Xotende arxip idarisining bashliqi we xelq hökümitining katipi 11 yilliqtin késiwétilgen

Muxbirimiz shöhret hoshur
2018-05-18
Share
xoten-saqchi-herbiy-mukapatlash.jpg "Térrorchilar" ni tutushta töhpe qoshqanlarni mukapatlash yighinida amanliqni qoghdawatqan qoralliq küchler. 2014-Yili 3-awghust, xoten.
AFP

Xoten wilayetlik arxip idarisining bashliqi ömerjan hesen bilen kériye nahiyilik xelq hökümitining katipi élijan exmetning bultur 5 ‏-ayda ikki yüzlimichilik bilen eyiblinip 11 yilliqtin késiwétilgenliki ashkarilandi. Xoten we kériyediki alaqidar xadimlar ularning nöwette ish ornida yoqluqini delilligen bolsimu, emma késiwétilgenliki heqqide éghiz achmidi. Ömerjan hesen bilen élijan exmetning muhajirettiki dostliri u ikkisining korlidiki jaza lagérida ikenlikidin ishenchlik menbeler arqiliq xewer tapqanliqini éytti.

Yéqinda weziyettin xewerdar kishilerdin biri radiyomizgha uchur yollap, xoten wilayetlik arxip idarisining bashliqi ömerjan hesen bilen kériye nahiyilik xelq hökümitining katipi élijan exmetning bultur 5 ‏-ayda "Ikki yüzlimichilik" bilen eyiblinip 11 yilliqtin késilgenlikini melum qildi. Uning bayan qilishiche bu yil 39 we 35 yashlarda bolghan ömerjan bilen élijan shinjang uniwérsitétining tarix we igilik bashqurush fakultétlirini püttürgen bolup, xizmetke chiqqandin kéyin kespiy jehettiki üstünlüki bilen xizmette téz közge körün'gen we muhim orunlargha wezipige qoyulghan. Yillardin béri etiwarlinip ishlitilip kéliwatqan bu ikki kadir, bultur Uyghur rayonida "Ikki yüzlimichilik" ke zerbe bérish herikiti bashlan'ghanda, deslepki zerbe nishanlirigha aylan'ghan. Weziyettin xewerdar kishining bayan qilishiche, bu ikkisi xizmet ornida xitaygha qarshi herqandaq bir ashkara söz heriketlerde bolmighan bolsimu, emma özidin üstün emeldarlargha xushamet qilip ketmigenliki, atalmish "Üch xil küch" lerge qarshi qesemyad yighinlirida aktipliq bilen aldigha chiqmighanliqi üchünla zerbe nishanigha aylan'ghan. Yene uning bayan qilishiche, sotta ularning "Ikki yüzlimichilik" bilen eyiblinishige, ularning birqanche yil ilgiri 1989-yili béyjingda yüz bergen tyen'enmin oqughuchilar herikiti heqqidiki in'glizche bir xewerni tordin körgenliki bahane qilin'ghan. 

Biz weziyettin xewerdar kishining bu bayanlirining toghra xataliqini éniqlash üchün xotendiki alaqidar idare organlargha téléfon qilduq. Xoten wilayetlik partkomning bir xadimi, ömerjan hesen isimlik bir idare bashliqining bolghanliqinimu inkar qildi. Kériye nahiyilik xelq hökümitining alaqidar mes'uli, bu yerde élijan exmet isimlik bir kadirning bolghanliqi we uning jazalan'ghanliqinimu inkar qilmidi. U élijan exmet heqqide nahiyilik j x idarisidin melumat sorishimizni tewsiye qildi. Biz uningdin élijan exmetning a'ile ehwalini éniqlaydighanliqimizni bildürüp, Uyghur rehbiriy kadirlardin birini chaqirip bérishini soriduq. U chaqirip bergen Uyghur rehbiri kadir élijan exmetning ismini tilgha élishimiz bilen sözidin toxtap qaldi. U élijan exmet heqqidiki herqandaq bir so'alimizgha jawab bérishke pétinalmidi:

- Undaq bolsa, élijan exmet ish ornida bar, ishlewatidu déyelemsiz? 

- ...... 

- Élijan exmetning ayali qaysi orunda ishleydu? 

- ...... 

Kériye nahiyilik hökümetning yene bir xadimimu, özining bu orun'gha yéngi ikenlikini seweb körsitip, so'allirimizgha jawab bérishtin özini qachurdi. 

Nöwette norwégiyede yashawatqan, ilgiri Uyghur rayonida töwen'ge chüshken xizmet guruppisi qatarida kériyede ikki yil xizmet qilghan, siyasiy közetküchi zumret xanim, ömerjan hesen bilen élijan exmetning her ikkisini tonuydighanliqini, ularning bultur késilgenliki heqqide birqanche kishidin éniq uchur alghanliqini bayan qildi. 

Ömerjan hesen bilen élijan exmetning özide etrapliq bilimi we durus kishilik peziliti bilen tesir qaldurghanliqini bayan qilghan zumret xanim, bu ikkisining késilishige, Uyghur rayonida nöwette ewjige chiqqan siyasiy boran-chapqunning seweb bolghanliqini ilgiri sürdi. Ikki mehkumni burundinla tonuydighan kériyelik bir muhajir, ikkisining késilgenlik xewirini birqanche ay burun anglap heyran qalghanliqini bildürdi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet