Qaharjan qawulning anisi: "Xitay oghlumning ölümini 6 ay bizdin yoshurdi"

Muxbirimiz shöhret hoshur
2019-06-27
Élxet
Pikir
Share
Print
Qaharjan qawulning anisi tajigül we achisi güljamal. 2019-Yili, türkiye.
Qaharjan qawulning anisi tajigül we achisi güljamal. 2019-Yili, türkiye.
RFA/Shöhret Hoshur

Otken yili aqsuda lagérda jan üzgen qaharjan qawulning türkiyediki anisi tajigül we achisi güljamalning bügün radiyomizgha bayan qilishiche, xitay da'iriliri qaharjanning ölümini a'ilisidin 6 ayche yoshurghan. Axiri ehwalni béyjingdiki türkiye elchixanisi sürüshte qilghandin kéyinla ashkarilashqa mejbur bolghan. Hazidar ana-bala bügünki söhbitimiz dawamida qaharjanning iz-dérikini qilish jeryani we uning lagérgha élip kétilishige seweb bolghan türkiye sepiri heqqidimu melumat berdi.

Melum bolushiche, 22 yildin béri türkiyede yashawatqan we türkiye puqrasi bolghan tajigül hemdulla oghli qaharjan qawul bilen eng axirqi qétim 2017‏-yili 5‏-ayda aqsuda körüshken. U shu qétim türkiyege qaytip kélip ikki aydin kéyin, yeni 2017 ‏-yili 7 ‏-aydin bashlap oghli bilen bolghan alaqisi pütünley üzülgen. Uning 2 yildin buyan oghlining iz-dérikini élish üchün qilghan pütün tirishchanliqliri héchqandaq ünüm bermigen.

Bu heqte tajigül hemdullaning türkiyediki qizi, qaharjan qawulning hedisi bezi melumatlarni berdi. Uning déyishiche, ariliqta bularning bezi tonushliri qaharjanning kamandiropkigha chiqip ketkenlikini éytqan bolsimu, emma ularning yalwurup turup éytqan qaharjanning bir parche resimini bolsimu körüsh telipi jawabsiz qalghan. Axiri köngli bir shumluqni tuyghan tajigül hemdulla bilen qizi güljamal türkiye tashqi ishlar ministirliqigha bérip, oghlining ghayib bolghanliq ehwalidin melumat bergen we iz-dérikini élip bérishni telep qilghan. Derweqe, ikki aydin kéyin elchixanidin jawab kelgen. Jawabta xitay terep teminligen uchurlargha asasen ikki balining dadisi 41 yashliq qaharjan qawulning bultur 11-ayda késel sewebi bilen ölgenliki uqturulghan. Ular bu uqturushqa, bolupmu qaharjan qawulning késel sewebi bilen ölgenlikige qet'iy ishenmigen. Ular türkiye elchixanisidin bu heqte téximu tepsiliy melumat telep qiliwatqan bir mezgilde uning oghlining lagérda ölgenliki xewiri axbaratqa ashkarilan'ghan. Oghlining lagérda ölgenlik uchurini Uyghur kishilik hoquq we démokratiye fondining tor béti we radiyomiz xewerliridin uqqan tajigül hemdulla xitayning oghlining ölümi weqeside hem qatilliq hem saxtipezlik qilghanliqi heqqide shikayet qilghan.

Biz türkiye terepning bu weqege qanchilik derijide we qandaq usullarda arilashqanliqini bilip béqish üchün béyjingdiki türkiye elchixanisigha téléfon qilduq. Elchixana xadimi bu ishqa alaqidar xadimning nöwette ish üstilide yoqluqini éytip, bu heqtiki so'allirimizni élxet arqiliq yollishimizni tewsiye qildi. Biz béyjingdiki türkiye elchixanisigha élxet ewetken bolsaqmu, emma ular aridin 24 sa'et ötüpmu bu heqtiki so'allirimizgha jawab qayturmidi.

Tajigül hemdullaning déyishiche, qaharjan qawul 1997 ‏-yili türkiyege kélip bir yérim yilche turghan we könelmigendin kéyin yurti aqsugha qaytip ketken. Tajigül aldinqi yili aqsugha barghinida oghli qaharjanni tekrar türkiyege köchüp kélishke dewet qilghan bolsimu, u yenila aqsuda yashashni tallighan. Oghlining a'ilisini béqishtin bashqa oy-xiyali yoqluqini ilgiri sürgen tajigül xanim Uyghur rayondiki köp sandiki kishiler qatarida oghli qaharjan'ghimu uwal qilin'ghanliqi we xitayning pütün Uyghur millitining yashash heqqini depsende qiliwatqanliqini bayan qildi.

Melum bolushiche, qaharjan qawulning anisi tajigül we achisi güljamal qaharjan qawulning ölümining sewebi we tepsilati heqqide türkiye elchixanisidin yene melumat kütmekte iken.

Toluq bet