Bawariye parlaméntidiki iptargha Uyghur wekili qatnashti, xitay konsuli qatnashmidi

Ixtiyariy muxbirimiz ekrem
2016-06-17
Élxet
Pikir
Share
Print
D u q mu'awin re'isi esqerjan bawariye parlaméntidiki iptargha qatnashti
D u q mu'awin re'isi esqerjan bawariye parlaméntidiki iptargha qatnashti
RFA/Ekrem


15 - Iyun bawariye parlaméntida ötküzülgen iptargha myunxén shehiridiki her qaysi millet we döletlerning wekilliri qatarida Uyghur wekilimu qatnashqan, biraq xitay konsuli qatnashmighan.

D u q mu'awin re'isi esqerjan ependining bügün bergen melumatigha asaslan'ghanda, 15 - iyun küni sotsiyal démokratlar partiyisi (s p d) teripidin bawariye parlaméntida ötküzülgen iptarliq pa'aliyetke her qaysi döletlerning myunxéndiki konsulliri, her qaysi milletler teshkilatlirining wekilliri bolup 250 tin artuq kishi qatnashqan. Teklipke bina'en, Uyghurlargha wakaliten esqerjan ependimu méhman süpitide bu sorun'gha daxil bolghan. Biraq, ötken yilqi bir setchilik sewebidin xitayning myunxéndiki konsulliri bu qétimqi pa'aliyetke qatnashmighan.

Mezkur iptar pa'aliyiti neq meydanidin élin'ghan awazlargha qarighanda, iptar sorunini uyushturghan sotsiyal démokratlar partiyisi bawariye tarmiqining re'isi markos rindérshipaxer ependi iptardin ilgiri qilghan sözide, ötken yili 24 - iyun künidiki iptar sorunida yüz bergen weqeni eslep ötken. U sözide, xitay konsuli bilen Uyghurlar arisida yüz bergen bir sürkilish sewebidin, xitay konsullirining bu qétimqi sorun'gha qatnashmighanliqini eskertken.

Uning bildürüshiche, ötken yilqi iptargha qatnashqan xitayning myunxéndiki konsuli sün ruying döletler we milletler wekilliri chaqirilghan bu sorun'gha xitayning düshmini bolghan d u q wekiliningmu qatnashqanliqigha taqet qilalmay, markos ependige "Ya 1.3 Milyard xitaygha turisen, ya Uyghurlargha turisen" dégen shertni qoyghan. Markos ependi bolsa, "Eger tallashqa mejbur qalsam, men Uyghurlar teripide turimen" dep jawab bergen. Netijide, xitay wekilliri sorunni tashlap chiqip ketken.

S p d ning bawariye parlaméntidiki re'isi markos ependi 15 - iyundiki iptar sorunida bu weqe heqqide toxtilip mundaq dégen: "Xitay konsuli shu chaghda, 'd u q din ibaret térrorchi bir teshkilatning wekili bilen biz bir sorunda bolalmaymiz' dédi, men 'her ikkinglar méning méhminim, méning Uyghurlar bilen uzun yillardin biri yaxshi alaqem bar. Men kimlerningdur teleplirige bina'en méhman chaqirmaymen yaki chaqirghan méhmanni ketküziwetmeymen' dédim. Xitay konsuli 'undaqta, ya 1.3 Milyard xitaygha turisen, ya Uyghurlargha turisen' dégen yolsiz shertni qoydi. Men uninggha 'men Uyghurlar terepte turimen, Uyghurlar méning dostum' dégen jawabni berdim. Xitay konsuli sorunni terk etti. Biz bu qétimqi sorun'gha yene Uyghur wekilinimu, xitay konsulinimu chaqirduq, emma xitaylar kelmidi. D u q wekili esqerjan mana men bilen bir üstelde olturuptu. Shuni körüwalghili boliduki, xitay hökümiti yalghuz öz idarisi astidiki Uyghurlargha zulum qilipla qalmay, chet'ellerde pa'aliyet élip bériwatqan Uyghurlarghimu ziyankeshlik qilishni dawamlashturmaqta."

D u q mu'awin re'isi esqerjanning bildürüshiche, u sözide xitay hökümitining Uyghurlar üstidin yürgüzüwatqan basturush siyasetlirini xélila eyibligen. S p d bawariyediki re'isi markos ependining sözi axirlashqandin kéyin, esqerjan uninggha Uyghurlar namidin rehmetler éytqan.

Markos ependi tilgha alghan bu weqe ötken yili 25 - iyun küni jenubiy gérmaniye gézitining "Qalaymiqanchiliq" stonida "Bawariyening s p d si Uyghurlar üchün toqunushqa kirdi" dégen témida élan qilinip küchlük tesir qozghighan idi.

Xewerde, gérmaniyediki eng chong partiyining biri bolghan s p d ning bawariye parlaméntidiki re'isi markos ependining xitay konsuli otturigha qoyghan "Ya 1,3 milyard xitaygha turisen, ya altetoktok Uyghurgha turisen" dégen uyatsiz shertini ret qilip, özining küchlük xitay terepte emes, ajiz Uyghurlar terepte turidighanliqini jakarlighanliqi, buning bilen xitay konsullirining sorunni tashlap chiqip ketkenliki bayan qilin'ghan.

D u q mu'awin re'isi esqerjanning bildürüshiche, myunxéndiki Uyghurlarning gérmaniye hökümet da'iriliri bilen bolghan munasiwiti barghanséri qoyuqlishiwatqan bolup, gérmaniyediki xéli köp asasliq partiye - hökümet rehberliri Uyghurlarni qollap kelmekte.

Toluq bet