Yaponiyediki Uyghur, tibet, mongghul, xitay démokratchiliri birlikte tokyodiki b d t uniwérsitéti aldida namayish élip bardi

Ixtiyariy muxbirimiz haji qutluq qadiri
2016.09.16
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
yaponiye-bdt-uyghur-tibet-mongghol-namayish.jpg Uyghur, tibet, mongghul, xitay démokratchiliri birlikte tokyodiki b d t uniwérsitéti aldida namayish élip barmaqta
RFA/Haji Qutluq Qadiri


16 - Séntebir 33 - nöwetlik b d t kishilik hoquq kéngishi yighini munasiwiti bilen yaponiyediki Uyghur, tibet, mongghul démokratchiliri birlikte tokyodiki birleshken döletler teshkilati uniwérsitéti aldida namayish élip barghan bolup, namayishqa yene xitaydiki kishilik hoquq mesililirige köngül bölüwatqan bir qisim yaponlarmu qatnashqan.

Jenwede ötküzüliwatqan 33 - nöwetlik b d t kishilik hoquq kéngishi yighini munasiwiti bilen tokyodiki birleshken döletler teshkilati uniwérsitéti aldida élip bérilghan Uyghur, tibet, mongghul, xitay démokratchilirining birleshme namayishini yaponiye Uyghur birliki teshkilati teshkilligen bolup, namayish shu yer waqti chüshtin kéyin sa'et üch yérimda bashlandi.

Qollirida Uyghur, tibet, mongghularning bayraqlirini kötürgen namayishchilar jarangliq awazda “Uyghur, tibet, mongghulargha erkinlik! nobil tinchliq mukapati sahibi lyu shawbo qoyup bérilsun!” dégen shu'arlarni towlap namayishni bashlidi.

Namayishta aldi bilen yaponiye Uyghur birliki teshkilatining re'isi turmuhemmet hashim namayishchilar namidin bayanat élan qilip, xitaydiki kishilik hoquq mesililirining éghirliqini otturigha qoyush arqiliq, kishilik hoquq mesiliside eng zor xataliqlarni sadir qiliwatqan xitaydek bir diktator döletning b d t kishilik hoquq kéngishining da'imiy hey'et ezasi bolush salahiyitining peqetla yoqluqini, shunga birleshken döletler teshkilati bu qétimqi yighinda xitayni da'imiy hey'et ezaliq salahiyitidin qaldurush kéreklikini tekitlidi.

Namayish jeryanida ziyaritimizni qobul qilghan turmuhemmet hashim mezkur bayanatname heqqide toxtaldi.

Namayishqa ishtirak qilghan xitay démokratchiliridin shaw lin ziyaritimizni qobul qilip:“Xitay özining birleshken dölet teshkilati kishilik hoquq kéngishidiki ornidin paydilinip nöwette xitaydiki kishilik hoquq pa'aliyetchilirini qattiq basturiwatidu. Xitay shimaliy koriyige her jehettin köplep yardem bériwatqan we ularning xelq'ara qanunlargha xilap halda herbiy sinaqlarni élip bérishigha yéshil chiraq yiqip bériwatqan bir dölet. Shunga biz xitay dölitining yene qaytidin da'imiy hey'et ezaliqigha saylinishigha qarshi turimiz” dédi.

Xitay kishilik hoquq pa'aliyetchisi shaw lin sözide yene:“2004 - We 2005 - yilliri yaponiye hökümiti birleshken döletler teshkilati kishilik hoquq kéngishi yighinida xitaydiki kishilik hoquq mesilisining éghirliqini otturigha qoyup, bu heqte xitayni qattiq tenqidlep, xitayning birleshken döletler teshkilati kishilik hoquq kéngishining da'imiy hey'et ezasi bolush salahiyitining peqetla yoqluqini otturigha qoyup nahayiti toghra qilghan idi” dédi.

Ziyaritimiz jeryanida turmuhemmet hashim bu qétimqi namayishning tokyodiki birleshken döletler teshkilati uniwérsitéti aldida élip bérilish sewebi heqqide toxtaldi.

Yaponiyediki mongghul kishilik hoquq pa'aliyetchi daychin ziyaritimizni qobul qilip:“Biz xitayning b d t diki imtiyazliridin paydilinip, kishilik hoquq kéngishi yighinlirida Uyghur, tibet, mongghul mesililirige süyiqest we tehdit qilishini yoqitish üchün, hemmimiz bu yerge jem bolup xitayning b d t diki bu xil salahiyitining élip tashlinishi heqqide namayish élip bériwatimiz” dédi.

Namayishqa ishtirak qiliwatqan yaponlardin sato namayish heqqide toxtilip:“Tokyodiki birleshken döletler teshkilati uniwérsitéti aldida ötküzülgen namayishqa qatnashqan kishilerning sani cheklik bolsimu, biraq namayishning tesiri zor boldi” dédi.

Igilishimizche, yaponiye Uyghur birliki teshkilati özining tor bétide we shundaqla yaponiyediki bir qisim ijtima'iy taratqularda 13 - séntebir “Jiddiy chaqiriq” élan qilip 33 - nöwetlik b d t kishilik hoquq kéngishi yighini munasiwiti bilen 16 - séntebir tokyodiki birleshken döletler teshkilati uniwérsitéti aldida tibet, mongghul, xitay démokratchiliri bilen birlikte keng kölemlik birleshme namayish élip baridighanliqini bildürgen.

Yuqiriqi awaz ulinishidin tepsilatini anglang.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.