xorlash élip barghandin sirt yene mejburiy halda dora ichküzidighanliqini pash qildi.

Méhrigül: "Yolwas orunduqta tokqa chatqanda, chidighusiz aghriqtin adem ölüp ketsem buningdin yaxshi idi dégenlerni oylaydiken".

Méhrigül, 2017-yili, 4-ayda, yeni xitay da'iriliri Uyghur élide qayta terbiyelesh namida lagérlarni qurushni kücheytip, Uyghurlarni keng kölemlik tutqun qilishqa bashlighanda, ilgiri tutqunluq tarixi bar, qara tizimliktiki shexsler qatarida, cherchen nahiyelik dölet amanliq tarmaqliri teripidin qayta tutqun qilinip, emdila bir yashqa kirgen baliliridin yene ayrilishqa mejbur bolidu. Tutup turush ornidiki "54-Nomurluq" mehbusqa aylan'ghan méhrigülning soraq jeryanida tayaq zerbisidin bir quliqi gas bolidu we soraq jeryanida éghir jismaniy we rohiy xorlashlargha uchraydu. U bu heqte özi béshidin kechürgen, hazirmu oylisa téni tikenlishidighan eng éghir we qorqunchluq zulum-"Yolwas orunduqi" gha olturghuzush heqqide toxtaldi.

Méhrigülning bayan qilishiche, uni sudin we kün nuridin mehrum 210-nomurluq kichik bir kamérda, 68 adem qistilip yashash, künlep ach qélish, shexsiy taziliq qilalmasliq, 24 sa'et közitilish, nöwetliship uxlash, xitayche qizil naxsha we siyasiy qa'idilerni yadlash qatarliq bir qatar toxtawsiz jismaniy we rohiy xorluqlar kütmekte idi.

Méhrigülning bayan qilishiche, da'irilerning tutqunlargha su bermesliki we tamaqning miqdarini intayin az halda kontrol qilishi ularning taharet qétim sanini eng töwen chekte kontrol qilishni meqset qilghanliqidin dérek béridiken. Buningdin bashqa ayallargha soraq jeryanida mejburiy ichküzülgen namelum tablétka waqitliq halda ularning normal oylash we eqli inkas qayturush iqtidarini dexlige uchratqan, qerellik mejburiy ichküzülgen doghisiman su bolsa, ayallarning héyizining toxtishigha seweb bolghan, hetta beziliride eks tesir peyda qilghanliqtin toxtimay qan kélip qansirap ölüsh weqelirimu yüz bergen iken. Ayallargha mejburiy ichküzülgen bu namelum dorilar néme meqsette ichküzüldi? bu qandaqtur bir dora tejribisi élip bérilishtin dérek béremdu? bu, mejburiy dora ichküzülüp ziyankeshlikke uchrighuchilarda yene qandaq eks tesirler peyda qilishi mumkin? bular hazirche namelum. Emma tutup turush orunliri qatarliq lagérlargha qamalghanlargha qandaqtur namelum dorilarning zorluq bilen ichküzülgenliki bir emes bir qanche shahit teripidin tekrar otturigha qoyulghan bolup, bu her xil gumanlarni tughduruwatqan mesilining biri.

Ömride héchqandaq bir jinayet ötküzmigen, 29 yashliq, aliy melumatliq méhrigülning bu adaletsiz we rehimsiz mu'amililerge, bu échinishliq qismetlerge uchrishigha peqet uning misirda oqughan we yashighanliqi seweb bolghan. Emma uning bilen bir kamérda oxshash zulmetni körgen we belkim hayat bolsa hazirghiche tekrar körüwatqan u bigunah ayallarchu? ularning gunahi néme? méhrigül buninggha: "Ularning gunahi peqet we peqet Uyghur bolghanliqi üchündur" deydu.

Bu qabahetlik türmidiki éghir zulum we xorluqlargha méhrigülning wujudidin awwal rohi berdashliq bérelmigen. Xamushluq we tutqaqliq késelliki di'agnozliri aldida xitay da'iriliri uni bu qétim dawalinishqa képillikke bérishke mejbur bolghan. Méhrigül, 7-ayning 26-küni bu qabahetlik jaydin yene bir qétim qutulup chiqidu. Uning axiri eqlidin pütünley ézip nérwa késellikler doxturxanisigha yollinishigha uning 3 ay ichide kamérdashliridin 9 nepirining échinishliq ölümige shahit bolghanliqi seweb bolghan idi. Méhrigülning qabahetlik kamérdiki 9 neper bigunah Uyghur ayalning ölümige da'ir qan yashliq kechmishlirini sehipimizning kéyinki qisimliridin anglaysiler.

Toluq bet