Уйғурлар мәсилиси "чоң қирғинчилиқ" журнилида баян қилинди

Ихтиярий мухбиримиз әкрәм
2016-12-19
Share
chong-qirghinchiliq-zhornal-uyghur-mesilisi.jpg Германийәдики "чоң қирғинчилиқ" намлиқ журналда "хитай бизниң мәдәнийитимизни пүтүнләй йоқатмақчи" намлиқ зиярәт хатириси билән елан қилинған "исламдин илгирики уйғур тарихи вә мәдәнийити" намлиқ әсәр.
RFA/Ekrem

Германийәдики "чоң қирғинчилиқ" намлиқ журналда "хитай бизниң мәдәнийитимизни пүтүнләй йоқатмақчи" намлиқ зиярәт хатириси билән "исламдин илгирики уйғур тарихи вә мәдәнийити" намлиқ икки парчә әсәр елан қилинди.

Баш штаби германийәдики хәтәр астидики милләтләрни қоғдаш тәшкилатиниң "чоң қирғинчилиқ" намлиқ журнилиниң 2016-йиллиқ 2-санида, журнал намидин уйғур сиясий паалийәтчилирини зиярәт қилип һазирлиған "хитай бизниң мәдәнийитимизни пүтүнләй йоқатмақчи" намлиқ зиярәт хатириси билән герман тарихчиси ирина виснер язған "исламдин илгирики уйғур тарихи вә мәдәнийити" намлиқ икки әсәр бирла вақитта нәшр қилинди.

Германийәдә нәшр қилиниватқиниға 47 йил болған "чоң қирғинчилиқ" журнилидики "хитай бизниң мәдәнийитимизни пүтүнләй йоқатмақчи" намлиқ әсәрдә д у қ муавин рәиси үмид агаһи билән пәрһат муһәммиди әпәндиләр зиярәт обйекти қилинған. Толуқ 6 бәткә берилгән бу зиярәт хатирисидә уйғур җәмийитиниң сиясий, иҗтимаий, мәдәний, диний вә иқтисадий саһәлиригә аит темиларда көплигән соаллар сорулуп, бу икки уйғур сиясий паалийәтчисиниң бәргән җаваблири тәпсилий баян қилинған.

"хитай бизниң мәдәнийитимизни пүтүнләй йоқатмақчи" намлиқ әсәрдә бәзи соаллар мундақ соралған: "мәсчитләрдин алақилири кесилгән, яратқучисиниң өйигә кирип ибадәт қилишлири чәкләнгән инсанлар ақивәттә қандақ һалға келип қелиши мумкин? шәрқий түркистанда зади қандақ адәмләр мәсчитләргә кирип ибадәт қилса болиду? илгири хитай һакимийитигә қарши тоқунушқа киргәнләрниң көплириниң яшлар икәнлики мәлум болди, һөкүмәтниң уларни радикаллиқта әйибләшлиридики сәвәб немә?".

Д у қ муавин рәиси үмид агаһи әпәнди "чоң қирғинчилиқ" журнилидики бу мақалә сәвәблик бүгүн зияритимизни қобул қилғанда, юқириқидәк соаллар һәм униң җаваблири тоғрисида тохтилип өтти.

"хитай бизниң мәдәнийитимизни пүтүнләй йоқатмақчи" намлиқ әсәрдә соралған 26 соал вә униң җаваблири билән уйғур җәмийитиниң бир пүтүн турмуш картиниси рошән ипадиләп берилгән. Д у қ муавин рәиси пәрһат муһәммиди әпәнди "чоң қирғинчилиқ" журнилиға қилған сөзидә, "хитай мәқситигә йетиш үчүн, бизниң мәдәнийитимизни пүтүнләй йоқатмақчи" дегән. Бу сөз әсәрниң баш темиси қилинған. Пәрһат муһәммиди әпәнди бүгүн зияритимизни қобул қилип, бу һәқтики тәсиратлирини баян қилди.

"чоң қирғинчилиқ" журнилидики "хитай бизниң мәдәнийитимизни пүтүнләй йоқатмақчи" намлиқ зиярәт хатирисидә йәнә, уйғурлар арисидики аилә-җәмәт бойичә қозғилип қаршилиқ көрситиш вәқәлириниң диққәтни чекидиғанлиқи, мәсчитләргә хитай компартийисиниң байриқини есиш вәқәси, хитай миллитиниң уйғур тилини өгинип, уйғурчә нахша ейтиш вә усул ойнаш һадисилириниң арқа көрүнүши қатарлиқлар тоғрилиқму соаллар соралған.

Мәзкур журналда елан қилинған герман тарихчиси ирина виснерниң "исламдин илгирики уйғур тарихи вә мәдәнийити" намлиқ әсири уйғурларниң йирақ өтмүшидин башлиниду. Әсәрдә уйғурларниң ислам динини қобул қилиштин илгирики миң йилдин артуқ бир дәврдә парлақ буддизм мәдәнийитини яратқанлиқи илгири сүрүлиду.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт