18-Қурултай һарписидики наразилиқ намайишлири хитай даирилирини биарам қилди

Хәвәрләрдин мәлум болушичә, 8-ноябир хитайда ечилиш алдида турған 18-қурултай һарписида, хитай даирилири җәмийәт муқимлиқини сақлаш үчүн һәр хил тәдбирләрни күчәйткән.
Мухбиримиз меһрибан
2012-10-22
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Хитай һәрбий әмәлдарлири икки чоң йиғинниң йепилиш мурасимидин кейин йиғиндин чиқиватмақта. 2012-Йили 13-март, бейҗиң.
Хитай һәрбий әмәлдарлири икки чоң йиғинниң йепилиш мурасимидин кейин йиғиндин чиқиватмақта. 2012-Йили 13-март, бейҗиң.
AFP

Әмма йеқинқи бир айдин буян хитайдики гуаңдуң, җяңсу, хенән, сичүән қатарлиқ өлкиләрдики хитай ширкәтлиридә арқа-арқидин йүз бериватқан ишчиларниң наразилиқ намайишлири,шундақла һәрқайси җайлардин әрз үчүн бейҗиңға келип топлиниватқан әрздарлар хитай һөкүмитини биарам қилишқа башлиған.

Чәтәлләрдики хитай демократлириниң тор бекәтлиридин мәлум болушичә, йеқинқи бир айдин буян, хитай даирилири бихәтәрлик тәдбирлирини күчәйткән болсиму, әмма хитай өлкилиридики һәрқайси шәһәрләрдә иш һәққини өстүрүп беришни тәләп қилған ишчилар, барғанчә начарлишиватқан муһит мәсилиси қатарлиқларға нисбәтән нарази болған пуқраларниң наразилиқ намайишлири көп қетим йүз бәргән. Мәлум болушичә, 22-өктәбир күни хитайниң сичүән өлкиси чеңду шәһири шуаңлию наһийиси ренбав компютер ширкитиниң нәччә миң нәпәр ишчиси маашини өстүрүп беришни тәләп қилип намайиш қилған. Мәлум болушичә, чеңдудики намайиш мушу бир ай ичидә, гуаңдуң, җяңсу қатарлиқ өлкиләрдә иш һәққини өстүрүп беришни тәләп қилип йүз бәргән наразилиқ намайишлардин кейинки1000 дин артуқ ишчиниң кочиға чиқип наразилиқ намайиши елип бериши икән.

Мәлум болушичә, бу йил 9-өктәбир күни хенәндики шинфей електр үскүнилири завутида йүз бәргән иш һәққини өстүрүп беришни тәләп қилип елип берилған наразилиқ һәрикитидә ширкәтниң 10 миңдин артуқ ишчиси иш ташлиған. Нәччә миңлиған ишчи завут қорусиға топлинип намайиш қилған. Ишчилар маашиниң 10 йилдин буян өстүрүлмигәнликини, ишчиларниң 1000 йүән әтрапидики төвән иш һәққи билән турмушини қамдашқа амалсиз қалғанлиқини билдүрүп, даириләр маашини өстүрүп бәрмисә давамлиқ иш ташлайдиғанлиқини билдүргәндин кейин, ширкәт һәм наһийә башлиқлири ишчиларниң тәлипини орунлайдиғанлиқини билдүргән болсиму, әмма шу қетимқи намайиштин кейин иш ташлашқа башламчилиқ қилғанларниң қолға елинғанлиқи чәтәл мәтбуатлирида хәвәр қилинған иди.

Мәлум болушичә,нөвәттә хитай даирилири бу хил наразилиқ һәрикәтлири һәққидики хәвәрләрни амал бар контрол қилишқа урунуватқан болуп, хитайниң һөкүмәт ахбаратлирида намайишқа даир хәвәрләр пәқәт қисқа учур шәклидила берилгән. Һәтта бу хилдики хәвәрләр ички җәһәттә идарә- органларғила уқтуруш қилинип, мәтбуатларда ашкара елан қилиш чәкләнгән.

Бүгүн чеңдуда йүз бәргән намайиш һәққидиму хитайниң шинхуа агентлиқи қисқа хәвәр бәргән болсиму, әмма чеңду шәһири вә сичүән өлкисидики һөкүмәт ахбаратлири мәлумат бәрмиди. Бошүн, йеңи ира қатарлиқ чәтәлләрдики хитай демократлириниң тор хәвәрлиридә, бүгүн әтигән чеңдуда йүз бәргән намайиш һәққидики хәвәр рәсимлири билән елан қилинди. Бошүн тор бекитиниң хәвиридин мәлум болушичә, иш һәққини өстүрүп беришни тәләп қилған нәччә миң нәпәр ишчи өткән һәптиниң җүмә күнидин башлап иш ташлиған. Иш һәққини өстүрүп беришни тәләп қилған ишчилар аввал завут қорусида, андин кочиға чиқип намайиш қилған. Радиомиз хитай бөлүминиң игилишичә, намайиш йүз бәргәндин кейин чеңдуниң шуаңлию наһийисидики һөкүмәт даирилири қораллиқ сақчиларни әвәтип вәзийәтни контрол қилған,намайишчилар билән сақчилар оттурисида тоқунуш йүз бәргән болсиму, әмма наһийә даирилири наһийиниң сирт билән болған телефон вә интернет алақилирини үзүп ташлиғанлиқи үчүн, намайишниң тәпсилати һәққидә техиму толуқ учур елиш имканийити болмиған.

