មន្ត្រី​កម្មវិធី​សមាគម​បណ្ដាញ​យុវជន​កម្ពុជា​ចេញ​ផ្សាយ​សៀវភៅ របាយការណ៍​សិទ្ធិ និង​ករណីយកិច្ច​ការ​ពារ​ធនធាន​ធម្មជាតិ​នៅ​កម្ពុជា

ដោយ យ៉ង ចាន់តារា
2022.09.16
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
មន្ត្រី​កម្មវិធី​សមាគម​បណ្ដាញ​យុវជន​កម្ពុជា​ចេញ​ផ្សាយ​សៀវភៅ របាយការណ៍​សិទ្ធិ និង​ករណីយកិច្ច​ការ​ពារ​ធនធាន​ធម្មជាតិ​នៅ​កម្ពុជា ប្រធាន​ផ្នែក​កម្មវិធី​ស្រាវជ្រាវ និង​តស៊ូ​មតិ នៃ​សមាគម​បណ្ដាញ​យុវជន​កម្ពុជា ស៊ី​.​វ៉ា​យ​.​អិន (CYN) លោក ហេង គឹមហុង។
រូប៖ ហ្វេសប៊ុក​លោក ហេង គឹមហុង

មន្ត្រី​កម្មវិធី​ស្រាវជ្រាវ និង​តស៊ូ​មតិ នៃ​សមាគម​បណ្ដាញ​យុវជន​កម្ពុជា កាលពី​ថ្ងៃទី​១៤ ខែកញ្ញា បាន​ចេញផ្សាយ​សៀវភៅ​របាយការណ៍​មួយ ស្ដីពី​សិទ្ធិ និង​ករណីយកិច្ច​ក្នុង​ការ​ការពារ​ធនធាន​ធម្មជាតិ​នៅ​កម្ពុជា​។ មន្ត្រី​សង្គម​ស៊ីវិល យល់ឃើញ​ថា របាយការណ៍​នេះ​មាន​លក្ខណៈ​វិទ្យាសាស្ត្រ ហើយ​មាន​ប្រយោជន៍​សំខាន់​សម្រាប់​ភាគី​ពាក់ព័ន្ធ​ប្រើប្រាស់ ដើម្បី​បំពេញ​កាតព្វកិច្ច​ក្នុង​ការ​ការពារ​ធនធាន​ធម្មជាតិ។

ប្រធាន​ផ្នែក​កម្មវិធី​ស្រាវជ្រាវ និង​តស៊ូ​មតិ នៃ​សមាគម​បណ្ដាញ​យុវជន​កម្ពុជា ស៊ី​.​វ៉ា​យ​.​អិន (CYN) លោក ហេង គឹមហុង ឱ្យ​វិទ្យុ​អាស៊ីសេរី​ដឹង​ថា របាយការណ៍​ស្រាវជ្រាវ​នេះ មាន​សារៈសំខាន់​សម្រាប់​អ្នកការពារ​ធនធានធម្មជាតិ ពីព្រោះ​វា​បាន​បង្ហាញ​យ៉ាង​ច្បាស់​អំពី​សិទ្ធិ និង​ករណីយកិច្ច​របស់​ភាគី​ពាក់ព័ន្ធ​នៅក្នុង​ច្បាប់​ផ្សេងៗ ដូចជា រដ្ឋធម្មនុញ្ញ ច្បាប់​ស្ដីពី​តំបន់ការពារធម្មជាតិ និង​ច្បាប់​ស្ដីពី​ព្រៃឈើ​ជាដើម​។ លោក​បន្ថែម​ថា កម្ពុជា​ជា​ប្រទេស​ដែល​មាន​លិខិត​ជាតូបករណ៍​ពេញលេញ នៅក្នុង​ការ​អភិរក្ស​ធនធាន​ធម្មជាតិ ក៏ប៉ុន្តែ​ជា​អកុសល​ធនធានធម្មជាតិ​នៅ​កម្ពុជា នៅតែ​បន្ត​ប្រឈម​ពី​ការ​បំផ្លិចបំផ្លាញ ។ លោក ហេង គឹមហុង បន្ត​ថា មូលហេតុ​ចម្បង​ដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​ធនធាន​ធម្មជាតិ​នៅ​កម្ពុជា​នៅតែ​រង​ការ​បំផ្លិចបំផ្លាញ​នោះ​គឺ​អំពើពុករលួយ​ជា​ប្រព័ន្ធ ដែល​កើតឡើង​តាមរយៈ​សកម្មភាព​ផ្សេងៗ ដូចជា​ការ​ផ្ដល់​ដី​សម្បទាន​សេដ្ឋកិច្ច​ជាដើម​។ លោក ហេង គឹមហុង បន្ថែម​ថា នៅក្នុង​ចំនួន​ប្រជាពលរដ្ឋ​សរុប​២០០​នាក់ ដែល​ក្រុមការងារ​បាន​សម្ភាសន៍ ៤០​ភាគរយ នៃ​ពួកគាត់​បាន​ឆ្លើយ​ថា ពួកគាត់​បានដឹង និង​ឃើញ​អំពី​អំពើពុករលួយ​របស់​អាជ្ញាធរ​មាន​សមត្ថកិច្ច៖ «មូលហេតុ​សំខាន់​ដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​គម្រប​ព្រៃឈើ​នៅ​កម្ពុជា​មាន​ការ​ថយចុះ​យ៉ាង​ខ្លាំង គឺ​កត្តា​សម្បទាន​សេដ្ឋកិច្ច ដែល​បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​គម្រប​ព្រៃឈើ​ធ្លាក់ចុះ​យ៉ាង​គំហុក​ជិត​១០​ភាគរយ (១០%)​ឯណោះ ហើយ​កត្តា​ផ្សេងទៀត​គឺ​កត្តា បន្លាស់​ទី​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ កត្តា​ទន្ទ្រាន​យក​ដី​សាធារណៈ​របស់​រដ្ឋ​យក​មក​កាន់កាប់​ជា​ឯកជន ឬក៏​ការ​ឈូស​បំផ្លាញ​ព្រៃឈើ​ជាដើម ហើយ​អ្វី​ដែល​យើង​ព្រួយបារម្ភ​នោះ​គឺ ភាព​ធ្វេសប្រហែស​នៅក្នុង​ការ​បំពេញ​មុខងារ​សាធារណៈ​របស់​អាជ្ញាធរ និង​អំពើពុករលួយ​ហ្នឹង​បាន​ក្លាយ​ជា​កត្តា​ព្រួយបារម្ភ​បំផុត​ក្នុង​ទំនាក់ទំនង​នៃ​ការ​បាត់បង់​គម្រប​ព្រៃឈើ​នេះ។

លោក ហេង គឹមហុង ចេញ​ផ្សាយ​សៀវភៅ​របាយការណ៍​ស្រាវជ្រាវ​ផ្ទាល់ខ្លួន​មួយ​ស្ដីពី សិទ្ធិ និង​ករណីយកិច្ច​ការ​ពារ​ធនធានធម្មជាតិ​នៅ​កម្ពុជា​នេះ នៅ​ថ្ងៃទី​១៤ ខែកញ្ញា នៅ​រាជធានី​ភ្នំពេញ​។ កម្មវិធី​នេះ​ធ្វើឡើង​ពេញ​មួយ​ព្រឹក ដោយមាន​យុវជន និង​មន្ត្រី​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​ជាង​៨០​នាក់ បាន​ចូលរួម ក្នុង​នោះ អ្នកចូលរួម​ក៏បាន​សួរ​សំណួរ និង​បញ្ចេញ​មតិយោបល់​បន្ថែម​ទៅលើ​លទ្ធផល​នៃ​ការស្រាវជ្រាវ​នេះ​ដែរ។

លទ្ធផល​របាយការណ៍​ស្រាវជ្រាវ​ដែល​មាន​កម្រាស់​ជាង​មួយរយ​ទំព័រ (១០៤​ទំព័រ​) នេះ បាន​បង្ហាញ​ថា ធនធាន​ធម្មជាតិ និង​ជីវៈ​ចម្រុះ​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​ប្រព័ន្ធ​អេកូឡូស៊ី និង​ដើរ​តួនាទី​យ៉ាង​សំខាន់​ក្នុង​ការ​ផ្គត់ផ្គង់​ជីវភាព​ប្រចាំថ្ងៃ របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ជិត ៨០​ភាគរយ ដែល​កំពុងតែ​រស់នៅ​ជនបទ​។ ការសិក្សា​ស្រាវជ្រាវ ក៏បាន​រក​ឃើញ​ដែរ​ថា សហគមន៍​ដែល​អាស្រ័យ​ផល​ពី​ព្រៃឈើ ឬ​តំបន់ការពារធម្មជាតិ គឺ​មាន​៥​ទម្រង់ រួមមាន សហគមន៍​មូលដ្ឋាន សហគមន៍​ព្រៃឈើ សហគមន៍​តំបន់​ការពារ​ធនធានធម្មជាតិ សហគមន៍​ជនជាតិ​ដើម​ភាគតិច និង​សហគមន៍​ទេសចរណ៍​។ ទោះជា​យ៉ាងណា របាយការណ៍​នេះ​បាន​រក​ឃើញ​ថា មាន​ប្រជាពលរដ្ឋ​តែ​២៥​ភាគរយ (២៥%)​ប៉ុណ្ណោះ ដែល​ដឹង​ពី​សារៈសំខាន់​នៃ​ធនធានធម្មជាតិ ខណៈ​ក្នុង​រយៈពេល​២០​ឆ្នាំ​ចុង​ក្រោយនេះ កម្ពុជា​បាន​បាត់បង់​គម្រប​ព្រៃឈើ​ចំនួន​១៤ ភាគរយ។

យុវតី​មួយ​រូប ដែល​បាន​ចូលរួម​ក្នុង​កម្មវិធី​នេះ គឺ​កញ្ញា ដាំ សុស្រីនាង ថ្លែង​ថា កញ្ញា​បាន​យល់​កាន់តែ​ស៊ី​ជម្រៅ​អំពី​សក្ដានុពល​ធនធាន​ធម្មជាតិ ដែល​ប្រទេស​កម្ពុជា​មាន ព្រមទាំង​ច្បាប់ និង​តួអង្គ​ពាក់ព័ន្ធ​ផ្សេងៗ ដែល​មាន​តួនាទី​នៅក្នុង​ការ​ការពារ​ធនធាន​ធម្មជាតិ​។ ម្យ៉ាងវិញទៀត កញ្ញា​បាន​យល់​ពី​តួនាទី​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ ជាពិសេស​មន្ត្រី​សាធារណៈ​បន្ថែម​ទៀត ដែល​មាន​សិទ្ធិ​ក្នុង​ការ​ដាក់ពាក្យ​បរិហារ​ទៅ​លើ​បុគ្គល​ណាមួយ ក្នុងករណី​បុគ្គល​នោះ​បាន​បំផ្លាញ​ធនធាន​ធម្មជាតិ ឬ​បំផ្លាញ​ដល់​ផលប្រយោជន៍​សាធារណៈ​ធ្ងន់ធ្ងរ៖ «សកម្មភាព​ឧក្រិដ្ឋ​ហ្នឹង ដែល​អាច​បង្ក​ហានិភ័យ​ធ្ងន់ធ្ងរ​ដល់​ធនធានធម្មជាតិ ដូច​មានការ​កាប់​លើស​ចំណុះ ក៏​អី​អ៊ីចឹង​ទៅ​។ សិទ្ធិ​ហ្នឹង​បើសិនជា​ប្រជាពលរដ្ឋ​យើង​អត់​ប្រើប្រាស់​អត់​អី​ទេ ក៏ប៉ុន្តែ​បើសិនជា​មន្ត្រី​សាធារណៈ​គាត់​អត់​ប្រើប្រាស់​ទេ គាត់​នឹង​មាន​ទោស​វិញ»

ទាក់ទង​ទៅ​នឹង​ការ​ចេញផ្សាយ​របាយការណ៍​នេះ​ដែរ ប្រធាន​គម្រោង​ពង្រឹង​អភិបាលកិច្ច លទ្ធកម្ម​ថ្នាក់​ក្រោម​ជាតិ នៃ​អង្គការ សីល​ការ លោក ពុធ កុលកា ថ្លែង​ថា របាយការណ៍​របស់​លោក ហេង គឹមហុង នេះ​មាន​លក្ខណៈ​វិទ្យាសាស្ត្រ ហើយ​មាន​ប្រយោជន៍​សំខាន់​សម្រាប់​ភាគី​ពាក់ព័ន្ធ ចូលរួម​សហការ​គ្នា ដើម្បី​ការពារ​ធនធានធម្មជាតិ​នៅ​កម្ពុជា​។ លោក ពុធ កុលកា បន្ថែម​ថា អាជ្ញាធរ​មាន​សមត្ថកិច្ច មិន​គួរ​បន្ត​ច្រានចោល​របាយការណ៍​ដែល​បាន​ចុះ​ស្រាវជ្រាវ​ដោយ​ច្បាស់លាស់​នេះ​ទេ ហើយ​អាជ្ញាធរ ជាពិសេស​ក្រសួង​ពាក់ព័ន្ធ​គួរ​ពិនិត្យ​មើល​អនុសាសន៍ ដែល​របាយការណ៍​បាន​ផ្ដល់​ឱ្យ ដើម្បី​លើកកម្ពស់​ប្រសិទ្ធភាព​ការងារ​ការពារ​ធនធាន​ធម្មជាតិ៖ «របាយការណ៍​របស់​គាត់​មាន​ទាំង​រូបភាព មាន​ទាំង​ការ​ធ្វើ​ស្រាវជ្រាវ​តាម​ពហុ​រូបភាព អ៊ីចឹង​ទៅ​វា​ជា​ទឡ្ហីករណ៍​មួយ វា​ជា​ភស្តុតាង​មួយ​ដែល​សង្កត់ធ្ងន់​ទៅ​កាន់​រដ្ឋាភិបាល ដែល​គាត់​ជា​អ្នក​មាន​កាតព្វកិច្ច នៅក្នុង​ការ​ធ្វើ​ឱ្យ​បញ្ហា​នៅក្នុង​សង្គម ជាពិសេស​បញ្ហា​ព្រៃឈើ ត្រូវ​បាន​កាត់បន្ថយ។

វិទ្យុ​អាស៊ីសេរី​មិនទាន់​អាច​ទាក់ទង​អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួងបរិស្ថាន លោក នេត្រ ភត្រា ដើម្បី​សាកសួរ​អំពី​រឿង​នេះ​បានទេ នៅ​ថ្ងៃទី​១៤ ខែ​កញ្ញា។

របាយការណ៍​ស្រាវជ្រាវ​ស្ដីពី សិទ្ធិ និង​ករណីយកិច្ច​ការ​ពារ​ធនធានធម្មជាតិ​នៅ​កម្ពុជា​នេះ ត្រូវ​បាន​បោះពុម្ព​ចំនួន​៥៥៥​ក្បាល ហើយនឹង​ត្រូវ​ចែករំលែក តាម​បណ្ដា​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល និង​យុវជន​ដែល​មាន​ចំណាប់អារម្មណ៍​នៅក្នុង​ការ​ចូល​រួមការ​ពារ​ធនធានធម្មជាតិ​។ ក្រៅពី​របាយការណ៍​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​នេះ លោក ហេង គឹមហុង អះអាង​ថា លោក​នឹង​ស្រាវជ្រាវ​លើ​ប្រធានបទ​ទាក់ទង​នឹង​ធនធានធម្មជាតិ​បន្ត​ទៀត​នៅក្នុង​ពេល​ខាងមុខ ដោយ​ការស្រាវជ្រាវ​ទាំងនោះ​នឹង​ទាក់ទង​អំពី តំបន់​រ៉ាមសា ដែល​ជា​តំបន់​អភិរក្ស​ព្រៃ​លិច​ទឹក និង​សិទ្ធិ​ជន​ជាតិ​ដើម​ភាគតិច​នៅក្នុង​ការ​ការពារ​ធន​ធាន​ធម្មជាតិ៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

បញ្ចេញ​មតិយោបល់៖

បញ្ចូលមតិរបស់អ្នកដោយបំពេញទម្រង់ខាងក្រោមជាអក្សរសុទ្ធ។ មតិនឹងត្រូវសម្រេចដោយអ្នកសម្របសម្រួល និងអាចពិនិត្យកែប្រែឲ្យស្របតាម លក្ខខណ្ឌនៃការប្រើប្រាស់ របស់វិទ្យុអាស៊ីសេរី។ មតិនឹងមិនអាចមើលឃើញភ្លាមៗទេ។ វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះខ្លឹមសារនៃមតិដែលបានចុះផ្សាយឡើយ។ សូមគោរពមតិរបស់អ្នកដទៃ ហើយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការពិត។