Ömer Uyghur pakistandiki "Xitay puqraliri jem'iyiti" ning tehditige uchrighan

Muxbirimiz méhriban
2019-02-06
Élxet
Pikir
Share
Print
Pakistandiki "Ilgiriki xitay puqraliri jem'iyiti" teripidin pakistan puqraliqigha ötüp bolghan Uyghurlargha tarqitilghan jedwel.
Pakistandiki "Ilgiriki xitay puqraliri jem'iyiti" teripidin pakistan puqraliqigha ötüp bolghan Uyghurlargha tarqitilghan jedwel.
Oqurmen teminligen

Pakistandiki "Ömer Uyghur wexpi" ning bashliqi ömer Uyghur ependining bildürüshiche, yéqinda u pakistandiki "Sabiq xitay puqraliri jem'iyiti" ning iqtisadiy yardem namida pakistandiki Uyghurlarni tizimlash ishigha naraziliq bildürgenliki üchün mezkur jem'iyetning tehditige uchrighan.

Melum bolushiche, "Sabiq xitay puqraliri jem'iyiti" mes'ulliridin gilgittiki abduqéyim méjit qatarliq xitay elchixanisining pa'aliyetlirige aktip qatnishidighan bir türküm xitaygha mayil kishiler yéqindin buyan xitay hökümitining Uyghur siyasitini medhiyeleydighan maqalilerni élan qilip, "Ömer Uyghur wexpi" ni qarilaydighan teshwiqatlarni barghanche kücheytmektiken. Shu sewebtin nöwette "Ömer Uyghur wexpi" ning pakistandiki pa'aliyetliri cheklimige uchrapla qalmastin, belki yene ömer Uyghur ependining özimu mezkur jem'iyet xadimliri teripidin biwasite tehditlerge duch kelmektiken.

Igilishimizche, pakistanning gilgit we rawalpindi qatarliq jaylirida nöwette 600 din köprek Uyghur a'ilisi yashawatqan bolup, pakistan'gha yerleshkinige 50 yildin ashqan bu Uyghurlar xitay puqraliqidin waz kéchip, alliqachan pakistan tewelikige ötüp bolghan iken. Emma 2018-yilning axiri we 2019-yili kirgendin buyan gilgit we rawalpindidiki bir qisim Uyghurlar xitay elchixanisi teripidin qurulghan "Sabiq xitay puqraliri jem'iyiti" teripidin tarqitilghan bir jedwel tapshuruwalghan. Jedwelde pakistandiki Uyghurlarning a'ile ezaliri we ularning toluq uchurini toldurush telep qilin'ghan bolup, pakistandiki Uyghurlar, bolupmu ömer Uyghurgha oxshash xitaygha qarshi pa'aliyet élip bériwatqan bir qisim Uyghur aktipliri buningdin endishe hés qilghan.

Ömer Uyghur ependi bu ehwalni pakistanning munasiwetlik hökümet organlirigha öz waqtida melum qilghan bolsimu, emma pakistan hökümet organliri ularning shikayiti we endishisige perwa qilmighan.

Ömer ependi erkin asiya radiyosi, CNN téléwiziyesi, el-jezire téléwiziyesi qatarliq xelq'ara taratqularning ziyaritini qobul qilip, pakistandiki "Sabiq xitay puqraliri jem'iyiti" ning Uyghurlarni tizimlash ishigha bolghan öz endishisini bildürgen. Biraq uning éytishiche, bu ishtin kéyin u pakistan dölet xewpsizliki orunlirining soraq-so'aligha we bésim qilishigha uchrighan.

Ömer Uyghur ependi özi we dostlirining "Sabiq xitay puqraliri jem'iyiti" ning tehditige qarimastin, ularning pakistan puqraliqini élip bolghan Uyghurlarni tizimlishigha naraziliq bildürgenlikini bayan qildi. U buning sewebi heqqide toxtilip, özlirining künlerning biride tizimgha élin'ghanlarning "Xitay muhajirliri" dégen bahanida xitaygha qayturulush éhtimalliqidin ensireydighanliqini bildürdi.

Ömer ependining bildürüshiche, pakistandiki xitay elchixanisining biwasite yardimide qurulghan "Sabiq xitay puqraliri jem'iyiti" 2019-yili kirgendin buyan pakistanning rawalpindi, gilgit qatarliq jayliridiki Uyghurlarni "Iqtisadiy jehettin yardem bérimiz" dégen namda tizimlashni bashlighan iken. Ularning ata-aniliri bundin 50-60 yillar ilgiri xitay dölet tewelikidin waz kéchip, pakistan puqraliqigha ötken iken. Bu qétim mezkur jem'iyet alliqachan pakistan puqraliqigha ötüp bolghan Uyghurlarnimu tizimgha alghan. Ömer Uyghur ependining éytishiche, mana bu ehwallar pakistandiki xéli köp Uyghurlarni endishige salghan iken.

Ömer Uyghur ependi mundaq dédi: "Xitay elchixanisining biwasite yardimide gilgit we rawalpindi sheherliride qurulghan atalmish 'sabiq xitay yurtdashlar jem'iyiti' we "Sabiq xitay puqraliri jem'iyiti" Uyghurlargha yardem bérish namida öy-öylerge jedwel tarqitip, pakistan puqraliqigha ötüp bolghan Uyghurlarni tizimlash ishini bashlighandin buyan biz endishige chüshtuq. Buning sewebi ata-anilirimiz pakistan'gha yerliship, bu döletning puqraliqini alghan bolsimu, emma bu yerdiki xitay jem'iyiti bu döletke yerleshkenlikige 50 yildin ashqan Uyghurlarnimu 'xitay muhajirlirigha yardem bérimiz' dégen bahanida tizimlawatidu. Mana bu ehwal bizni bi'aram qilidu. Chünki hazirqidek pakistan-xitay munasiwiti intayin yéqin boluwatqan bir shara'itta eger xitay hökümiti ashu tizimlikke ismi chüshüp qalghan pakistan puqraliqidiki Uyghurlarni 'xitay muhajirliri' dep élan qilip pakistandin xitaygha qayturup bérishni telep qilsa, pakistan hökümiti mushu tizimlikke asasen bu Uyghurlarni xitaygha qayturup bérishi mumkin. Mana bu ehwal Uyghurlarni ensiretmekte".

"Uyghurlarning iqtisadiy ehwalini tizimlash jedwili" ni tarqatqan rawalpindiki "Sabiq xitay puqraliri jem'iyiti" ning re'isi éhsan pasha ziyaritimizni qobul qilip, mezkur jedwelning peqet pakistandiki Uyghurlargha iqtisadiy jehettin yardem bérish meqsitide tarqitilghanliqini tekitlidi. U jedwelni qayturuwalghan Uyghurlarning endishisining orunsiz ikenlikini bildürdi.

Ömer Uyghur ependining bildürüshiche, ular 6-féwral küni yene gilgittiki "Sabiq xitay yurtdashlar jem'iyiti" ning mes'uli abduqéyim méjitning, gilgitta tizimgha élin'ghan 200 neper Uyghurning jedwilini islamabattiki xitay elchixanisigha tapshurup bergenlikidin xewer alghan.

Emma gilgittiki "Sabiq xitay yurtdashlar jem'iyiti" ning mes'uli abduqéyim méjittin ehwal igilesh üchün téléfon qilghinimizda u özining mezkur jem'iyetning mes'uli ikenlikini étirap qilghan bolsimu, emma u bizning amérikidin téléfon urghanliqini bilgendin kéyin mezkur jem'iyetning peqet xitay bilenla alaqisi barliqini, amérika bilen héchqandaq alaqisi yoqluqini bildürüp, so'allirimizgha dawamliq jawab bérishni ret qildi.

Ömer Uyghur ependining bayanidin melum bolushiche, gilgit we rawalpindidiki xitay jem'iyetliri Uyghurlarni tizimlashqa bashlighan bir aydin buyan, peqet rawalpindidinla 360 Uyghurni tizimlap bolghan. "Ömer Uyghur wexpi" diki Uyghurlarning tirishchanliqi we arilishish bilen 50 tek Uyghur a'ilisi ilgiri toldurulup tapshurup bolghan jedwellirini qayturuwalghan. Emma rawalpinididiki "Sabiq xitay puqraliri jem'iyiti" bilen "Sabiq xitay yurtdashlar jem'iyiti" ning qolida yene 210 Uyghur a'ilisining tepsiliy melumatliri tizimlan'ghan jedwel bar iken.

Toluq bet