Японийә "яшлар һәрикити гезити" рабийә қадир ханимға юқири баһа бәрди

Ихтиярий мухбиримиз һаҗи қутлуқ қадири
2016-02-01
Share
yaponiye-yashlar-herkiti-geziti-rabiye-qadir.jpg Японийә"яшлар һәрикити гезити"ниң рабийә қадир ханимға бәргән баһалири
RFA/Haji Qutluq Qadiri

Японийәдики аммивий тәшкилатлардин куритаке асия мунбири уюшмисиниң пәсиллик гезити болған "яшлар һәрикити гезити"ниң 2016 - йиллиқ баһар пәсиллик алаһидә санида "дуня уйғур қурултийи рәиси рабийә қадир ханимниң японийә зиярәтлири" намлиқ әдәбий ахбарат хатириси елан қилинди.

Буниңда асаслиқи 2012 - 2015 - йиллири рабийә қадир ханимниң японийәдә елип барған кишилик һоқуқ паалийәтлиригә юқири баһалар берилгән.

Коллектип қәләмгә елинған мәзкур әдәбий ахбарат хатирисидә алди билән рабийә қадир ханимни нобел тинчлиқ мукапатиниң намзати, хәлқара кишилик һоқуқ паалийәтчиси, дуня уйғур қурултийиниң рәиси дәп тәриплигән.

Шуниң билән биргә, рабийә қадир ханимниң 2012 - йили 5 - айда токйода чақирилған сенкаку арили мәсилиси тоғрисидики илмий муһакимә йиғинида атағлиқ журналист вә мутәхәссис сакурай йошико ханим билән бирликтә һәм сөһбәттә болғанлиқи вә шуниңдәк өзиниң сенкаку арили мәсилисигә болған қарашлирини баян қилип өткәнлики әсләп өтүлгән.

Әдәбий ахбарат хатирисидә көрситилишичә, рабийә қадир ханимниң һәр қетимлиқ японийә сәпиридики уйғур мәсилиси тоғрисида сөзлигән доклат мәзмунлири асасән японийә мәтбуатлирида ашкариланмиған, уйғур елида йүз бериватқан хитай компартийәсиниң бир қисим бастуруш һәрикәтлири икән.

Японийә "яшлар һәркити гезити" дә рабийә қадир ханимниң японийә парламент әзалири билән бирликтә елип барған паалийәтлириму алаһидә тилға елинған болуп, униңда рабийә қадир ханимниң бир қисим һөкүмәт рәһбәрлириниң һәмраһлиқида йәр тәврәш, деңиз - ташқини зәрбисигә учириған фукушима, ибараки қатарлиқ өлкиләргә берип бир қисим шәһәрләрдики апәткә учриған хәлқләрдин һал әһвал сориши вә дуня уйғур қурултийи намидин топланған уйғурларниң ианисини йәткүзүп беришидин ибарәт бу паалийити, японийә хәлқини толиму тәсирләндүргәнликини алаһидә әскәртип өткән.

Дуня уйғур қурултийи рәиси рабийә қадир ханимниң 2015 - йили 14 - өктәбирдин 20 - өктәбиргә қәдәр муавин рәислиридин тәшкилләнгән вәкилләр өмикини башлап японийәдә елип барған зияритиниң токйода қизғин қарши елишқа еришкәнликини әдәбий ахбарат хатирисидә алаһидә тәсвирләп, "рабийә қадир ханим токйодики мейҗи ибадәтханисида,алаһидә күтүвелиш шәрипигә муйәссәр болуш билән биргә, мәзкур ибадәтханида японийәниң әнәнивий сәнәт номурлирини көрүшкә еришти. Саһибхан тәрәп ханимни наһайити қизғин күтүвалди" дәп баһа бәргән.

Мәзкур әдәбий ахбаратта нам шәрипи алаһидә тилға елинған шундақла рабийә қадир ханимниң өткән йили өктәбирдә токйода бәргән уйғур вәзийити һәққидики доклат сөзләш йиғиниға риясәтчилик қилған атағлиқ хәлқара мунасивәтләр мутәхәссиси, японийә такушоку университетиниң профессори фуҗи әпәнди зияритимизни қобул қилип :"илгири японийәдә қурулған дуня уйғур қурултийини қоллаш комитетиниң бир мәзгил қурултай билән узулуп қалған мунасивитини қайтидин әслигә кәлтүргәнликимизни вә уйғурларни қоллаш паалийитини йәнә қайтидин йолға қойғанлиқимизни намайән қилиш үчүн қурултай рәиси рабийә қадир ханим вә униң америка вә түркийәдики муавин рәисилирини японийәгә тәклип қилип куротаке асия мунбири уюшмисиниң намидин уларни күтүвалдуқ" деди.

Японийә"яшлар һәрикити гезити"ниң рабийә қадир ханимға бәргән баһалиридин тәсирләнгән хитайдики милләтләр мәсилиси мустәқил тәтқиқатчиси арома ханим рабийә қадир ханим һәққидә тохтилип:"2009 - йили уйғур елиниң мәркизи үрүмчидә 5 - июл вәқәси йүз бәргәндин кейин, биз дәрһал японийә кагошима хәлқара университетиниң саһибханлиқида ханимни токйо, кюшу, кансай қатарлиқ өлкиләрдики ондин артуқ универистетта 5 - июл вәқәси һәққидә доклат сөзләшкә тәклип қилған чеғимиздиму рабийә қадир ханим вәқәниң хәлқара җәмийәткә ашкариланмиған нурғун тәрәплирини ашкарилап, япон хәлқини тәсирләндүргән иди" деди.

Рабийә қадир ханимниң тунҗи японийә зияритидин башлап ханимниң японийәдики барлиқ кишилик һоқуқ паалийәтлиригә йеқиндин көңүл бөлүп келиватқан кюшу универистетиниң пәлсәпә пәнлири тәтқиқатчиси мухтәрҗан абдурахман бу һәқтә тохталди. У сөзидә, рабийә қадир ханимниң японийә җәмийитигә көрсәткән тәсириниң зорлуқини илгири сүрди.

Пәлсәпә пәнлири тәтқиқатчиси мухтәрҗан абдурахман ахирида йәнә, рабийә қадир ханимниң японийәгә қилған сәпәрлириниң японийәдики уйғур тәтқиқатиға болған тәсири һәққидиму тохтилип өтти.

Юқириқи аваз улиништин тәпсилатини аңлаң.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт