Giải pháp nào cho dòng Mekong?

Tai họa về môi sinh và kinh tế đối với các quốc gia thuộc lưu vực sông Mekong đã được nhiều nhà khoa học cũng như các tổ chức quốc tế cảnh báo từ gần chục năm nay.
Nhã Trân, phóng viên RFA
2009-06-29
Email
Ý kiến của Bạn
Share
In trang này

MekongRiver200.jpgCác tiếng chuông báo đng này đã được gii chc trách lng nghe đến đâu, và liu có gii pháp nào cho vn đ Mekong?

16 ngàn người ký tên

Hi trung tun tháng Sáu 2009, Liên minh Cu nguy Sông Mekong (Save the Mekong Committee) công b là va có hơn 16 ngàn người ký tên vào mt bn kiến ngh yêu cu các chính ph ngưng các kế hach xây đp thy đin trên mch chính ca dòng sông này, và áp dng nhng phương cách ít gây tn hi hơn đ đáp ng nhu cu đin lc.

11 ngàn trong s nhng người ký tên vào bn kiến ngh là cư dân sng dc b Mekong, đã cho hay lp trường ca mình sau khi nhn thc đựơc nhng hu qu tai hi và nghiêm trng ca các đp nước mà h là nn nhân đu tiên và trc tiếp. 

Tác hi ca nhng công trình thy đin trên con sông ln và quan trng hàng đu ca Đông Nam Á này, như gii chuyên gia đã nhiu ln nêu rõ, đã bt đu hin hin ít năm gn đây. 

Là mt trong các nước thuc vùng h ngun Mekong, Vit Nam tri nghim mt lat h ly.  Nước bin mi năm xâm nhp thêm nhiu vào đng rung khu vc ĐBSCL. 

Lũ lt đến bt ng và thường xuyên hơn.  Nhiu lòai đng vt quý hiếm đang có nguy cơ b dit chng. 

Nước ngt ngày càng tr nên khan hiếm khiến nhiu người không đ nước đ dùng.  Rung không được ra phèn vì thiếu nước, đng thi cũng không được phù sa bi đp nhiu như trứơc.

H sinh thái b phá hy và đi sng ca hàng chc triu cư dân sng dc b Mekong b đo ln vì các đp nước thượng ngun chn dòng chy ca con sông y.  Hu hết các công trình thy đin đó là ca TQ. 

Li dng v thế đa lý, TQ đã cho xây hàng lat đp trên vùng đu ngun, không đếm xa đến môi trường cũng như an sinh ca gn 20 triu cư dân các x h ngun, trong đó có Vit Nam.

VN ảnh hưởng nặng nhất

Là nứơc nm cui ngun Mekong, Vit Nam b tn hi nng nht, nghiêm trng nht nếu các công trình thy đin này không ngng li.  Nhà cm quyn Hà Ni lâu nay đã có bin pháp nào? 

Vit Nam là thành viên y ban Mekong.  Nếu s kin như thế xy ra thì chc chn s tác đng đến các nước h ngun.  Chc chn vn đ s được đưa ra y ban Mekong bàn lun.

Ô. Ngô Quang Xuân

Ông Ngô Quang Xuân, Phó ch nhim y ban Đi ngai Quc hi, cu Đi sư Vit Nam, và tng làm vic trong y ban Sông Mekong trước đây, cho hay:

“Vit Nam là thành viên y ban Mekong.  Nếu s kin như thế xy ra thì chc chn s tác đng đến các nước h ngun.  Chc chn vn đ s được đưa ra y ban Mekong bàn lun.”

Trong my năm nay nhiu đnh chế quc tế, k c Liên Hip Quc, đã lên tiếng báo đng v nguy cơ tim n ca các đp nứơc trên thượng ngun sông Mekong, tuy nhiên Bc Kinh chưa h nhượng b và các công trình thy đin ca TQ tiếp tc được thiết lp.

Hi năm 2003 ti mt cuc hp Hà Ni đ tho lun kế hach phát trin ngành du lch trong khu vc Mekong, chuyên gia Ngân hàng Phát trin Á châu (ADB) Les Clark nhn xét rng 6 nước dc b sông Mekong thiếu s phi hp và trao đi ý kiến vi nhau v các vn đ liên quan đến con sông này. 

S thiếu hp tác ca các quc gia lưu vc Mekong, nhng x chu tác đng trc tiếp hành đng ln áp và khng chế ca TQ qua ch trương ngăn và chuyn dòng chy ca sông Mekong, s không cn được nhng tai ha sp đến cho môi trừơng sinh thái và đi sng ca bao nhiêu triu cư dân khu vc này trong ít năm ti đây. 

Hu qu ca vic ngăn chn dòng chy ca sông Mekong không ch ngng vi s kin đng rung b ngp mn, lũ lt đến bt ng cũng như thường xuyên hơn, nhiu lai sinh vt b tuyt chng, và ngun nứơc ngt dn khô cn. 

Vit Nam cn lên tiếng nhiu hơn, đưa vn đ ra trứơc y ban Sông Mekong cũng như ra trứơc quc tế, và tìm hu thun ca khi ASEAN.

TS Nguyễn Quang A

Các kho sát khoa hc cho thy ch trong khang hai thp niên ti đây các đp thy đin trên thựơng ngun Mekong s phá hy h sinh thái, xói l dc ven b, gim thiu hn lượng nước ngt trong khu vc.   Nhiu đng rung s b khô hn. 

S lượng thy sn, lâu nay là ngun lương thc và thu nhp ca hàng chc triu cư dân trong vùng, s b tt gim k lc.  Mc nước sông thm chí cũng cn dn, gây khó khăn cho tàu bè di chuyn.

Tiến sĩ Nguyn Quang A, Vin trưởng Vin Nghiên cu Phát trin IDS Hà Ni, có ý kiến rng Vit Nam cn làm nhiu hơn hin nay:

“Theo tôi thì Vit Nam cn lên tiếng nhiu hơn, đưa vn đ ra trứơc y ban Sông Mekong cũng như ra trứơc quc tế, và tìm hu thun ca khi ASEAN.”

Bn kiến ngh ký hi trung tun tháng Sáu ca 16 ngàn công dân thế gii yêu cu bo tn s luân lưu ca dòng Mekong đã đựơc trao tay cho Th tứơng Thái Lan hôm 18 Bangkok, đng thi gi đến các lãnh đo trong vùng là Campuchia, Lào, và Vit Nam. 

Hôm 22 sau đó, đi din các nước đã có cuc hp đ tho lun v tác đng ca các công trình thy đin đi vi sinh thái, môi trường, và kinh tế ca khu vc.

Vit Nam, quc gia chu tác đng nhiu nht ca nhng đp nứơc xây vô trách nhim trên thượng ngun Mekong, cn sm có hành đng c th và mnh m hơn đ cu vãn h sinh thái cũng như đi sng ca hàng chc triu người dân vùng ĐBSCL, đang b đe da trm trng.

Xem toàn trang