រឿង​មន្ត្រី​ក្រសួង​កសិកម្ម​ពាក់ព័ន្ធ​ការ​ជួញដូរ​ស្វា​ក្ដាម​ដោយ​ខុស​ច្បាប់ ទូត​កម្ពុជា​ធ្វើ​អន្តរាគមន៍​សុំ​ឱ្យ​នៅ​ក្រៅ​ឃុំ​បណ្ដោះអាសន្ន

ដោយ សេក បណ្ឌិត
2022.12.02
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
រឿង​មន្ត្រី​ក្រសួង​កសិកម្ម​ពាក់ព័ន្ធ​ការ​ជួញដូរ​ស្វា​ក្ដាម​ដោយ​ខុស​ច្បាប់ ទូត​កម្ពុជា​ធ្វើ​អន្តរាគមន៍​សុំ​ឱ្យ​នៅ​ក្រៅ​ឃុំ​បណ្ដោះអាសន្ន រូប​នេះ គឺជា​សត្វ​ស្វា​ក្ដាម ឬ​ហៅ​តាម​ឈ្មោះ​វិទ្យាសាស្ត្រ​ថា Long-tailed​ macaque ដែល​ត្រូវបាន​អ្នក​អភិរក្សសត្វព្រៃ​ចាត់​ទុក​ថា​ជា​ក្រុម​សត្វប្រឈម​នឹង​ការ​ផុត​ពូជ។
រូប៖ ហ្វេសប៊ុក WCS Cambodia/2020-10-25

ឯកអគ្គរាជទូត​កម្ពុជា​ប្រចាំ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក បាន​ស្នើ​ទៅ​តុលាការ​អាមេរិក​សុំ​ឱ្យ​មន្ត្រី​ជាន់​ខ្ពស់​ក្រសួង​កសិកម្ម ដែល​ព្រះរាជអាជ្ញា​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ចោទ​ប្រកាន់​ថា ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​អំពើ​រត់ពន្ធ​សត្វស្វា ផ្ទេរ​ទៅ​មន្ទីរ​ឃុំឃាំង​របស់​ស្ថានទូត​កម្ពុជា​នៅ​ទីក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន​វិញ។ មន្ត្រី​អង្គការ​ឃ្លាំមើល​សិទ្ធិមនុស្ស​អន្តរជាតិ​ប្រចាំ​តំបន់​អាស៊ី​យល់​ថា ដើម្បី​បង្ការ​ហានិភ័យ​លួច​ធ្វើ​ដំណើរ​មក​ប្រទេស​កម្ពុជា​វិញ តុលាការ​អាមេរិក​គួរ​មាន​ការ​ប្រុងប្រយ័ត្ន​ខ្ពស់​ក្នុង​ការ​យល់​ព្រម​សំណើ​របស់​ស្ថានទូត​កម្ពុជា​នេះ។

ឯកអគ្គរាជទូត​កម្ពុជា​ប្រចាំ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក បាន​ស្នើសុំ​មន្ត្រី​ជាន់​ខ្ពស់​ក្រសួង​កសិកម្ម ដែល​រដ្ឋអាជ្ញា​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ចោទ​ប្រកាន់​ថា ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការ​លក់​សត្វស្វា​ក្ដាម ផ្ទេរ​ទៅ​មន្ទីរ​ឃុំឃាំង​របស់​ស្ថានទូត​នៅ​ទីក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន។

ប្រធាន​នាយកដ្ឋាន​សត្វព្រៃ និង​ជីវចម្រុះ​នៃ​ក្រសួង​បរិស្ថាន លោក គ្រី ម៉ះផល ត្រូវ​បាន​ឃាត់​ខ្លួន​នៅ​អាកាសយានដ្ឋាន​អន្តរជាតិ ឃែនណើឌី (Kennedy) ទីក្រុង​ញូវយ៉ក កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី១៦ ខែវិច្ឆិកា ខណៈ​លោក​កំពុង​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​ចូលរួម​សន្និសីទ​នៅ​ទីក្រុង​ប៉ាណាម៉ា (Panama) ស្ដីពី​ការ​ជួញដូរ​ខុស​ច្បាប់​លើ​ប្រភេទ​សត្វ​ជិត​ផុត​ពូជ។ លោក​ត្រូវ​បាន​រដ្ឋអាជ្ញា​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ចោទ​ប្រកាន់​ពី​បទ​ជួយ​សម្រួល​ដល់​ការ​រត់ពន្ធ​សត្វ​ស្វា​ក្ដាម ឬ​ស្វា​កន្ទុយ​វែង ដែល​ជិត​ផុត​ពូជ។ ជាមួយ​គ្នា​នេះ អគ្គនាយក​រដ្ឋបាល​ព្រៃឈើ លោក កែវ អូម៉ាលីស ក៏​ត្រូវ​បាន​ចោទ​ប្រកាន់​ដែរ ប៉ុន្តែ​លោក​កំពុង​មាន​សេរីភាព​នៅ​កម្ពុជា​នៅ​ឡើយ។

មេធាវី ដាកូតា ខាន់ Dakota Kann ធ្វើការ​នៅ​ក្រុមហ៊ុន​ផ្ដល់​ជំនួយ​ផ្នែក​ច្បាប់ អាគីន ហ្គាម (Akin Gump) ដែល​មាន​មូលដ្ឋាន​នៅ​ទីក្រុង Washington, DC ដែល​ទទួល​បាន​ប្រាក់ខែ ៦ម៉ឺន​ដុល្លារ​អាមេរិក (៦០.០០០ដុល្លារ) ក្នុង​មួយ​ខែ តាំង​ពី​ខែមករា ដើម្បី​បញ្ចុះបញ្ចូល​រដ្ឋាភិបាល​អាមេរិក​ឱ្យ​មាន​ទំនាក់ទំនង​ល្អ​ជាមួយ​រដ្ឋាភិបាល​លោក ហ៊ុន សែន ក៏​ត្រូវ​បាន​ចាត់​ឱ្យ​ការពារ​ក្ដី​លោក គ្រី ម៉ះផល ផង​ដែរ។

នៅ​ក្នុង​សំណើ​មួយ​ដែល​បាន​ដាក់​ទៅ​តុលាការ​សហព័ន្ធ​សង្កាត់ ញូវយ៉ក អ៊ីសស្ទើន (New York Eastern) កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី៣០ ខែវិច្ឆិកា លោកស្រី ខាន់ (Kann) បាន​ដាក់​ចេញ​នូវ​លក្ខខណ្ឌ​ស្នើសុំ​នៅ​ក្រៅ​ឃុំ​សម្រាប់​លោក គ្រី ម៉ះផល។

សំណើ​ដែល​គាំទ្រ​ដោយ​លិខិត​ចុះ​ហត្ថលេខា​ពី​ឯកអគ្គរាជទូត​កម្ពុជា​លោក កែវ ឈា បាន​លើក​ឡើង​ថា ស្ថានទូត​ក​កម្ពុជា​នឹង​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​ការ​ចំណាយ​ផ្សេងៗ របស់​លោក គ្រី ម៉ះផល ពេញ ២៤ម៉ោង ក្នុង​មួយ​ថ្ងៃ ក្នុង​បរិវេណ​ស្ថានទូត​កម្ពុជា​ប្រចាំ​ទីក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន រហូត​ដល់​មាន​ការ​កោះហៅ​ទៅ​តុលាការ។

ជាមួយ​គ្នា​នេះ លិខិត​បាន​លើក​ឡើង​ថា មន្ត្រី​រដ្ឋាភិបាល​សហរដ្ឋ​អាមេរិក នឹង​ត្រូវ​បាន​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​ចូល​ទៅ​ក្នុង​ស្ថានទូត ដើម្បី​បញ្ជាក់​វត្តមាន​របស់​លោក គ្រី ម៉ះផល ក្រោម​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​នេះ។

ដើម្បី​ធានា​ការ​អនុលោម​តាម​ច្បាប់ លោក កែវ ឈា បាន​យល់ព្រម​ក្នុង​ការ​លះបង់​អភ័យ​ឯកសិទ្ធិ​ការទូត​របស់​ស្ថានទូត ដែល​ធានា​ក្រោម​ច្បាប់​អន្តរជាតិ​ថា បុគ្គលិក និង​ការិយាល័យ​របស់​ស្ថានទូត​នឹង​មិន​ត្រូវ​បាន​ទទួល​រង​នូវ​ការ​ស្វែងរក ការ​ចាប់​ខ្លួន ឬ​ការ​ជ្រៀតជ្រែក​ពី​អាជ្ញាធរ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ម្ចាស់​ផ្ទះ​ឡើយ។

លោក កែវ ឈា បាន​សរសេរ​ថា "សម្រាប់​គោល​បំណង​នេះ ស្ថានទូត​នឹង​លុប​ចោល​នូវ​អភ័យ​ឯកសិទ្ធិ​ការទូត និង​អភ័យ​ឯកសិទ្ធិ​ផ្សេង​ទៀត​ទាំង​អស់ ដែល​នឹង​រារាំង​ការ​ចូលរួម​របស់​ភ្នាក់ងារ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​នៅ​ក្នុង​បរិវេណ​ស្ថានទូត​សម្រាប់​គោលបំណង​បែប​នេះ"។ “ការ​សន្យា ការ​ធានា និង​ការ​ប្តេជ្ញា​ចិត្ត ដែល​មាន​ចែង​ក្នុង​លិខិត​នេះ គឺ​មិន​អាច​លុប​ចោល​វិញ​បាន​ឡើយ ហើយ​ព្រម​ទទួល​យក ចំពោះ​ការ​ស្នើសុំ​ពី​តុលាការ​ដោយ​គ្មាន​ស្ទាក់ស្ទើរ ឬ​មាន​ដែន​កំណត់​ឡើយ។

លោក កែវ ឈា បាន​សរសេរ​ថា ការ​ផ្តល់​ជូន​នេះ​ត្រូវ​បាន​គាំទ្រ​ដោយ “សិទ្ធិ​អំណាច​ពេញលេញ” របស់​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា។

អ្នក​នាំ​ពាក្យ​ក្រសួង​ការ​បរទេស លោក ជុំ សុន្ទរី សុំ​មិន​ធ្វើការ​អត្ថាធិប្បាយ​នោះ​ទេ ជុំវិញ​រឿង​នេះ ក៏​ប៉ុន្តែ​លោក​បាន​ឲ្យ​វិទ្យុ​អាស៊ី​សេរី សាកសួរ​ស្ថានទូត​កម្ពុជា​ប្រចាំ​ទីក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន។ រហូត​មក​ដល់​ពេល​នេះ វិទ្យុ​អាស៊ី​សេរី​មិន​អាច​ទាក់ទង​ស្ថានទូត​កម្ពុជា ដើម្បី​សុំ​អត្ថាធិប្បាយ​បាន​នៅ​ឡើយ​ទេ ថ្ងៃ​ទី២ ខែធ្នូ។

ចាប់​តាំង​ពី​ការ​ចាប់​ខ្លួន លោក គ្រី ម៉ះផល ត្រូវ​បាន​ឃុំ​ខ្លួន​នៅ​មជ្ឈមណ្ឌល​ឃុំ​ខ្លួន ម៉េត្រូប៉ូលីថាន Metropolitan (MDC) ក្នុង​ទីក្រុង ប្រ៊ូកលីន (Brooklyn) ទីក្រុង​ញូវយ៉ក ជា​កន្លែង​ដែល​មេធាវី​របស់​គាត់​អះអាង​ថា គាត់​កំពុង​ប្រឈម​មុខ​នឹង "លក្ខខណ្ឌ​នៃ​ការ​ឃុំឃាំង​មិន​ល្អ" រួម​ជាមួយ​នឹង "បញ្ហា​ភាសា និង​ភាព​ខុស​គ្នា​នៃ​វប្បធម៌" ដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​ការ​ឃុំឃាំង​លោក គ្រី ម៉ះផល “ពិបាក​ជាង​ជន​ជាប់​ឃុំ​ទូទៅ”។

ទោះ​ជា​យ៉ាង​នេះ​ក្ដី បុគ្គល​ម្នាក់​ដែល​ធ្លាប់​ធ្វើការ​ជាមួយ​លោក គ្រី ម៉ះផល ប្រាប់​វិទ្យុ​អាស៊ី​សេរី ដោយ​សុំ​មិន​បញ្ចេញ​ឈ្មោះ​ថា ខណៈ​ដែល​លោក​មិន​សូវ​ស្ទាត់​ជំនាញ លោក គ្រី ម៉ះផល អាច​សន្ទនា​ជា​ភាសា​អង់គ្លេស​ប្រកប​ដោយ​វិជ្ជាជីវៈ។

ជុំវិញ​រឿង​នេះ ព្រះរាជអាជ្ញា​នាំ​មុខ នៃ​តុលាការ​អាមេរិក លោក ថូម៉ាស វ៉ាត់ ហ្វីតជើរ៉ល (Thomas Watts-Fitzgerald) មិន​បាន​ឆ្លើយ​តប​នឹង​សំណួរ​តាម​អ៊ីម៉េល​របស់​វិទ្យុ​អាស៊ី​សេរី​ថា តើ​គាត់​មាន​គម្រោង​ប្រឆាំង​នឹង​ការ​ផ្ទេរ​សំណើ​របស់​លោក គ្រី ម៉ះផល ទៅ​កាន់​ស្ថានទូត​កម្ពុជា ឬ​អត់​ទេ។

កន្លង​មក ក្រសួង​កសិកម្ម​របស់​កម្ពុជា ដែល​រាប់​បញ្ចូល​ទាំង​រដ្ឋបាល​ព្រៃ​ឈើ បាន​ចេញ​សេចក្ដី​ថ្លែងការណ៍​មួយ បន្ទាប់​ពី​ការ​ចាប់​ខ្លួន​លោក គ្រី ម៉ះផល ថា រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា «នឹង​ខិតខំ​ប្រឹងប្រែង​អស់​ពី​សមត្ថភាព ដើម្បី​ស្វែងរក​យុត្តិធម៌​ជូន​មន្ត្រី​របស់​យើង ជាពិសេស អ្នក​ដែល​បំពេញ​កាតព្វកិច្ច​ផ្លូវការ​តំណាង​ប្រទេស​ស្រប​តាម​អនុសញ្ញា​អន្តរជាតិ។

ជុំវិញ​រឿង​នេះ​ដែរ នាយក​រង​អង្គការ​ឃ្លាំមើល​សិទ្ធិមនុស្ស​អន្តរជាតិ​ប្រចាំ​តំបន់​អាស៊ី លោក ហ្វីល រ៉ូបឺតសុន (Phil Roberson) យល់​ថា ដើម្បី​បង្ការ​ហានិភ័យ​លួច​ធ្វើ​ដំណើរ​មក​ប្រទេស​កម្ពុជា​វិញ តុលាការ​អាមេរិក​គួរ​មាន​ការ​ប្រុងប្រយ័ត្ន​ខ្ពស់​ក្នុង​ការ​ពិចារណា​សំណើ​សុំ​ផ្ទេរ​លោក គ្រី ម៉ះផល ឱ្យ​ទៅ​ឃុំឃាំង​នៅ​ក្នុង​ស្ថានទូត​កម្ពុជា។

លោក រ៉ូប៊ឺតសុន (Robertson) បន្ថែម​ថា “សហរដ្ឋ​អាមេរិក​គួរតែ​ទទួល​ស្គាល់​សិទ្ធិ​របស់​ចុងចោទ​ក្នុង​ការ​នៅ​ក្រៅ​ឃុំ ប៉ុន្តែ​ក៏​ត្រូវ​គិតគូរ​យ៉ាង​ប្រុង​ប្រយ័ត្ន ដើម្បី​បង្ការ​ហានិភ័យ​នៃ​ការ​លួច​ធ្វើ​ដំណើរ​ចាកចេញ​ពី​សហរដ្ឋ​អាមេរិក ជាពិសេស ប្រសិនបើ​ស្ថានទូត​កម្ពុជា​ចូលរួម​ជួយ​ក្នុង​ប្រតិបត្តិការ​នេះ”។ លោក​ថា «រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​មិន​គួរ​ប្រញាប់ប្រញាល់​ចេញ​មុខ​ការពារ​មន្ត្រី ដែល​រង​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ពី​បទ​បំផ្លាញ​ការ​ការពារ​សត្វ​ព្រៃ ដែល​វា​ជា​ទំនួល​ខុសត្រូវ​របស់​គាត់​នោះ​ទេ។

ជាមួយ​គ្នា​នេះ លោក រ៉ូប៊ឺតសុន ក៏​បង្ហាញ​ការ​ព្រួយ​បារម្ភ​ពី​ការ​ចង់​ឱ្យ​លោក គ្រី ម៉ះផល់ គេចវេះ​មិន​ប្រឈម​តុលាការ ដោយសារ​តែ​ការ​ជួញដូរ​សត្វ​ស្វា​ក្ដាម​នេះ ក៏​អាច​មាន​ពាក់ព័ន្ធ​ជាមួយ​មន្ត្រី​ធំៗ ផ្សេង​ទៀត ក្នុង​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា ជាពិសេស ទំនាក់ទំនង​របស់​មន្ត្រី​ជាន់​ខ្ពស់​នៃ​ក្រសួង​កសិកម្ម និង​ក្រុមហ៊ុន វ៉ាន់នី បាយអូ រីស៊ើច (Vanny Bio Research) ជាមួយ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា។ លោក​ថា កន្លង​មក ក៏​ធ្លាប់​មាន​ឯកសារ​បែក​ធ្លាយ ដែល​បង្ហាញ​ថា ក្រុមហ៊ុន វ៉ាន់នី បាយអូ រីស៊ើច (Vanny Bio Research) បាន​បរិច្ចាគ​ទឹក​ប្រាក់ ១ម៉ឺនដុល្លារដល់គណបក្សប្រជានជនកម្ពុជា ដើម្បី​គាំទ្រ​យុទ្ធនាការ​បោះ​ឆ្នោត កាល​ពី​ឆ្នាំ២០១៨ ដើម្បី​ទទួល​ការ​អនុញ្ញាត​ពី​អតីត​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​កសិកម្ម លោក វេង សាខុន ស្វែងរក​ស្វា​បង្គ្រប់ ដើម្បី​នាំ​ចេញ។

ជុំវិញ​រឿង​ក្ដីក្ដាំ​នេះ អ្នក​នាំ​ពាក្យ​ក្រសួង​កសិកម្ម រុក្ខា​ប្រមាញ់ និង​នេសាទ កញ្ញា អ៊ឹម រចនា សុំ​មិន​ធ្វើ​ធ្វើ​អត្ថាធិប្បាយ​ចំពោះ​ការ​លើក​ឡើង​របស់​មន្ត្រី​អង្គការ​ឃ្លាំមើល​សិទ្ធិមនុស្ស​អន្តរជាតិ​ឡើយ។ ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា​ក្ដី កញ្ញា​នៅតែ​បន្ត​អះអាង​ថា ការ​នាំ​ចេញ​ស្វា​ក្ដាម​ទៅ​កាន់​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​កន្លង​មក គឺ​ធ្វើ​ឡើង​ដោយ​ស្រប​ទៅ​តាម​ច្បាប់​ជាតិ​អន្តរជាតិ និង​ដោយ​គោរព​តាម​អនុសញ្ញា​ស្ដីពី​ការ​ហាមប្រាម​ការ​ធ្វើ​ពាណិជ្ជកម្ម​អន្តរជាតិ​លើ​ប្រភេទ​សត្វ និង​រុក្ខជាតិ​ព្រៃ ដែល​ប្រឈម​នឹង​ការ​ជិត​ផុត​ពូជ ហៅ​កាត់​ថា សាយតេស (CITES)

«ក្រសួង​កសិកម្ម​បាន​ខិតខំ​ប្រឹងប្រែង និង​បាន​ស្វែងរក​មេធាវី ដើម្បី​ការពារ​ក្ដី​ជូន​ដល់​មន្ត្រី​របស់​យើង ដើម្បី​ឱ្យ​លោក​ទទួល​បាន​យុត្តិធម៌ ដោយ​សហការ​យ៉ាង​ជិតស្និទ្ធ​ជាមួយ​ក្រសួង​ការ​បរទេស​កម្ពុជា ក៏​ដូចជា​ស្ថានទូត​ប្រទេស​កម្ពុជា​ប្រចាំ​នៅ​ទីក្រុង​វ៉ាស៊ីងតោន និង​ទីក្រុង​ញ៉ូយ៉ក។ 

ដោយឡែក សកម្មជន​ចលនា​មាតា​ធម្មជាតិ លោក លី ចាន់ដារ៉ាវុត គាំទ្រ​ចំពោះ​ការ​លើក​ឡើង​របស់​មន្ត្រី​អង្គការ​ឃ្លាំមើល​សិទ្ធិមនុស្ស​អន្តរជាតិ​ប្រចាំ​តំបន់​អាស៊ី​បាស៊ីហ្វិក ព្រោះ​លោក​យល់​ថា ការ​ឃុំ​ខ្លួន​លោក គ្រី ម៉ះផល នេះ មិន​ត្រឹមតែ​បង្ហាញ​ពី​ការ​អនុវត្ត​ច្បាប់​ប្រកប​ដោយ​ប្រសិទ្ធភាព​របស់​ប្រទេស​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​តែ​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ ប៉ុន្តែ​ករណី​នេះ ក៏​ជា​ការ​ផ្ដល់​យុត្តិធម៌​ដល់​ប្រទេស​កម្ពុជា​ផង​ដែរ។ លោក​ថា កន្លង​មក​សកម្មជន​បរិស្ថាន​ធ្លាប់​បាន​ជាប់​ពន្ធនាគារ ដែល​មាន​ស្ថានភាព​លំបាក​ជាង​ពន្ធនាគារ​នៅ​អាមេរិក​ឆ្ងាយ​ណាស់ ខណៈ​មន្ត្រី​រដ្ឋាភិបាល និង​ឈ្មួញ​ធំៗ ដែល​បាន​សហការ​គ្នា​បំផ្លាញ​បរិស្ថាន ធនធាន​ធម្មជាតិ មិន​ដែល​ត្រូវ​បាន​ចាត់​វិធានការ​ផ្លូវ​ច្បាប់​នោះ​ឡើយ៖

«ខ្ញុំ​សង្ឃឹម​ថា ករណី​នេះ ជា​ករណី​ទី​មួយ ដែល​នឹង​អាច​រក​យុត្តិធម៌​បាន ហើយ​យុត្តិធម៌​នៅ​ក្នុង​ការ​ជួញដូរ​ស្វា​នេះ ក៏​អាច​ជា​យុត្តិធម៌​នៅ​ក្នុង​រឿង​ធនធាន​ធម្មជាតិ​ដទៃ​ទៀត ដែល​បង្ហាញ​ថា តាម​ពិត​ទៅ​មន្ត្រី​កាន់​អំណាច​មួយ​ចំនួន​ហ្នឹង គឺ​បាន​បំពាន​តួនាទី​របស់​ខ្លួន​ឯង យក​តួនាទី​របស់​ខ្លួន​ឯង​ហ្នឹង​ទៅ​រំលោភ​បំបាន​ធនធាន​ធម្មជាតិ ហើយ​ធ្វើ​បាប​ទៅ​លើ​សកម្មជន​បរិស្ថាន​ពិត​ប្រាកដ​មែន»

កន្លង​មក របាយ​អង្គការ​អន្តរជាតិ​ជា​ច្រើន​បាន​រក​ឃើញ​ថា រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​បាន​បង្កើត​ប្រព័ន្ធ​ការពារ​គ្នា​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក ជាមួយ​ក្រុម​មន្ត្រី​រដ្ឋាភិបាល និង​ឈ្មួញ​ធំៗ ដោយ​បាន​រំលោភ​ទៅ​លើ​ច្បាប់​ជាតិ​យ៉ាង​ធ្ងន់ធ្ងរ ដើម្បី​ទាញ​យក​ធនធាន​ធម្មជាតិ និង​ចែក​ភាគ​លាភ​ឱ្យ​គ្នា​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក។ សកម្មជន​បរិស្ថាន​លើក​ឡើង​ថា ករណី​ឃុំ​ខ្លួន​មន្ត្រី​ជាន់​ខ្ពស់​នៃ​ក្រសួង​កសិកម្ម​នេះ គឺ​ជា​សក្ខីកម្ម​មួយ​ដែល​បង្ហាញ​ថា ធនធាន​ធម្មជាតិ​នៅ​កម្ពុជា​ជា​ច្រើន​កំពុង​ត្រូវ​បាន​ទាញ​យក និង​បំផ្លាញ ដោយ​គ្មាន​តម្លាភាព ហើយ​ត្រូវ​បាន​ការពារ​ដោយ​រដ្ឋាភិបាល៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

បញ្ចេញ​មតិយោបល់៖

បញ្ចូលមតិរបស់អ្នកដោយបំពេញទម្រង់ខាងក្រោមជាអក្សរសុទ្ធ។ មតិនឹងត្រូវសម្រេចដោយអ្នកសម្របសម្រួល និងអាចពិនិត្យកែប្រែឲ្យស្របតាម លក្ខខណ្ឌនៃការប្រើប្រាស់ របស់វិទ្យុអាស៊ីសេរី។ មតិនឹងមិនអាចមើលឃើញភ្លាមៗទេ។ វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះខ្លឹមសារនៃមតិដែលបានចុះផ្សាយឡើយ។ សូមគោរពមតិរបស់អ្នកដទៃ ហើយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការពិត។