Közetküchiler: “Rusiye ukra'inagha tajawuz qilish arqiliq gherbke bolghan tehditini ashkarilimaqta”

Muxbirimiz nur'iman
2022.02.25
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
rusiye-ukraina-urush.jpg Ot öchürgüchiler rusiyening kiyéw shehirige qilghan rakétamiyot hujumida ot ketken binadiki otni öchürmekte. 2022-Yili 25-féwral, ukra'ina.
AP

Rusiye armiyesi zor kölemlik herbiy tajawuz arqiliq ukra'inagha basturup kirgendin kéyin, amérika bashchiliqidiki gherb döletliri derhal inkas qayturup, bu tajawuzchiliqni “Rusiye dunyaning tinchliqini buzdi” dep eyibligen. Emma pütün dunya tinchliqni telep qiliwatqan mushundaq bir mezgilde, xitay we iran qatarliq mustebit döletler rusiyeni wastilik halda qollaydighanliqini bildürgen. Analizchilar, rusiyening bu tajawuzchliqi dunyawi tertipning ikki qutuplishi'ish éhtimalliqini kücheytidu, dep qarashmaqta.

Rusiye we xitay ikkila terepning resmiy axbarat qanallirida körsitilishiche, rusiye prézidénti putin bilen xitay re'isi shi jinping 25-fiwral téléfunda körüshken. Xewerge qarighanda, putin shi jinpinggha rusiyening hazir ukra'ina bilen söhbetlishishke teyyar ikenlikini éytqan, shi jinping buni qollaydighanliqini bildürgen.

Xelq'ara axbarat wastilirning bu heqte bergen xewirige qarighanda, dunya xitay we rusiyening tupraq kéngeytishke bolghan qara niyitining qaytidin bash kötürgenlikige diqqet qilishqa bashlghan. Amérika, en'giliye qatarliq démokratik gherb elliri ukra'inani qollaydighanliqini bildürgen we arqa-arqidin bayanat élan qilghan.

Roytiris agintliqining 25-fiwral bergen xewirige qarighanda, shimaliy atlantik ehdi teshkilatining bash katipi jéns stolténbérg jüme küni ukra'inagha hawa mudapiyesini öz ichige alghan qorallarni ewetip yardem qilidighanliqini éytqan.

Oxshash bir waqitta xitay we iran qatarliq mustebit döletlerning iqtisadiy we herbi jehettin rusiyeni wastilik qollawatqanliqi melum bolghan. CNN Ning 25-fiwral bergen xewirige qarighanda, xitay rusyedin bughday import qilishni cheklesh qararini bikar qilghan. Awstiraliye bash ministiri morrison muxbirlarni kütüwélish yighinida “Dunya rosiyege qoshumche jaza yürgüzmekchi boluwatqan bir peytte, xitay rosiyening bughday kirgüzüsh cheklimisini bikar qildi, buni peqet qobul qilghili bolmaydu,” dégen.

Bu heqte türkiye hajettepe uniwérsitétining dotsénti, istratégiye mutexessisi erkin ekrem ependi radiyomizning ziyaritini qobul qildi. U mundaq dédi: “Eger gherb döletlirining rusiyege yürgüzgen imbargosi ishqa yarimsa, 2-dunya urushidin kéyin gherblikerning qurup chiqqan dunya sisitémisi buzghunchiliqqa uchraydu.”

U yene rusiyening bu urushtin qandaq bir netijige irishmekchi bolghanliqi we aqiwiti heqqidiki tehlillirini otturigha qoydi.

Roytiris agintliqning xewirige qarighanda, amérika tashqiy ishlar ministiri bilinkin bilen xitay tashqiy ishlar ministiri wang yi téléfunda körüshken. Melum bolushiche, ular bir qanche qétim rusiyening ukra'inagha tajawuz qilghanliq mesilisi heqqide pikir almashturghan bolup, xitayning rusiyege qarshi amérika bilen bir septe turushi heqqidiki pikri ret qilin'ghan.

Analizchilar, bu qétiliq rusiye-ukra'ina otturisidiki urushning dunyaning qayta ikki qutuplishishini keltürüp chiqirish éhtimalliqni ilgiri sürüshmekte.

Bu heqte amérikadiki musteqil siyasiy analizchi, dunya Uyghur qurultiyi ijra'iye komitétining mu'awin re'isi ilshat hesen ependi mundaq dédi: “Amérika xitayni yillardin biri iqtisadiy jehettin yölep mushundaq küchlük haletke kélishige seweb bolghan, lékin xitay elwette özige oxshash mustebit hakimiyetning yénida turshni tallaydu. Chünki her ikkisining öz aldigha kingeymichilik pilani bar.”

Qisqisi, közetküchiler rosiyening ukra'inagha tajawuz qilishi, puti'ining gherbke tehdit séliwatqanliqini éniq körsitip béridu, dep qarashmaqta.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.