Турмуһәммәт һашим япон - уйғур мунасивәтлириниң тарихи һәққидә тохталди

Японийиниң нигата шәһиридә япон - уйғур мунасивәтлири һәққидә нутуқ сөзлигән уйғур мутәхәссис турмуһәммәт һашим япон - уйғур мунасивәтлирини қәдимки, йеқини вә һазирқи заман тарихий бойичә 4 нуқтиға бөлүп чүшәндүрди.
Ихтияри мухбиримиз қутлуқ
2012.11.16
turmemet-hashim-soz-qildi-305.jpg Турмуһәммәд һашим әпәнди японийиниң асасий қанун түзүлгәнликини хатириләш паалийитидә сөз қилди. 2012-Йили 3-май, японийә.
RFA/Erkin Tarim


У бу нуқтини 11 - айниң 15 - күни нигата шәһәрлик “ротарй” кулубиниң орунлаштуруши билән нутуқ сөзлигән доктор турмуһәммәт һашим әпәнди “21 - әсирдики японийидики уйғур даваси рабийә қадиридин башланди” дегән темидики доклатида оттуриға қойди.

Турмуһәммәт һашим японийә оттура - асия тәтқиқат институтиниң рәиси вә дуня уйғур қурултийи тәтқиқат мәркизиниң муавин рәиси.

У алди билән уйғурларниң вәтини шәрқий түркистаниң тарихи, җуғрапийилик орни вә уйғурларниң қәдимий күсән дәвридин башлапла японийә хәлқи билән бағлиниш һасил қилғанлиқини оттуриға қойди.

У йәнә, 2 - дуня уруши мәзгилидики шәрқий түркистан ислам җумһурийитиниң девизийә командири мәхмут муһити башчилиқидики бир гуруппа кишиләрниң японийигә келип японийә һөкүмитидин шәрқий түркистан ислам җумһурийитини әслигә кәлтүрүш үчүн ярдәм күткәнликидин ибарәт уйғурлар билән японларниң сиясий бағлиниши һәққидиму тохталди.

Доктор турмуһәммәт доклатида асаслиқи уйғур сиясий давасиниң японийидә рәсмий йосунда аңлитилиши һәққидә тохталди.

У уйғур сиясий давасиниң японийидә һәқиқий түрдә мәйданға келиши 2007 - йили ноябирда уйғур миллий һәрикити рәһбири рабийә қадир ханим японийидики он чоң шәһәрдә нутуқ сөзлигән мәзгилдин башлинидиғанлиқини оттуриға қойди.

Турмуһәммәт һашим йәнә, 2008 - йили японийидә илһам мәхмут башчилиқидики японийә уйғур җәмийити қурулғанлиқи вә шундин кейин японийидики уйғур даваси техиму системилашқанлиқини билдүрди.

.

У йәнә, 2012 - йили 5 - айда токйода дуня уйғур қурултийи 4 - нөвәтлик қурултийиниң ечилиши уйғурлар билән японлар мунасивитини техиму юқири сәвийигә көтүргәнликини билдүрди.

Доклат саәт он икки йеримдин бир йеримға қәдәр давамлашти. Доклатқа тәхминән һәр саһә аммисидин болуп йүзгә йеқин киши қатнашти.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.