Хитай хәвәрлиридин мәлум болушичә, хитайда йеңи рәһбәрлик гуруһи һоқуқни өткүзүвалидиған 18-қурултай 8-ноябир күни ечилиш бәлгиләнгән болуп, бейҗиңдин радиомиз зияритини қобул қилған әрздарларниң билдүрүшичә, 1-өктәбирдин башлап бейҗиң даирилири тәхминән 20 миң нәпәр қораллиқ сақчи аҗритип бейҗиң шәһиридә 2-дәриҗилик бихәтәрлик тәдбирлири алған. Болупму чаңән кочиси, бейҗиң вогзали қатарлиқ җайларда пуқраларниң кимликини тәкшүрүш күчәйтилгән. Сақчилар гуманлиқ дәп қариған кишиләр вә әрздарларниң тйәнәнмин мәйданиға киришигә рухсәт қилмиған. Әмма мушундақ әһвалдиму хитайниң һәрқайси җайлиридин бейҗиңға әрз үчүн кәлгән әрздарларниң сани барғанчә көпәйгән.

«4-Июн тйәнәнмин тор бекити» мәсули хуаң чиниң радиомиз хитай бөлүмигә билдүрүшичә, нөвәттә бейҗиң шәһиридә қораллиқ сақчилардин башқа йәнә, пуқрачә кийингән сақчилар һәссиләп көпәйтилгән болсиму, әмма әрз үчүн кәлгән әрздарлар барғанчә көпәйгән болуп, бирнәччә күндин буян әрздарлар арисиға йәнә әрз үчүн бейҗиңға кәлгән 10 нәччә нәпәр сақчиму қошулған.

У мундақ деди:
‏- Һазир бейҗиң бәкла җиддийлишип кәтти, бейҗиң җәнубий вогзалида адәттики сақчилар, алаһидә сақчилар, қораллиқ сақчилар һәммисила бар, сақчи аптомобиллири қатар тизилип туриду. Аҗайип сүрлүк бу вәзийәт худди һөкүмәт билән хәлқ уруш қилидиғандәк һаләтни көз алдимизға кәлтүриду. Әмма бейҗиңға келип топлиниватқан әрздар күндин-күнгә көпәймәктә. Һәрқайси җайлардин бейҗиңға топлиниватқан әрздарлар арисида йәнә әрз үчүн бейҗиңға кәлгән он нәччә нәпәр сақчи бар икән. Уларниң ичидә түрлүк сәвәбләр билән һөкүмәт тәрипидин җазалинип, қамақ җазасиға һөкүм қилинғанлар шундақла нөвәттә вәзипә өтәватқан сақчиларму бар икән. Улар 18-қурултай һарписида мәркизи һөкүмәттики рәһбәрләр билән көрүшүшни тәләп қиливетипту. Аңлишимчә, бәзи рәһбәрләр бейҗиңға әрз үчүн кәлгән сақчилар билән көрүшидиғанлиқини билдүрүпту. Әмма улар қобул қилинамду яки тутқун қилинамду, һазирчә бу мәлум әмәс.

Радиомиз хитай бөлүминиң бүгүн чүштин кейин игилигән учуридин мәлум болушичә, әрз үчүн бейҗиңға кәлгән сақчилардин икки нәпири бүгүн чүштин кейин тутқун қилинған болуп, әрз үчүн бейҗиңға кәлгән хуаң лиң исимлик сақчи, өзи билән биллә кәлгән икки нәпәр сақчиниң тутуп кетилгәнликини билдүрүп мундақ деди:
‏- Бир саәтниң алдида хебийдин кәлгән 3-дәриҗилик сақчи офитсери тйәнлән вә хенәнлик хе зухуа бейҗиң сақчилири тәрипидин тутуп кетилип, ю әнмин сақчиханисиға елип кетилди. 18-Қурултай һарписида бейҗиң техиму җиддийлишип кетипту. Һәммила йәрдә пуқрачә сақчилар бар икән, улар әрздарларни қоғлап йүрүп тутқун қиливетипту.

Хитайниң 18-қурултай һарписида барғанчә күчәйтиливатқан бихәтәрлик тәдбирлири һәм бу мәзгилдә хитайда барғанчә көпийиватқан наразилиқ һәрикәтлири чәтәл ахбаратлириниң диққитини тартқан болуп,хитай вәзийитини көзәткүчиләр бу хил вәзийәтниң хитай даирилирини биарам қилип, даириләрниң техиму қаттиқ бихәтәрлик тәдбирлири елишқа мәҗбур болуватқанлиқини тәкитлимәктә.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт