Ғайип мирадил һәсәнниң җяңсу өлкисидә тутқун қилинғанлиқи онсу һөкүмәт хадими тәрипидин дәлилләнди

Мухбиримиз шөһрәт һошур
2020-09-18
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Хитайниң җяңсу өлкисидә туруп, иҗтимаий таратқуларда уйғур районидики ирқий қирғинчилиқни паш қилған мирадил һәсән өзиниң аниси қатарлиқ аилә-тавабиатлириниң лагер вә түрмиләрдә икәнлики тоғрисида гуваһлиқ бериватқан көрүнүш. 2020-Йили сентәбир.
Хитайниң җяңсу өлкисидә туруп, иҗтимаий таратқуларда уйғур районидики ирқий қирғинчилиқни паш қилған мирадил һәсән өзиниң аниси қатарлиқ аилә-тавабиатлириниң лагер вә түрмиләрдә икәнлики тоғрисида гуваһлиқ бериватқан көрүнүш. 2020-Йили сентәбир.
Social Media

Хитай өлкисидә туруп хитайға қарши йотубта баянат елан қилған ақсу онсулуқ яш мирадил һәсән һәққидә елип барған ениқлашлиримиз давамида онсу наһийәлик һөкүмәтниң бир хадими мирадил һәсәнниң хитайниң җяңсу өлкисидә тутқун қилинғанлиқини ашкарилиди. У мирадилниң тутулуш сәвәби сөпитидә униң торда аталмиш «иғва тарқитип, хитай дөлитиниң йүзигә қара сүркигәнлики вә онсу наһийәсиниң йүзини төккәнлики» ни илгири сүрди

Ғайип мирадил һәсән америкадики йотубчи шадиман махмут билән өткүзгән сөһбәт хатирисида, өзиниң йотубта учур вә баянат елан қилишни үч айчә давамлаштуруш пилани барлиқини ейтқан, әмма шуниңдин бирқанчә саәт кейин униң ташқий дуня билән алақси үзүлүп, из-дериксиз ғайип болған. Норвегийәдики паалийәтчи абдувәли аюп 7‏-сентәбир фейсбокта елан қилған бир язмисида мирадил һәсәнниң тутулуп болғанлиқи һәққидә вәтәндики ишәнчлик бир мәнбәдин учур кәлгәнликини ашкарилиған иди. Биз уйғур районидики алақидар идарә-органлардин мирадилниң ақивити һәққидә мәлумат соридуқ. Уйғур аптонум районлуқ җ х назаритидин телефонимизни қобул қилған бир хадим өзиниң мирадилниң әһвалидин хәвәрсизликини ейтти. 

Ғайип мирадил һәсән йотубтики баянатида өзиниң2018 ‏-йили онсуда лагерға тутулуштин қечип, өзи алий мәктәпни оқуған җяңсу өлкисигә келивалғанлиқи, иш-издәп шаңхәй вә нәнҗиңларға барған болсиму, әмма уйғур кимлики сәвәбидин ишқа елинмиған яки бир нәччә күндин кейин иштин чиқириланлиқи, 2 йилдин буян сәргардан һаләттә яшаватқанлиқини баян қилиш арқилиқ уйғурларниң җиддий сиясий вәзийитини көрситип бәргән иди. 

Уйғур аптонум районлуқ әдлийә назаритиниң бир хадимидин назарәттики тутқунлар тизимликидә мирадил һәсән исимлик бир кишиниң бар-йоқлуқини сориғинимизда, у уйғурларниң исминиң нисбәтән узунлуқи вә һәр хил йезилидиғанлиқини баян қилип, тепишниң қейинлиқини баян қилди. 

Мирадил һәсән баянатида йәнә ақсудики лагерниң хәритисини вә өзи учратқан бир уйғур қизиниң мәҗбурий әмгәккә селиниш һекайисини тәсвирлигән иди.

Әдлийә назаритидики йәнә бир хадимдин мирадил һәсәнниң аниси вә бовисиниң тутқунлар тизимликидә бар-йоқлуқини сориғинимизда, у хатирини ахтуруп көргән болсиму, әмма бу һәқтә җавап бериштин өзини тартти. 

Телефонимизни қобул қилған онсу базарлиқ һөкүмәт хадими бу һәқтә өзиниң мәлумати йоқлуқини билдүрүп, әһвални җ х тармақлиридин игилишимизни тәвсийә қилди. Онсу наһийәлик хәлқ һөкүмитидики бир хадим торда «иғва» тарқатқан мирадил һәсәнниң тутулған-тутулмиғанлиқи һәққидики соалимизға җавабән, униң җяңсу өлкисидә тутулғанлиқини дәлиллиди. Әмма у мирадилниң қачан тутулғанлиқи вә нөвәттә нәдә тутуп туруливатқанлиқи һәққидики соалимизни җавап бәрмиди. У пәқәт мирадил һәсәнниң «торда иғва тарқатқанлиқи» үчүн тутулғанлиқини дәлиллиди. Мирадилниң наһайити чоң бир иш териғанлиқини баян қилған бу хадим, униң «дөләтниң образиға қара сүркигәнлики вә онсу наһийәсиниң йүзини төккәнлики» ни илгири сүрди. 
Мирадил баянтида анисидин башқа йәнә бовиси тохтинияз тохти, момиси ханзадә вә тағиси ақниязларниму тилға алған шундақла өзи сәвәплик бовсиниң пенсийә пулиниң тохтитилғанлиқини паш қилған иди. Мәзкур хадим тохтинияз тохтиниң мирадил һәсәнниң бовоиси икәнлики вә бир пенсийонер икәнликини дәлиллиди. 

Мирадил һәсән ютобтики үч қисимлиқ баянати вә бир зиярәт хатирисидә хитайниң уйғур райондики ирқий қирғинчилиқини паш қилипла қалмастин, бәлки йәнә муһаҗирәттики уйғурларғиму хитап қилип, хитайға қарши һәркәтлиридә техиму җәсур болушқа чақирған иди. У бир инсан һәрқанчә әркин дөләттә яшисиму әгәр җәсур болмиса, бу әркин дөләттә яшашниң шу кишиниң өзигиму, уйғур миллитигиму пайда елип кәлмәйдиғанлиқини нуқтилиқ әскәрткән. У бу әскәртмисини хитай ичидә туруп хитайға қарши баянат елан қилиштәк әмәлий һәркити билән бәлгилик дәриҗидә тәсиир күчигә игә қилған иди.

Һөрмәтлик радийо аңлиғучилар, бүгүнки ениқлашлиримиздин ғайип мирадил һәсәнниң җяңсу өлкисидә тутқун қилинғанлиқи дәлилләнди, әмма униң нәдә тутуп туруливатқанлиқи һазирчә мәлум әмәс.

Толуқ бәт