Qaghiliqta ikki neper ayal oqutquchi yuqirigha erz qilghanliqi üchün 35 kün qamaqta yatqan

Xitay metbu'atlirida atalmish qoshtil ma'aripining ewzellikliri teshwiq qilinip, xewp-xetiri we Uyghurlargha élip kélidighan qiyinchiliqliri qesten halda nezerdin saqit qilinmaqta.
Muxbirimiz shöhret hoshur
2011-04-04
Élxet
Pikir
Share
Print
Uyghur élining xoten wilayitidiki melum bir qosh - til mektipining oqughuchiliri.
Uyghur élining xoten wilayitidiki melum bir qosh - til mektipining oqughuchiliri.
AFP Photo

Xitay hökümiti yolgha qoyuwatqan atalmish qosh tilliq ma'arip siyasiti, Uyghur milliy medeniyitige zor bir tehdit shekillendürüpla qalmastin, yene, zor bir türküm Uyghur ziyaliylirini xizmitidin mehrum qaldurup, Uyghur jem'iyitide ezeldinla mewjut bolghan ishsizliq mesilisini téximu éghirlashturmaqta.  Qaghiliq nahiyisidiki ikki neper ayal oqutquchining béshigha kelgen awarichilikler, xitayning qosh til ma'arip siyasitining Uyghur oqutquchilar qoshunigha körsetken tesirini namayan qilmaqta.

Ayshemgül we xeyrigül qaghiliq nahiyisining tétir we kökyar yézisidin. Xeyrigül 7 yil, ayshemgül bolsa 20 yil oqutquchiliq qilghandin kéyin, 2004-yili ushtumtut bir uqturush bilen xizmitidin qaldurulghan. Xitay tili bilmeslik ularning xizmettin qaldurushining birdin-bir sewebi bolghan.

Ular xizmettin qaldurulghandimu ulargha héchqandaq bir tölem yaki nepiqe bérilmigen. Ularning buningdin kéyinki hayat yoli heqqide héchqandaq bir orunlashturush élip bérilmighan.

Hayatining yashliq baharini ma'arip ishlirigha béghishlap, axirida we ishsiz we öy-makansiz qalghan bu oqutquchilar özliri yoluqqan heqsizliq üstidin shikayet qilip yuqiri töwen heriket qilghan bolsimu héchnémige érishelmigen؛ eksiche, ikki qétim tutqun qilinip jem'iy 35 kün qamap qoyulghan.

Uyghur aptonom rayonining teyinlen'gen re'isi nur bekri, qosh tilliq ma'aripning Uyghurlargha tereqqiyat we bext-sa'adet élip kélidighanliqini köp qétim tekitligen؛ musteqil tetqiqatchi ilham toxti bolsa, atalmish qosh tilliq ma'aripning؛ Uyghurlarning kélechiki üchün xewp-xeterning bashlan'ghuchi ikenlikini bildürgen idi. Muhajirettiki Uyghur pa'aliyetchiliri bolsa, qosh tilliq ma'aripni emeldin qaldurush, eng bolmighanda uning ijra'at qedimini astilitish üchün xelq'ara sorunlarda munasiwetlik pa'aliyetlerni élip barmaqta.

Toluq bet