Хитайниң гуаңдуң, йүннән өлкилиридә зор көләмлик намайиш йүз бәрди

Мухбиримиз меһрибан
2015-12-24
Share
xitayda-namayish-senkaku-305.jpg Хитайда өткүзүлгән сенкаку маҗираси тоғрисида өткүзүлгән намайиш. 2012-Йили 16-сентәбир, йәнтәй.
AFP

Мәлум болушичә, бу һәптә гуаңдуңниң пуниң шәһири вә йүннәнниң хавтуң шәһәрлиридә йүз бәргән намайишларда сақчилар билән намайишчилар орисида тоқунуш келип чиққан, бир түркүм намайишчилар яриланған, нәччә он намайишчи тутқун қилинған.

Учурларға қариғанда, гуаңдуңниң пуниң шәһиридә өткән һәптиниң ахири башланған әхләт завутиға наразилиқ билдүрүш намайиши 24-декабирға кәлгәндә 30 миң кишилик зор намайишқа айланған.

Радиомизға намайишниң әһвали һәққидә инкас қилғучиларниң билдүрүшичә, намайиш 10 күндин буян давам қилип келиватқан болсиму, әмма пәйшәнбә күни сақчилар билән намайишчилар арисида әң кәскин тоқунуш вәзийити шәкилләнгән. 5 Саәткә йеқин давамлашқан тоқунушта сақчилар намайишчилар топиға 10 нәччә данә көздин яш аққузуш бомбиси атқан вә оқ чиқирип агаһландуруш бәргән. Тоқунушта намайишчилардин 100 нәччә киши яриланған, нәччә онлиған намайишчи тутқун қилинған.

Намайиш қатнашчилиридин пуниң шәһири йүнло базиридин йү әпәнди намайиштики тоқунушниң йүз бериш сәвәби һәққидә тохтилип: "24-декабир әтигән базардики пуқралар вә икки оттура мәктәпниң оқуғучилири йәнә бир қетимлиқ намайишқа һазирланған иди. Базарлиқ сақчи идарисиниң бир нәпәр сақчи башлиқи мәктәпкә келип оқуғучиларни намайиш қилмаслиққа агаһландурған, мәктәп дәрвазисини тақап оқуғучиларни әхләт завути қурулушиға имза қоюшқа мәҗбурлиған вә  имза қоюшни рәт қилған оқуғучиларни урған. Бу сақчи башлиқини қоғдаш үчүн мәктәпкә нурғунлиған сақчилар йетип кәлгән, нәтиҗидә мәктәп дәрвазиси алдиға топланған намайишчилар билән сақчилар оттурисида тоқунуш йүз бәрди" деди.

Шү әпәнди йәнә тоқунуш вәзийитини баян қилип: "қиз оқуғучи сақчи башлиқи тәрипидин таяқ йеди. Мәлум болушичә, униң сөңикиму сундурулупту. Бу әһвал көпчиликниң ғәзипини күчәйтивәтти. Ғәзәпләнгән оқуғучилар вә мәктәп дәрвазиси алдидики кишиләр топи сақчи башлиқи җеңни урушқа башлиди. Нәччә саәт ичидила адәмләр көпийип 30 миңдин ешип кәтти. Икки тәрәп оттурисидики тоқунушму шиддәтлик болди. Сақчилар аммиға қаритип көздин яш аққузуш бомбиси атти. Сақчилар йәнә милтиқлиридин оқ чиқарди. яш аққузуш бомбисиниң тәсиридин биз чекинишкә мәҗбур болдуқ. Бирдәмдин кейин нәқ мәйданға йәнә қайтип келип қарисақ, мәйданда қалған намайишчилар билән сақчилар арисидики тоқунуш давамлишиветипту. Мәйданда яриланған адәмләр йүздин ашиду. Бәзиләр йәрдә йетипту. Аңлишимчә, 10 нәччә адәм тутқун қилинипту" деди.

Намайиш мәйданидин радиомиз зияритини қобул қилған лү әпәндиниң билдүрүшичә, буниңдики намайишқа йүнло базидики пуқраларниң һәммиси дегүдәк қатнашқан, әмма йәрлик һөкүмәт вәқә һәққидики учурларни қамал қилишқа урунған.

Лү әпәнди мундақ деди:"намайиш мәйданидики пуқралар йүз бәргән тоқунуш һәққидики учурларни торда ашкарилап, башқа өлкидикиләргиму билдүрүшкә тиришиватиду. Һазир базарда мушундақ чоң вәқә чиқти. Һөкүмәт алаһидә сақчиларни әвәтип, нурғун оқуғучини уруп яриландурди. Билишимизчә, йәрлик һөкүмәт пүткүл пуниң шәһиридики сақчиларниң һәммисини намайиш мәйданиға йоллапту. Һазир намайиш мәйдани бәкла қалаймиқан, сақчилар көргәнла адәмни уруватиду. Йәрлик һөкүмәт растла қанунсизлашти. Мухбирлар болса вәқәгә четилип қелиштин қорқуп бу йәргә келип хәвәр ишләшкә җүрәт қилалмайватиду."

Мәлум болушичә, бу һәптә йәнә йүннәнниң хавтуң шәһиридә терилғу йәрлири пойиз истансиси қуруш намида һөкүмәт тәрипидин әрзан баһада игиливелинған деһқанларниң наразилиқ намайиши йүз бәргән.

Хавтуң шәһири җеншюң наһийиси мявгең кәнтидики йери һөкүмәт тәрипидин әрзан баһада мәҗбурий игиливелинған деһқанлар 12-айниң 20-күни наһийилик һөкүмәт алдида җим олтурувелип наразилиқ билдүргәндә, һөкүмәт 100 нәччә сақчи әвәтип наразилиқ билдүргән деһқанларни бастурған. Таяқ йегүчиләр арисида нурғунлиған яшанған кишиләр, аяллар вә балилар бар болуп, наразилиқ билдүргән деһқанлардин бир қисми тутқун қилинған.

Чаршәнбә күни хавтуң шәһиридин радиомиз зияритини қобул қилған җу әпәнди әһвални баян қилип: "наһийә вә йезилиқ һөкүмәт кадирлири, наһийилик базар башқуруш идариси вә сақчилардин тәркиб тапқан йүз нәччә кишилик адәмләр топи, етиз бешида җим олтурувелип наразилиқ билдүрүватқан деһқанлар үстигә топа иттириш машинилирини һәйдигиничә бастуруп кәлди. Улар учриғанла адәмни урди. яриланғанлар ичидә аяллар һәтта балиларму бар. Һазир яриланғанлар дохтурханида давалиниватиду."

Гуаңдуңниң пуниң шәһири вә йүннәнниң хавтуң шәһиридә йүз бәргән наразилиқ намайиши һәққидики рәсим вә синалғу учурлири иҗтимаий таратқуларда тарқалған болсиму, әмма һәр икки җайдики һөкүмәт даирилири вәқә һәққидики хәвәрләрни қамал қилишқа урунуватқанлиқи мәлум.

Радиомиз пуниң шәһәрлик һөкүмәт ишханисиға телефон қилип әһвал игиләшкә тиришқан болсақму, әмма һөкүмәт хадими пәйшәнбә күни йүз бәргән намайиш вә тоқунушни инкар қилип: "қалаймиқан сөзлимәң! буларниң һәммиси өсәк сөзләр. Һазир әһвал техи ениқ әмәс. Биз сизгә пәқәт мушундақла җаваб берәләймиз" деди.

Йүннәнниң хавтуң шәһәрлик һөкүмәт ишханисиниң хадими болса, әһвалдин хәвири йоқлуқини билдүрүп, телефон зияритигә җаваб беришни рәт қилди.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт