Tình hình Ukraine ngày càng phức tạp


2004-11-30
Share

Dù ngày hôm nay, ngày 29 tháng 11, Tòa án tối cao Ukraine bắt đầu thẩm tra đơn khiếu kiện của phe đối lập, tình hình Ukraine tiếp tục diễn biến phức tạp. Hàng chục nghìn người thuộc phe đối lập đã phong tỏa Phủ tổng thống và tòa nhà Chính phủ tại thủ đô Kiev đòi chính phủ từ chức, trong khi các tỉnh phía Đông chuẩn bị lập vùng “tự trị.”

By line: Sergei Blagov

Từ ngày hôm nay, Tòa án tối cao Ukraine có thể thẩm tra đơn khiếu kiện của phe đối lập đến 5 ngày, hoặc lâu hơn. Trước khi có phán quyết của Tòa án, mọi công bố về kết quả bầu cử đều không có giá trị. Ngày 25 tháng 11, Tòa án tối cao Ukraine đã cho ngừng việc công bố kết quả chính thức cuộc bầu cử tổng thống vòng hai ngày 21 tháng 11 cho đến khi cơ quan này thẩm tra xong đơn khiếu nại của phe đối lập về kết quả bầu cử.

Trước đó, Uỷ ban bầu cử trung ương Ukraine đã tuyên bố Thủ tướng đương nhiệm nước này Viktor Yanukovich đắc cử Tổng thống, giành hơn ứng cử viên đối lập Viktor Yushchenko 3 phần trăm số phiếu ủng hộ, và phe đối lập để đệ đơn kiện lên Tòa án tối cao.

Quốc hội Ukraine đã họp bất thường trong ngày 27 tháng 11, đòi hủy bỏ kết quả bầu cử và kêu gọi tiến hành bầu cử lại. Theo luật hiện hành, kết quả bầu cử sẽ được công bố trong vòng ba ngày trên một số tờ báo, và sau đó 30 ngày, tổng thống mới sẽ tuyên thệ nhậm chức.

Tuy nhiên, luật bầu cử tổng thống ở Ukraine không có điều khoản quy định việc bác bỏ tính hiệu lực của cả cuộc bầu cử, mà chỉ có thể không công nhận kết quả bầu cử tại các khu vực riêng rẽ. Tòa án tối cao Ukraine không có quyền bãi bỏ kết quả bầu cử khi Uỷ ban bầu cử trung ương Ukraine đã công nhận cuộc bầu cử và đưa ra kết quả chung. Tòa án tối cao chỉ có thể khuyến nghị Uỷ ban bầu cử trung ương Ukraine không công nhận tính hợp pháp của vòng hai cuộc bầu cử.

Vào ngày hôm nay, ngày 29 tháng 11, Tổng thống đương nhiệm Leonid Kuchma gặo ông Yanukovich và cảnh cáo rằng cơ cấu tài chính Ukraine có thể sụp đổ trong vài ba ngày nữa nếu tình hình sẽ diễn biến như hiện nay. Hơn nữa, ông Kuchma đã mô tả vận động của phe đối lập như “đảo chánh,” cũng như cảnh cáo chống xu hướng ly khai tại Ukraine.

“Theo tôi hiểu, thông tin rằng các khu vực miền Đông và miền Nam đã công bố vùng “tự trị” là chưa đúng sự thật.”

Ông Kuchma nói: “Theo tôi hiểu, thông tin rằng các khu vực miền Đông và miền Nam đã công bố vùng “tự trị” là chưa đúng sự thật.”

Trước đó, Tổng thống Kuchma đã đàm phán với tất cả các chính đảng và sẵn sàng tiếp đặc phái viên của Liên minh châu Âu (EU) để thảo luận về tình hình căng thẳng tại nước này. Ông Kuchma đã đề nghị Tổng thống Lítva và Tổng thống Ba Lan làm trung gian giúp giải quyết cuộc khủng hoảng chính trị trong nước.

Ngày 26 tháng 11, lần đầu tiên kể từ sau cuộc bầu cử gây tranh cãi cuối tuần trước, đại diện hai phe tham gia tranh cử ở Ukraine là Thủ tướng Viktor Yanukovich (người được Uỷ ban bầu cử Ukraine tuyên bố thắng cử) và ứng cử viên đối lập Viktor Yushchenko đã ngồi vào bàn đàm phán trước sự chứng kiến của Tổng thống sắp mãn nhiệm Leonid Kuchma.

Tham dự cuộc gặp còn có ông Javier Solana, đại diện cấp cao về chính sách đối ngoại của Liên minh châu Âu (EU), Tổng thống Ba Lan Aleksander Kwasniewski , Chủ tịch Đuma quốc gia Nga Boris Gryzlov và Tổng thống Lithuania Valdas Adamkus.

Ông Yushchenko đã đề nghị cộng đồng quốc tế không công nhận kết quả cuộc bầu cử tổng thống vừa qua. Tiếp theo, Hoa Kỳ, Liên minh châu Âu và nhiều nước khác ủng hộ phe đối lập. Mặt khác, Nga và một số ít nước Liên Xô cũ đang ủng hộ ông Yanukovich. Có một số nhà bình luận nói rằng những bất đồng giữa Tây Phương và Nga về bầu cử tổng thống Ukraine có thể làm cho một “chiến tranh lạnh mới” xảy ra.

Ngay sau cuộc thương lượng trên, ông Yushchenko đã yêu cầu tiến hành bầu cử lại vào ngày 12 tháng 12 tới và dọa sẽ tổ chức biểu tình quy mô lớn nếu đòi hỏi này không được chấp thuận. Trước đó, Yushchenko đã tự tuyên bố thắng cử trong cuộc bầu cử tổng thống vòng hai hôm 21 tháng 11 và đọc lời tuyên thệ nhậm chức rồi. Ông Yushchenko đã công bố 6 "sắc lệnh Tổng thống đầu tiên" của mình, liên quan tới việc thành lập "chính quyền nhân dân", "uỷ ban cứu nguy dân tộc", "lực lượng phòng vệ" và "đội cận vệ Ukraine."

Ông Yushchenko còn kêu gọi quân đội và cảnh sát Ukraine tham gia cuộc tổng bãi công toàn quốc do ông phát động. Mặt khác, Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine ông Alexander Kuzmuk kêu gọi quân đội nước này bình tĩnh trước biểu tình của phe đối lập. Theo ông Kuzmuk, tình hình trong nước là khá nguy hiểm. Ông cũng kêu gọi phản đối xu hướng ly khai tại Ukraine.

Trong khi đó, phe đối lập tiếp tục các cuộc biểu tình ở thủ đô Kiép và nhiều địa phương miền Tây. Hàng chục nghìn người ủng hộ phe đối lập đã tập trung bên ngoài Phủ Tổng thống để ủng hộ ông Yushchenko. Hơn 100,000 người vẫn biểu tình ở trụ sở Quốc hội và quảng trường Độc lập bất chấp thời tiết giá rét. Tại Lviv (miền Tây Ukraine) hàng trăm nghìn người bãi công ủng hộ ông Yushchenko.

Thủ tướng Yanukovich đã vài lần khẳng định sẵn sàng đàm phán để giải quyết cuộc khủng hoảng chính trị hiện nay. Ông nhấn mạnh cuộc bầu cử Tổng thống Ukraine và toàn bộ tiến trình kế tiếp đều phải nằm trong khuôn khổ Hiến pháp. Ông cũng tố cáo phương Tây hậu thuẫn phe đối lập gây ra những hành động trái pháp luật.

“Những diễn biến hôm nay ở miền Trung Ukraine và miền Tây Ukraine là bất hợp pháp. Hôm nay, miền Tây Ukraine đã lật đổ chính quyền hợp pháp rồi, đây là những hành động trái Hiến pháp và bất hợp pháp.”

Ông Yanukovich phát biểu trước những người ủng hộ ở miền Đông Ukraine: “Những diễn biến hôm nay ở miền Trung Ukraine và miền Tây Ukraine là bất hợp pháp. Hôm nay, miền Tây Ukraine đã lật đổ chính quyền hợp pháp rồi, đây là những hành động trái Hiến pháp và bất hợp pháp.”

Vào ngày hôm nay, ngày 29 tháng 11, ông Yanukovich đã đề nghị tổ chức cuộc bầu cử Tổng thống Ukraine mới, chứ không phải tổ chức cuộc bầu cử tổng thống vòng hai như phe đối lập yêu cầu.

Trong khi đó, người dân ở các khu vực miền Đông Ukraine tiếp tục khẳng định sự ủng hộ của họ đối với ông Yanukovych thông qua việc thừa nhận ông thắng cử Tổng thống. Vào ngày 28 tháng 11, ông Yanukovych đã dự một đại hội tại vùng Donetsk (miền Đông Ukraine) có đại diện các tỉnh phía Đông. Họ đã đề xuất một sang kiến là ngưng chuyển tiền sang ngân sách trung ương Ukraine và chuẩn bị lập vùng “tự trị” nếu thừa nhận ông Yanukovych thắng cử Tổng thống.

Đa số người dân ở các khu vực miền Đông Ukraine là gốc Nga và chỉ nói tiếng Nga nên họ muốn có quan hệ chặt chẽ hơn với Liên Bang Nga. Vì vậy cho nên, xu hướng ly khai đã xuất hiện tại Ukraine, một diễn biến khá nguy hiểm.

Ý kiến (0)

Xem tất cả ý kiến.

Nhận xét

Bạn có thể đưa ý kiến của mình vào khung phía dưới. Ý kiến của Bạn sẽ được xem xét trước khi đưa lên trang web, phù hợp với Nguyên tắc sử dụng của RFA. Ý kiến của Bạn sẽ không xuất hiện ngay lập tức. RFA không chịu trách nhiệm về nội dung các ý kiến. Hãy vui lòng tôn trọng các quan điểm khác biệt cũng như căn cứ vào các dữ kiện của vấn đề.

Xem toàn trang