Misirda ghayib bolghan 16 Uyghurning biri memetjan emetni xitay özi oqushqa ewetken

Muxbirimiz gülchéhre
2018.04.11
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
misirda-uyghur-muhemmetjan-emet-kenishke.jpg Misirda ghayib bolghan 16 Uyghurning biri, xitay özi oqushqa ewetken muhemmetjan emetning oqughuchiliq kinishkisi.
Photo: RFA

Qahirediki tura türmisige qamalghandin kéyin ghayib bolghan 16 Uyghurning yene biri memetjan emetning salahiyiti aydinglashti.

Bultur 4-iyul küni kéchide misir saqchiliri teripidin öyidin tutup kétilgen memetjan emet, ezherge xitay hökümitining dölet xirajiti bilen oqushqa ewetilgen oqughuchilarning biri. U tutulghanda 80 künlük bowiqi bilen qalghan ayali taki aldinqi ayghiche, misirdiki türmilerni arilapmu érining iz-dérikini alalmighan.

Misirdiki tura türmisidin ghayib bolghan 16 Uyghurning kimliki heqqide, misirdiki tutqundin qéchip türkiye we bashqa döletlerde panahliniwatqan Uyghurlar arqiliq éniqlashlirimiz dawamida, bultur yazda misir da'irilirining tuyuqsiz tutqunigha uchrighan we tura türmisidin 2017-yili, 1-séntebirdin bashlap ghayib bolghan oqughuchilar ichide, hetta xitay teripidin dölet xirajiti bilen oqushqa ewetilgen Uyghur oqughuchilarningmu barliqi otturigha chiqmaqta.
Misirdiki tutqun bashlinishtin burun türkiyege kéliwalghan ezher uniwérsitéti oqughuchiliridin ümid mujahirning bergen uchurliridin, tura türmisidin ghayib qilin'ghan shundaqla xitaygha ötküzüp bérilgenliki ilgiri sürülüwatqan bu Uyghurlarning ichide yene, ürümchidiki islam institutini püttürgendin kéyin, xitayning dölet xirajiti bilen ezher uniwérsitétigha oqushqa kelgen memetjan emetningmu barliqi melum boldi.

Biz yene uning yéqinda misirdin türkiyege kelgen ayali bilen alaqilishish pursitige ige bolduq. Memetjanning ayalining sözlep bérishiche, misir saqchiliri uni 2017-yili, 4-iyul Uyghur oqughuchilargha qarita tuyuqsiz tutqun bashlighan tunji küni kéchide, öyidin tutup ketken. Saqchilar ular olturushluq binadin töt Uyghurni biraqla tutqun qilghan iken.

Memetjan emet bu yil 25 yashta bolup, u qeshqer sheher awat yézisidin. U, 2008-yilidin 2013-yilghiche ürümchidiki islam institutini oqup püttürgen. 2016-Yili xitay hökümiti chet'elge oqushqa chiqarghan oqughuchilar qatarida misir ezher uniwérsitétigha oqushqa kelgen.

Memetjan ayali bilen axirqi qétim ötken yili 1-séntebir tura türmisidin téléfon arqiliq alaqe qilghan, türmidin qoyup bérilgen bashqa Uyghur oqughuchilarning uninggha déyishiche, saqchilar shu küni yérim kéchide, memetjan qatarliq qizil guruppigha ayrilghan 16 Uyghurni béshigha qara xalta kiydürüp türmidin élip chiqip ketken.

Misirdiki kishilik hoquq adwokati izzet gheniy we bashqa Uyghurlar bilen birge misirdiki türmilerni arilapmu érini tapalmighanliqini bayan qilghan memetjanning ayali, bir ay ilgiri misirdiki hayatning qiyinchiliqidin türkiyege kélishke mejbur bolghan iken. Hazir bu 22 yashliq yash ana bir yashliq qizi bilen memetjanning xewirini ümid bilen kütüp yashimaqta iken. Memetjanning yurttiki ata -ana uruq tughqanliri xitay tereptin uning iz -dérikini qiliwatqan bolup, ularmu oxshashla memetjanning xitaygha qayturup kélin'genliki heqqide xewer alalmighan, shunga uning ayali memetjan yenila misirda bolsa kérek dégen ümidte iken.

Tura türmisidin qoyup bérilgen Uyghurlar, 2017-yili 1-séntebirdin bashlap, tura türmisidin yötkelgendin tartip, taki hazirghiche xewiri bolmaywatqan Uyghurlar qatarida, abdughopur ehmed, élyasjan raxman, shir'eli shirzat, nurmemet obul, shehidulla jalalidin, abduweli, osmanjan, mehmud, adil hashim, abdureqip, ekber osman, abdu'éziz, osman, abdughupur, mehmud haji qatarliq isimlarni temin etken idi. Memetjan emetning ismimu nöwette bu ghayiblar tizimlikidin orun aldi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.