Дилшат решит: уйғурлар бу йилқи рози һейтини хитайниң қаттиқ зәрбиси вә назарити астида өткүзүватиду

Дуня уйғур қурултийиниң баянатчиси дилшат решит бүгүнки баянатида, уйғурлар бу йилқи рози һейтини хитайниң қаттиқ зәрбиси вә назарити астида өткүзүватиду, дәп көрсәтти.
Мухбиримиз вәли
2010.09.09
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
Urumqi-xitay-piqaq-esker-qatil-305 Сүрәттә, 14 - ийул, дөң көврүк базириниң йенида, қораллириға өткүр тиғларни бекитип, уйғурларға қарши постта турған хитай қораллиқ сақчилиридин бири.
AFP Photo

Пүтүн дуняда мусулманларниң рози һейти башланди. Бәзи дөләтләрдә бүгүн һейт болди, мәсилән, түркләр бүгүн һейт қилди. Әрәбләр әтә һейт қилидикән. Түркийидә турушлуқ нәшриятчи абдуҗелил туранниң чүшәндүрүшичә, дуняда һейтни қайси дөләттә қачан өткүзүшни диний өлималар бәлгиләйду, әрәб дөләтлиридә вә пакистанда, һейтни қачан өткүзүшни, диний өлималар ай чиққан яки чиқмиғанлиқиға қарап бәлгиләйду. Түркий хәлқләрдә болса, диний өлималар түрк календари (тәқвим) буйичә бәлгиләйду.

Хитайниң 'шинҗаң хәвәр тори' бүгүнки хәвиридә ейтишичә, рози һейтини уйғурлар 10‏ - чесла өткүзүши керәкликини хитай һөкүмити қарар қилған.

Хитайниң 'шинҗаң хәвәр тори' бүгүнки хәвиридә йәнә, үрүмчи базарлирида һейтлиқ мал наһайити мол, баһаси муқим дәп тәсвирлигән. Әмма, үрүмчидин мәлум бир уйғурниң ейтишичә, бу һейтта қой гөшиниң баһаси өрләп кәткән.

Уйғур аптоном районлуқ һөкүмәтниң тор бетидин мәлум болушичиму, бүгүн 10 килограмлиқ бир халта унниң баһаси бир йүән өрлигән.

Биз бүгүн, рози һейтниң һарпа күнидә, үрүмчидики һейт тәнтәнисини дуняниң башқа җайлиридики уйғурларға йәткүзүш үчүн, адәттә һейтниң һарпа күнлиридә диний паалийәт өткүзүлүп туридиған җайларға, мәсилән, үрүмчидики хантәңри мәсчитигә вә башқа мәсчитләргә, шундақла үрүмчидин башқа юртлардики һейт өткүзидиған аһалиләргә телефон қилдуқ.

Мәсчитләрниң һечқайсисиниң телефонлири уланмиди. Бәзи телефонлар улансиму, раван әмәс. Һейт өткүзидиған аһалиләр чәтәлләрдин кәлгән телефонларға җаваб бериштин қорқуп туриду. Уларниң кәйпиятида тәнтәнидин әсәр йоқ.

Дуня уйғур қурултийиниң баянатчиси дилшат ришитниң баян қилишичә, уйғурлар бу йилқи рози һейтини хитайниң қаттиқ зәрбиси вә қаттиқ назарити астида өткүзүватиду.

Дуня уйғур қурултийиниң баянатчиси дилшат решит хитайниң уйғурларға қаратқан қаттиқ бастуруш һәрикитини дәрһал тохтитиши лазим дәп көрсәтти, шундақла хитайниң қаттиқ бастуруши, қаттиқ назарити астида туруватқан уйғур вәтәндашлириниң рози һейтини қизғин тәбрикләйдиғанлиқини, арзу - үмидлириниң әмәлгә ешишиға тиләкдаш икәнликини билдүрди.

Юқиридики аваз улинишидин, бу һәқтики мәлуматимизниң тәпсилатини аңлайсиләр.


Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.