ប្រវត្តិ​ព្រះបាទ​ស្រីសុគន្ធបទ​ត្រូវ​នាយ​កន​ជា​ប្អូន​ថ្លៃ​បះបោរ​ដណ្ដើម​រាជ្យ (ភាគ​២៧)

ដោយ ជុន ច័ន្ទបុត្រ
2014.09.30
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp

នៅ​ដើម​សតវត្ស​ទី​១៦ ព្រះរាជា​ខ្មែរ​មួយ​អង្គ គឺ​ព្រះបាទ​ស្រីសុគន្ធបទ ត្រូវ​បាន​ក្មេង​វត្ត​មួយ​រូប ដែល​កើត​ក្នុង​អំបូរ​ពលព្រះ គឺ​ជា​ពូជ​អ្នក​ងារ​ចាំ​បោស​សម្អាត​វត្ត វាយ​ដណ្ដើម​យក​រាជបល្ល័ង្ក​បាន។

នាយ​កន ដែល​ជា​អតីត​ក្មេង​វត្ត ត្រូវ​បាន​ព្រះអង្គ​ដំឡើង​ឋានៈ​ជា​ស្ដេច​កន បន្ទាប់​ពី​ព្រះអង្គ​សព្វ​ព្រះរាជហឫទ័យ​នឹង​បងស្រី​របស់​នាយ​កន គឺ​អ្នក​ម្នាង​កេសរ​បុប្ផា។

សូម​អញ្ជើញ​លោក​អ្នក​នាង​ស្តាប់​ការ​រៀបរាប់​ពី​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ខ្មែរ នា​ដំណាក់​កាល​នេះ​របស់ លោក ជុន ច័ន្ទបុត្រ ដូច​ត​ទៅ៖

គ.៥ ព្រះបាទ​ស្រីសុគន្ធបទ (ឆ្នាំ​១៥០៤-ឆ្នាំ​១៥១២)

ក្រោយ​ពី​ព្រះបាទ​សម្ដេច​ព្រះរាជឱង្ការ ព្រះធម្មរាជា ទ្រង់​ចូល​ទិវង្គត​ទៅ ចៅ​ពញា​ដាំខាត់រាជា ជា​ព្រះរាជបុត្រ​ច្បង​របស់​ព្រះអង្គ​ទ្រង់​ឡើង​សោយរាជ្យ​ស្នង ដោយ​មាន​ព្រះ​នាម​ក្នុង​រាជ្យ​ថា ព្រះបាទ​ស្រីសុគន្ធបទ គង់​នៅ​រាជធានី​ចតុមុខ។

មិន​យូរ​ប៉ុន្មាន ដោយ​ព្រះអង្គ​យល់​ថា ទួល​បាសាន​ជា​ទី​ឋាន​ដែល​ព្រះ​អយ្យកោ​របស់​ព្រះអង្គ គឺ​ព្រះបាទ​ពញាយ៉ាត បាន​រៀបចំ​យក​ជា​កន្លែង​ហាត់​ហ្វឹកហ្វឺន​ទ័ព​នោះ មាន​ជ័យ​ភូមិ​ល្អ ព្រះបាទ​ស្រីសុគន្ធបទ ក៏​ទ្រង់​សព្វ​ព្រះទ័យ​ប្ដូរ​ទីក្រុង​ពី​ចតុមុខ ទៅ​តាំង​នៅ​ទួល​បាសាន​នោះ​វិញ។ ព្រះអង្គ​ទ្រង់​តែង​តាំង​ព្រះរាជ​អនុជ​ពញាច័ន្ទ​រាជា ដែល​ជា​មហាឧបរាជ អោយ​គង់​នៅ​ការពារ​ក្រុង​ចតុមុខ និង​មើល​ការ​ខុស​ត្រូវ​លើ​អាណា​ខេត្ត​ភាគ​ខាង​លិច​ផង។

នៅ​ក្នុង​រាជ្យ​របស់​ព្រះអង្គ ព្រះបាទ​ស្រីសុគន្ធបទ បាន​ត្រូវ​នាយ​កន​ជា​ប្អូន​ថ្លៃ ដែល​ជា​អនាគត​ស្ដេច​គ្រងរាជ្យ​បន្ទាប់​ពី​ព្រះអង្គ បះបោរ​ដណ្ដើម​រាជ្យ។

រាជពង្សាវតារ​សរសេរ​ថា ស្ដេច​សោយរាជ្យ គឺ​ព្រះបាទ​ស្រីសុគន្ធបទ ទ្រង់​សុបិន​ឃើញ​នាគរាជ​មួយ​ដេញ​ខាំ​ព្រះអង្គ ហើយ​ពាំ​យក​ទាំង​ស្វេតច្ឆត្រ​របស់​ព្រះអង្គ​ទៅ​បាត់​ផង​ដែរ។ ពួក​ហោរា​បាន​ទាយ​ពី​សុបិន​នេះ​ថា អាច​នឹង​មាន​កោលាហល​កើត​ឡើង​បង្ក​ឡើង​ដោយ​ព្រះ​ស្ដេច​កន ដែល​កើត​នៅ​ឆ្នាំ​រោង គឺ​ឆ្នាំ​នាគ​នោះ។

ព្រះបាទ​ស្រីសុគន្ធបទ ដែល​ជឿ​ថា​ព្រះ​គ្រោះ​របស់​ព្រះអង្គ​កើត​ឡើង​ពី​នាយ​កន ក៏​ទ្រង់​ពិភាក្សា​ជា​សម្ងាត់​ជាមួយ​មន្ត្រី​ជំនិត​ព្រះអង្គ ដើម្បី​រក​ល្បិច​បំផ្លាញ​ស្ដេច​កន​អោយ​បាន​មុន។ ប៉ុន្តែ​ឧបាយកល​នោះ ត្រូវ​បាន​នាងស ឬ​កេសរ​បុប្ផា ជា​ស្នំ​ឯក​របស់​ព្រះអង្គ និង​ជា​បង​បង្កើត​របស់​ព្រះ​ស្ដេច​កន លប​ស្តាប់​បាន ហើយ​លួច​ផ្តល់​ដំណឹង​ទៅ​ស្ដេច​កន​ជា​ប្អូន​ព្រះនាង អោយ​បាន​ដឹង​ជា​មុន។

ផែនការ​សម្លាប់​ព្រះ​ស្ដេច​កន នោះ គឺ​គេ​បាន​ប្រើ​ល្បិច​មួយ​ដែល​អាច​ធ្វើ​អោយ​គេ​ឯង​គិត​ថា នាយ​កន​លង់​ទឹក​ស្លាប់ ដើម្បី​បំបិទ​សាច់​រឿង​ចោល​តែ​ម្តង។ ថ្ងៃ​មួយ ព្រះបាទ​ស្រីសុគន្ធបទ ជា​ស្ដេច​ផែនដី ធ្វើ​ល្បិច​ជា​យាង​ចេញ​ទៅ​បង់​សំណាញ់​កម្សាន្ត។ សំណាញ់​ដែល​ព្រះអង្គ​បង់​នោះ ជាប់​សម្រាស់​លើក​ពុំ​រួច ហើយ​ក៏​ប្រើ​នាយ​កន​អោយ​ចុះ​មុជ​ទឹក​ទៅ​ដោះ​សម្រាស់ រួច​ហើយ​មន្ត្រី​ដែល​ហែហម​ព្រះអង្គ ក៏​ព្រួត​គ្នា​បង់​សំណាញ់​ជាច្រើន ឆ្ពោះ​ទៅ​ត្រង់​កន្លែង​ដែល​ស្ដេច​កន​លោត​ចុះ​ទឹក​នោះ ក្នុង​គោល​បំណង​ធ្វើ​អោយ​នាយ​កន​ជាប់​សំណាញ់​លង់​ទឹក​ស្លាប់។

ដោយ​បាន​ដឹង​ពី​ល្បិចកល​នេះ​មុន នាយ​កន​បាន​មុជ​គេច​រួច​ផុត​ពី​ការ​ប៉ុនប៉ង​សម្លាប់​នោះ ដោយ​មាន​នាគរាជ​មួយ​មក​ព័ទ្ធ​កណ្ដាល​ខ្លួន​ព្រះ​ស្ដេច​កន នាំ​ហែល​រត់​គេច​យ៉ាង​រហ័ស​ផុត​ពី​សំណាញ់​ទៅ។ លុះ​បាន​ចាក​ផុត​ពី​គ្រោះ​ថ្នាក់​ហើយ នាយ​កន បាន​ភៀស​ខ្លួន​ទៅ​ដល់​បាភ្នំ ហើយ​ខំ​កេណ្ឌ​ទ័ព​ដោយ​ប្រើ​ល្បិច​ប្រាប់​រាស្ត្រ​ថា ខ្លួន​ត្រូវ​ស្ដេច​ផែនដី គឺ​ព្រះបាទ​ស្រីសុគន្ធបទ ប្រើ​អោយ​មក​កេណ្ឌ​ទ័ព ដើម្បី​ទៅ​វាយ​កំចាត់​ពញាច័ន្ទរាជា ជា​ឧបរាជ និង​ជា​ព្រះអនុជ​ដែល​មាន​ចិត្ត​ក្បត់ ចង់​ឡើង​សោយរាជ្យ​នៅ​ក្រុង​ចតុមុខ។

ពាក្យ​ឃោសនា​របស់​ស្ដេច​កន នេះ បាន​ឮ​ទៅ​ដល់​ពញាច័ន្ទរាជា ជា​ឧបរាជ។ ព្រះអង្គ​ទ្រង់​ជឿ​ថា​មាន​ហេតុ​ភេទ​មិន​ស្រួល​មែន ក៏​ភៀស​ព្រះ​កាយ​ទៅ​ស្រុក​សៀម ហើយ​សុំ​ជ្រក​កោន​នឹង​ស្ដេច​សៀម ទៅ។

ព្រះបាទ​ស្រីសុគន្ធបទ ពេល​ដែល​ដឹង​ថា​ព្រះអនុជ​ច័ន្ទរាជា ភៀស​ទៅ​សៀម ដោយ​ចាញ់​កល​ល្បិច​សម្ដី​ឃោសនា​របស់​ស្ដេច​កន ដើម្បី​បំបែក​បំបាក់​ប្អូន​ពី​ព្រះអង្គ​ដូច្នោះ ព្រះអង្គ​ទ្រង់​តូច​ព្រះទ័យ​ណាស់ ហើយ​ក៏​ទ្រង់​ប្រមូល​ទ័ព​បម្រុង​ការពារ​ព្រះ​នគរ។

ស្ដេច​កន ក្រោយ​ពី​កេណ្ឌ​ទ័ព​បាន​ច្រើន​ហើយ ក៏​ចាប់​វាយ​លុក​ចូល​រាជធានី​ទួល​បាសាន។ ព្រះរាជា​ទ្រង់​លើក​ទ័ព​ត​ទល់​ផ្ទាល់​ព្រះអង្គ តែ​ត្រូវ​បរាជ័យ ហើយ​ទ្រង់​ថយ​ទៅ​កេណ្ឌ​ទ័ព​បន្ថែម​នៅ​ក្រុង​ចតុមុខ តែ​ត្រូវ​ស្ដេច​កន វាយ​បែក​បន្ទាយ​ភ្នំពេញ​នោះ​ទៀត។

ព្រះបាទ​ស្រីសុគន្ធបទ កាល​បើ​ទទួល​បរាជ័យ​នៅ​ភ្នំពេញ​ហើយ ព្រះអង្គ​ក៏​ដក​ថយ​ទៅ​តាំង​បន្ទាយ​នៅ​ស្រុក​លង្វែក តែ​ក្រោយ​មក​បន្ទាយ​នៅ​លង្វែក​នេះ​ក៏​បែក​ទៅ​ទៀត ព្រះអង្គ​ក៏​ថយ​ទ័ព​ទៅ​គង់​នៅ​ស្រុក​អម្រិន្ទបូរ (កំពង់ឆ្នាំង) រួច​ទីបំផុត​ក៏​ឆ្លង​ទៅ​គង់​នៅ​ក្នុង​បន្ទាយ​ស្ទឹងសែន ក្នុង​ស្រុក​អាសន្ទុក ក្នុង​គ.ស.១៥១២។

គឺ​នៅ​ក្នុង​បន្ទាយ​ស្ទឹងសែន ក្នុង​ឆ្នាំ​១៥១២ នោះ​ហើយ ដែល​ស្ម័គ្រ​បក្ខពួក​របស់​ស្ដេច​កន​ឈ្មោះ ឱកម៉ឺន សុរិន្ទកែវ ប្រើ​ឧបាយកល​សម្លាប់​ព្រះបាទ​ស្រីសុគន្ធបទ ជា​ស្ដេច​ផែនដី​បាន។

ដំបូង ឱកម៉ឺន សុរិន្ទកែវ ធ្វើ​លេស​ជា​ក្បត់​ស្ដេច​កន ហើយ​ត្រូវ​ស្ដេច​កន ដាក់​ទោស​ប្រហារ​ជីវិត។ បន្ទាប់​មក ក៏​ប្រើ​ល្បិច​អោយ​ទាហាន ២០០​នាក់ ទៅ​វាយ​រំដោះ​យក ឱកម៉ឺន សុរិន្ទកែវ អោយ​រួច​ផុត​ពី​កណ្ដាប់​ដៃ​ស្ដេច​កន រួច​នាំ​គ្នា​មក​សុំ​ចុះ​ចូល​ជាមួយ​នឹង​ស្ដេច​ផែនដី។ ក្នុង​ពេល​ដែល​ស្ដេច​កន លើក​ទ័ព​វាយ​សន្ធាប់​យក​បន្ទាយ​ស្ទឹងសែន ក្នុង​ខេត្ត​អាសន្ទុក នេះ ពួក​ខ្មាំង​បង្កប់​ក្រោម​បញ្ជាការ​របស់ ឱកម៉ឺន សុរិន្ទកែវ នេះ ក៏​ឆក់​ឱកាស​ធ្វើ​គត់​ស្ដេច​ផែនដី​បាន​ក្នុង​ពេល​នោះ​ទៅ។

ព្រះបាទ​ស្រីសុគន្ធបទ ទ្រង់​ឡើង​សោយរាជ្យ​នៅ​ឆ្នាំ​១៥០៤ នៃ​គ.ស ហើយ​ទ្រង់​សោយ​ទិវង្គត​ក្នុង​សង្គ្រាម​ជ្រែក​រាជ្យ​របស់​ស្ដេច​កន ក្នុង​ឆ្នាំ​១៥១២ នៅ​ខេត្ត​អាសន្ទុក។ ឯ​ព្រះរាជបុត្រ​របស់​ព្រះអង្គ ជាមួយ​អ្នក​ម្នាង​កេសរ​បុប្ផា (បងស្រី​របស់​ព្រះ​ស្ដេច​កន) នាម​ពញាយសរាជា បាន​ភៀស​ខ្លួន​ទៅ​ជ្រក​កោន​ឯ​ប្រទេស​សៀម រស់នៅ​ជាមួយ​នឹង​ព្រះច័ន្ទរាជា ជា​ព្រះបិតុលា៕

កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

រឿង​ដែល​គេ​អាន​​ច្រើន​បំផុត
RFA
ធនាគារ​ABA មិន​ព្រម​បើកប្រាក់​ជាង​១​ម៉ឺន ៥​ពាន់​ដុល្លារ ដែល​ឧបត្ថម្ភ​ដល់​បុគ្គលិក​ណាហ្គាវើលដ៍
បញ្ចេញ​មតិយោបល់៖

បញ្ចូលមតិរបស់អ្នកដោយបំពេញទម្រង់ខាងក្រោមជាអក្សរសុទ្ធ។ មតិនឹងត្រូវសម្រេចដោយអ្នកសម្របសម្រួល និងអាចពិនិត្យកែប្រែឲ្យស្របតាម លក្ខខណ្ឌនៃការប្រើប្រាស់ របស់វិទ្យុអាស៊ីសេរី។ មតិនឹងមិនអាចមើលឃើញភ្លាមៗទេ។ វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះខ្លឹមសារនៃមតិដែលបានចុះផ្សាយឡើយ។ សូមគោរពមតិរបស់អ្នកដទៃ ហើយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការពិត។