Янфонлардики учур вә алақиләргә болған қаттиқ тәкшүрүш хотән хәлқини тәшвишкә салмақта

Мухбиримиз қутлан
2014-06-23
Share
saqchi-uyghur-qiz-tekshurush-305 Уйғур елидики тәкшүрүш понкитлириниң биридә, хитай сақчи бир уйғур қизниң салаһийитини тәкшүрүп сорақ қилмақта. (Орни вә вақти ениқ әмәс)
AFP Photo

Игилишимизчә, хотән вилайитидә көчмә телефонлардики иҗтимаий учур вә алақиләргә болған қаттиқ тәкшүрүш бир айдин буян җиддий давам қилмақтикән.

Мәлум болушичә, 27-май кечә саәт 12:00 дин башлап үндидар қатарлиқ 17 хил иҗтимаий учур вә алақә васитилири хотән вилайити тәвәсидә ишлитиштин тохтитилған. Шуниңдин буян хотәндики авам пуқралар йол-йолларда рәсмий сақчи вә ярдәмчи сақчиларниң янфон тәкшүрүшини қобул қилишқа мәҗбур болған.

Радиомиз зияритини қобул қилған, әмма нам-шәрипини ашкарилашни халимайдиған бир йәрлик уйғур бу һәқтә өзи көргән вә билгән әһваллардин мәлумат бәрди. Униң билдүрүшичә, дәсләп мәзгилләрдә сәпәргә чиққучилар вә бир қисим гуманлиқ дәп қаралған кишиләрниң янфонидики учурларни тәкшүрүштин башланған бу һәрикәт нөвәттә кеңийип, һәтта һөкүмәт органлирида хизмәт қилидиған уйғур хизмәтчиләрниң янфонини тәкшүрүшкичә кеңәйгән.

У зияритимиз җәрянида мунуларни билдүрди: “мән илгири бу иш пәқәт адәттики пуқралар билән чәкләнсә керәк дәп ойлаптимән, әмма йеқинда буниң һәтта һөкүмәт органлирида ишләйдиған хизмәтчиләргә қәдәр елип берилғанлиқини билдим. Шәхсий иш билән өткән һәптә һөкүмәтниң бир ишханисиға тамға урғузғили киргән идим. Адәттә улар биздәк пуқраларға тамға уруп бериш үчүн қанчилиған орунларниң тонуштуруш хетини тәләп қилатти, көп соалларни сорайтти. Һәр хил баһанә-сәвәбләрни тепип тамға бесип беришни кәйнигә созатти. У күни кирсәм ишханида бирқанчә уйғур кадир бешини көтүрмәстин әқлий иқтидарлиқ телефонлиридики учурларни өчүргили турупту. Мән бириниң алдиға берип илтимасимға тамға бесип беришни соридим. У илтимасимни оқупму қоймиди, һәтта бешиниму көтүрмәстин тамғини елип бесип бәрди. Һәйран болуп қарисам янфонидики учурларни өчүргили турупту. Уларниңму көңли хатирҗәм әмәскән дегән хиял билән һөкүмәт ишханисидин қайтип чиқтим.”

У йәнә мундақ деди: “хотәндә бир наһийәдин йәнә бир наһийәгә барғучә нурғун тәкшүрүш понкитлиридин өтүшкә тоғра келиду. Илгири бу понкитларда сақчилар кимлик тәкшүрәтти. Йеқинқи бир айдин буян аптомобил вә йолучиларниң сомкилирини қаттиқ тәкшүридиған болди. Әгәр йолучиларниң янфонлири торға улинидиған юқири иқтидарлиқ телефон болса дәрһал еливелип ичигә әкирип сирттин қобул қилған яки өзи йоллиған учур вә хәвәрләрни бирму-бир тәкшүриду. Навада телефондин гуманлиқ учур яки диний мәзмундики язмилар байқилип қалса, шу кишиниң түгәшкини шу. Шундақ болғачқа һазир хотәндә көп сандики кишиләр юқири иқтидарлиқ қиммәт телефонларни ишләтмәйдиған болди. Адәттики телефонларни сақчилар анчиму тәкшүрүп кәтмигәчкә кишиләр шуни ишлитиватиду. Айфон типидики қиммәт телефонларниң хотәндә базири касатлашти. Һазир һөкүмәт хизмәтчилириму бундақ телефонларни ишлитиштин әнсирәватқан йәрдә, адәттики пуқралар техиму ишләтмәйду-дә!”

У йәнә төвәндики әһвалларни баян қилди: “илгири үрүмчигә берип қалсақ, хәнзулардин янфон симкартлирини халиғанчә сетивалаттуқ. Улар кимлик номуримизни тизимлимайла сетип берәтти. Биз бу телефон картини вақитлиқ ишлитип, юртқа қайтидиған вақтимизда ташливетәттуқ. Һазир ундақ әһваллар қалмиди. Телефон симкарти елиш үчүн телеграф ширкитигә берип күн бойи өчирәт турушқа тоғра келиду. Улар кимлик номуримизни тизимға елип нурғун рәсмийәтләр билән андин номурни бериду. Буни халиғанчә ташливәткили болмайду. Уни тохтитиш үчүн мәхсус йәнә көчмә алақилишиш идарисигә берип кимлик бойичә номурни тохтитишқа тоғра келиду.”

У ахирида йәнә мунуларни билдүрди: “һазир хотән тәвәсидә янфон арқилиқ чәтәлләргә телефон урғили болмайду. Илгири торға улиғили болидиған юқири иқтидарлиқ телефонлардики үндидар қатарлиқ аммиви учур-алақә васитилирини ишлитип чәтәлләрдики туғқанлар вә достлар билән һәқсиз алақилишалайттуқ. Һазир ундақ қилғили болмайду. Узун йоллуқ телефон уруш үчүн һөкүмәтниң телеграф идарилиригә берип кимлик номуримизни тизимлитип уридиған гәп. Ишқилип хәлққә қийин болуватиду.”

Тәпсилатини аваз улиништин аңлиғайсиз.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт