Японийә сакура телевизийәсиниң сөһбәт программисида уйғур мәсилиси аңлитилди

Ихтиярий мухбиримиз һаҗи қутлуқ қадири
2016.04.04
yaponiye-uyghur-sakura-tv-ilham-mahmut.jpg Сакура интернет телевизийәсидә өткүзүлгән “һазир асияда немә ишлар мәйданға келиватиду?” намлиқ сөһбәттин бир көрүнүш
RFA/Haji Qutluq Qadiri


2 - Апрел японийәдики мәдәнийәт телевизийә қаналлиридин бири болған сакура интернет телевизийәсидә өткүзүлгән “һазир асияда немә ишлар мәйданға келиватиду?” намлиқ еқим мәсилилири сөһбәт вә муназирә программисида уйғур мәсилиси аңлитилди.

Японийә уйғур җәмийитиниң рәиси илһам маһмутниң билдүрүшичә, японийә сакура интернет телевизийәси “һазир асияда немә ишлар мәйданға келиватиду?” намлиқ еқим мәсилилири сөһбәт программиси өткүзгән болуп, программиға японийәдә көзгә көрүнгән бир қисим мутәхәсссиләр, сиясий обзорчилар вә кишилик һоқуқ паалийәтлири қатнашқан.

Телевизийә сөһбәт программисидин кейин, телефон зияритимизни қобул қилған илһам маһмут бу қетимий еқим мәслилири сөһбәт вә муназирә программисиға қатнашқан японийәдики бир қисим кишиләрни тонуштуруп өтти.

Зияритимизни қобул қилған профессор пима гарпур сөһбәт - муназирә программисида өзи баян бәзи мәсилиләр һәққидә тохтилип:“асия қитбсидә йүз бериватқан арал мәсилилирини тилға алғанда, әлвәттә бу мәсилигә хитай дөлити четилиду. Шуңа мән хитайниң бу районда елип бериливатқан кеңәймичилик һәрикити үстидә тәпсилий тохталдим. Йәни японийә, вейтнам,филлипин қатарлиқ әлләр билән болған арал маҗиралирини әсләттим. Ундин башқа тибәттә йеқинда қолға елинған 30 яшлиқ бир йигитниң паҗиәсини оттуриға қоюш арқилиқ тибәттә мустәқиллиқ һәрикити елип бармиған, әмма өз мәдәнийити вә диний тоғрисида сөз қилған инсанларниңму охшашла хитайниң дүшмини һесаблидиғанлиқини баян қилдим” деди.

Японийә уйғур җәмийитиниң рәиси илһам маһмут бу қетимқи телевизийә сөһбәт программисида өзиниң уйғур елида йүз бериватқан бәзи мәсилиләр һәққидә тохталғанлиқини билдүрди.

Японийәдә паалийәт елип бериватқан җәнубий моңғулийә кишилик һоқуқ тәшкилатиниң мәсули орхун дайкин телевизийә сөһбәт программисида өзиниң нөвәттики ичкий моңғул аптоном районидики моңғулларниң кишилик һоқуқ дәпсәндичилики һәққидә тохталғанлиқини баян қилип:“мән хитай кочмәнлириниң яйлақлиримизда қалаймиқан көмүр кан ечишидин келип чиқиватқан муһит булғиниш мәсилисини оттуриға қойдум. Мәдәнийитимизниң йоқилиш гирдавабиға келип қалғанлиқи тоғрисида тохталдим шундақла муһитниң начарлиқидин түрлүк кесәлләргә гириптар болуватқан кишиләрниң дәрдини аңлаттим” деди.

Илһам маһмутниң ейтишичә, сөһбәт программисиға иштирак қилған атағлиқ сиясий обзорчи сейике һе программида ши җинпиң һакимийитиниң ичкий зиддийәтлири вә йеқинда хитайда чақирилған 12 - нөвәтлик қурултай һәққидә тохталған.

Сөһбәткә қатнашқан тәйвән вәкили йеқинда тәйвәндә елип берилған сайламдин кейинки тәйвән һакимийитидә йүз бериш еһтималлиқи болған йеңи өзгиришләр тоғрисида тохтилип,буниңдин кейин тәйвәнниң техиму демократийилишип өз алдиға мустәқил бир дөләт болушқа тиришидиғанлиқини билдүргән.

Японийәдә паалийәт елип бериватқан вейтнам кишилик һоқуқ тәшкилатиниң вәкили нөвәттики вейтнам һөкүмитидә сақлиниватқан бәзи мәсилиләрни тәнқид қилған.

Игилишимизчә, сакура интернет телевизийә қанилиниң бу қетимқи сөһбәт вә муназирә программиси бирла вақитта сикайпа 217 қаналдиму берилгән болуп, прогрмма кәч саәт алтидин тоққузға қәдәр үч саәт давамлашқан.

Юқириқи аваз улинишидин тәпсилатини аңлаң.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.