Công khai giá trúng thầu để giảm tình trạng thiếu thiết bị, sinh phẩm xét nghiệm COVID-19!

RFA
2020-08-11
Email
Ý kiến của Bạn
Share
In trang này
Ảnh minh họa.
Ảnh minh họa.
AFP

Ông Bùi An Bình, Vụ Phó Vụ Tài chính Hành chính Sự nghiệp, Bộ Tài chính vào ngày 11/8 cho hay các địa phương và Bộ Y tế có thể đấu thầu chọn nhà thầu và công khai giá trúng thầu để giải quyết tình trạng thiếu thiết bị, sinh phẩm xét nghiệm COVID-19.

Theo lời ông Bùi An Bình, hiện hệ thống văn bản pháp luật về đấu thầu đã có đầy đủ các quy định cho việc mua sắm sinh phẩm, vật tư, trang thiết bị y tế.

Riêng đối với trường hợp mua sắm trang thiết bị, vật tư y tế và sinh phẩm phòng, chống dịch bệnh, cụ thể là dịch COVID-19 trong giai đoạn hiện nay, theo ông Bình thì Bộ Y tế và các địa phương có thể đấu thầu công khai để lựa chọn nhà thầu, kể cả chỉ định thầu theo quy định tại Điều 22 Luật Đấu thầu, không phải chờ hướng dẫn của Bộ Y tế, Bộ Tài chính.

Nói rõ hơn về Luật đấu thầu được pháp luật hiện hành quy định, Luật sư Nguyễn Văn Hậu, Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Luật gia Việt Nam cho biết:

“Chính phủ ban hành rất nhiều quy định, có Thông tư 14 ngày 10/7/2020 quy định một số nội dung trong đấu thầu trang thiết bị y tế tại cơ sở y tế công lập. Nội dung thông tư này phải áp dụng quy định pháp luật để đấu thầu. Trong thông tư này cũng nói rõ phải đăng tải thông tin về đấu thầu trên website và kinh phí cho quá trình lựa chọn nhà thầu, cũng như thực hiện đúng các quy định đấu thầu số 43 và Nghị định 63 ngày 26/6/2014 của chính phủ quy định chi tiết về đấu thầu. Phải báo cáo tình hình thực hiện đấu thầu trang thiết bị y tế cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền, tức báo cáo sau khi có kết quả lựa chọn nhà thầu được phê duyệt thì trong 20 ngày thủ trưởng cơ sở y tế đó có trách nhiệm báo cáo kết quả lựa chọn nhà thầu theo một mẫu thống nhất. Trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận được báo cáo kết quả lựa chọn nhà thầu thì các cơ sở y tế, cơ quan có thẩm quyền phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu và Bộ Y tế, Bộ Tài chánh có trách nhiệm đăng tải công khai trên cổng thông tin điện tử.”

Bên cạnh đó, Luật sư Hậu cũng chi ra rằng hiện nay trong công tác quản lý nhà nước về thiết bị y tế nói chung thuộc trách nhiệm của Cục trang thiết bị y tế Bộ Y tế, còn trợ giá thuộc lãnh vực Cục quản lý giá Bộ Tài chính.

Thời gian vừa qua, truyền thông trong nước liên tục đưa tin những vụ nâng giá khống khi mua các thiết bị hỗ trợ phòng chống dịch bệnh COVID-19.

Cụ thể, vào ngày 22/4/2020, Công an Hà Nội đã khởi tố 7 cán bộ có liên quan đến vụ nâng khống giá mua hệ thống Realtime PCR tự động xét nghiệm COVID-19 xảy ra tại Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật (CDC) Hà Nội.

Trong đó có cả Giám đốc CDC Hà Nội, ông Nguyễn Nhật Cảm vì đã cấu kết, gian lận, thông đồng nâng khống giá trị gói thầu mua sắm thiết bị phòng chống dịch COVID-19.

Đến ngày 7/7 vừa qua, Cơ quan cảnh sát điều tra Bộ Công an đã ra quyết định khởi tố bị can đối với 2 người khác tại CDC Hà Nôi là bà Nguyễn Thị Kim Dung - trưởng phòng tổ chức hành chính, phó chủ tịch hội đồng tư vấn mua sắm và Nguyễn Ngọc Quỳnh - trưởng phòng kế hoạch nghiệp vụ.

Giám đốc CDC Hà Nội, ông Nguyễn Nhật Cảm bị khởi tố và bắt giam ngày 22/04/2020.
Giám đốc CDC Hà Nội, ông Nguyễn Nhật Cảm bị khởi tố và bắt giam ngày 22/04/2020. Courtesy: zing.vn

Hai người vừa nêu bị khởi tố về tội ‘vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng’ theo Điều 222 Bộ luật hình sự 2015.

Vụ việc được đánh giá gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng cho Nhà nước khi giá nhập về Việt Nam chỉ khoảng 2,3 tỉ đồng nhưng các doanh nghiệp nhập khẩu, phân phối mua bán lòng vòng với nhau và CDC Hà Nội đã mua với giá 7 tỉ đồng, tức gấp 3 lần giá nhập. Ngay cả đến Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân cũng gọi đây là trường hợp ‘ăn dày’.

Theo Bác sĩ Đinh Đức Long, cựu sỹ quan Quân đội Nhân dân Việt Nam, mọi điều khoản đã rõ ràng, có Luật Đấu thầu và quy trình thế nào đều có hết. Việc bắt giữ và xử lý những trường hợp nâng khống giá thiết bị trong đợt dịch COVID-19 này chủ yếu phụ thuộc vào những người thực thi pháp luật có làm đúng như thế không.

Trao đổi với RFA tối 11/8, Bác sĩ Võ Xuân Sơn, hiện đang công tác tại Phòng Khám Quốc Tế EXSON ở Sài Gòn nêu lên thực tế trong việc đẩy cao giá thiết bị y tế hiện nay, dù không phải là thiết bị chuyên dụng:

“Giá trong nhà nước nâng khống lên thì chắc có vì khi tôi đi mua đồ, cùng một thiết bị đó nhiều khi người ta cũng phải yêu cầu tôi khai giá lên mặc dù tôi chỉ trả đúng giá nhưng người ta cứ yêu cầu khai lên để đi khảo giá còn biết, tức đồng bộ với các nơi khác. Đôi khi tôi mua đồ cũng rất khó khăn chỉ vì tôi không đồng ý chuyện nâng giá như vậy.”

Trước thực trạng vừa nêu, chính phủ Hà Nội cũng đã ban hành thêm luật để siết chặt tình trạng nâng khống giá, đặc biệt trong thời gian phòng chống COVID-19. Luật sư Nguyễn Văn Hậu nói rõ:

“Vừa rồi Bộ Công an cũng ban hành văn bản vào tháng 4/2020 về tình hình vi phạm trong kinh phí chống dịch của một số địa phương điều tra lạm phát để thẩm định lại những gói thầu mua sắm trang thiết bị y tế, vật tư thực hiện công tác phòng chống dịch COVID-19, nhất là những gói thầu mua sắm về các xét nghiệm sinh hóa. Nếu có dấu hiệu vi phạm pháp luật thì sẽ chuyển hồ sơ tài liệu sang cơ quan điều tra để điều tra làm rõ và xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.”

Bộ Y tế Việt Nam cũng trong ngày 11/8 cho truyền thông trong nước biết có thêm 2 ca tử vong liên quan đến COVID-19, nâng tổng số trường hợp tử vong kể từ khi dịch tái bùng phát đến nay là 16 ca. Ngoài ra trong ngày cũng có thêm 16 trường hợp được kết luận dương tính.

Trước tình hình dịch bệnh phức tạp hơn so với đợt trước, nhưng theo ghi nhận của Bác sĩ Võ Xuân Sơn, hiện tâm lý người dân có xu hướng trái ngược nhau. Ông nhận định:

“Một nhóm người dân gần như thực sự hoảng loạn, hoảng sợ. Không ai yêu cầu giãn cách xã hội nhưng ra đường, những nơi mua bán rất vắng, các phòng khám như ở chỗ tôi cũng rất vắng. Người ta không dám đi mà gọi điện đề nghị tư vấn qua điện thoại. Tóm lại người ta nói rõ không dám đi ra đường, đến khám bệnh. Nhưng ngược lại có nhóm thứ hai với một số người dân cho đến giờ ra đường vẫn không mang khẩu trang, ở một số chỗ người ta vẫn chen chú, không đảm bảo khoảng cách. Các lãnh đạo những lúc này ngay cả nhà nước, chính phủ đã đưa ra yêu cầu không tổ chức trên 30 người nhưng vẫn tổ chức các đại hội hàng mấy trăm người.”

Theo ông, chính hai tâm lý trái ngược, giữa cái rất chủ quan, lơ là trong công tác phòng chống dịch và cái hoảng sợ hơi quá đáng đã làm cho hoạt động xã hội bị đình trệ.

Còn theo Bác sĩ Đinh Đức Long, tình trạng cấp bách của việc phòng, chống dịch COVID-19 đã có từ lâu, khi dịch bnh phát triển ở các nước trên thế giới, và Việt Nam rõ ràng không phải ngoại lệ:

“Ở Việt Nam rõ ràng không thể tránh được, nhất là giai đoạn đầu tương đối tốt sau đó họ gần như mở cửa bình thường lại. Hiện nay nghe nói 16 người chết, nhiều thành phố lớn bắt đầu có những vùng phải cách ly. Tôi nghĩ nếu không cẩn thận dịch bùng phát sẽ ảnh hưởng rất nhiều đến sức khỏe người dân, sinh hoạt học tập và nhất là kinh tế. Kinh tế sẽ chậm tăng trưởng, thậm chí đi vào suy thoái, và người thất nghiệp nếu ngày càng nhiều sẽ dẫn đến rối loạn xã hội, bụng đói thì người ta sẽ làm bậy.”

Khi có bệnh, người dân phải trông chờ vào chuyên môn của ngành y tế. Ngành này cần có đội ngũ chuyên môn có tâm, có tài và đồng thời cần có đầy đủ trang thiết bị để cứu chữa cho người bệnh. Cơ quan chức năng Nhà nước có trách nhiệm bảo đảm nguồn vật tư y tế này cũng như nơi cho bệnh nhân đến để được cứu chữa.

Xem toàn trang