“តើ​ធនធាន​ត្រី​នឹង​បាត់​ទៅ​ណា​ពេល​សង់​ទំនប់​វារីអគ្គិសនី​នៅ​តំបន់​ទន្លេ​មេគង្គ?”

ដោយ អាន ស៊ីថាវ
2014.03.27
វារី​អគ្គិសនី​ដនសាហុង ៦១០ ១២-មីនា-២០១៤៖ ច្រក​ទន្លេ​ហ៊ូសាហុង (Hou Sahong) ដែល​ប្រទេស​ឡាវ គ្រោង​សាងសង់​ទំនប់​វារីអគ្គិសនី​ដនសាហុង (Don Sahong) ក្នុង​ខេត្ត​ចំប៉ាសាក់ ប្រទេស​ឡាវ។
RFA/Yeang Socheametta

វេទិកា​ពិភាក្សា​សាធារណៈ​ដែល​រៀប​ចំ​ឡើង​ដោយ​មជ្ឈមណ្ឌល​អូស្ត្រាលី សម្រាប់​ការ​បណ្ដុះ​បណ្ដាល (ACE) បាន​បង្ហាញ​ឯកសារ​វីដេអូ​ខ្លី​អំពី​ផល​ប៉ះពាល់​នៃ​ការ​សាងសង់​ទំនប់​វារីអគ្គិសនី​នៅ​តំបន់​ទន្លេ​មេគង្គ​ផ្នែក​ខាង​ក្រោម។ ផល​ប៉ះពាល់​នោះ​រួម​មាន ការ​បាត់​បង់​ធនធាន​ជលផល និង​ការ​ធ្លាក់​ចុះ​សុខុមាលភាព​ប្រជាពលរដ្ឋ​ដែល​ជីវភាព​ពឹង​លើ​ធនធាន​ពី​ទន្លេ​មេគង្គ។

បញ្ហា​ទាក់ទង​នឹង​ការ​សាងសង់​ទំនប់​វារីអគ្គិសនី​នៅ​តំបន់​ទន្លេ​មេគង្គ បាន​ពិភាក្សា​មិន​ចេះ​ចប់​រវាង​ ប្រជាពលរដ្ឋ សង្គម​ស៊ីវិល ម្ចាស់​គម្រោង​អភិវឌ្ឍន៍ និង​រដ្ឋាភិបាល។ កិច្ច​ពិភាក្សា​ថ្មី​មួយ​ទៀត​ដែល​រៀប​ចំ​ដោយ​មជ្ឈមណ្ឌល​អូស្ត្រាលី សម្រាប់​ការ​បណ្ដុះ​បណ្ដាល នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២៧ មីនា បាន​លើក​យក​ប្រធាន​បទ តើ​ធនធាន​ត្រី​នឹង​បាត់​បង់​ទៅ​ណា នៅ​ពេល​ដែល​ទំនប់​វារីអគ្គិសនី​បាន​សាងសង់​នៅ​តំបន់​ទន្លេ​មេគង្គ?

មុន​នឹង​ចាប់​ផ្ដើម​កិច្ច​ពិភាក្សា​នោះ មាន​ការ​ចាប់​បញ្ចាំង​ខ្សែ​វីដេអូ​មួយ​ដែល​មាន​រយៈពេល ៣០​នាទី បាន​រៀប​រាប់​អំពី​ទុក្ខ​លំបាក​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ និង​ការ​បាត់​បង់​ជម្រក​មនុស្ស​សត្វ ជាពិសេស​ការ​បាត់​បង់​ធនធាន​ជលផល អំពី​ការ​អភិវឌ្ឍ​ទំនប់​វារីអគ្គិសនី​តំបន់​ទន្លេ​មេគង្គ​ផ្នែក​ខាង​ក្រោម។

ផលិតករ​ឯកសារ​ខ្លី​អំពី​ផល​ប៉ះពាល់​ទំនប់​វារីអគ្គិសនី លោក ថម ហ្វស្រ្តូប (Tom Fawthrop) មាន​ប្រសាសន៍​ថា ការ​សាងសង់​ទំនប់​វារីអគ្គិសនី​ជា​បញ្ហា​ធំ​ណាស់ ដែល​ទាមទារ​ការ​ចូល​រួម​ពិភាក្សា​ពី​គ្រប់​ភាគី​ទាំងអស់​ក្នុង​នោះ ត្រូវ​មាន​តំណាង​ប្រទេស​នៅ​តំបន់​ទន្លេ​មេគង្គ ដូច​ជា កម្ពុជា ឡាវ វៀតណាម និង​ប្រទេស​ថៃ ដើម្បី​បញ្ចុះបញ្ចូល ឬ​ដាក់​សម្ពាធ​ឲ្យ​បញ្ឈប់​លើ​ការ​សាងសង់​ទំនប់​វារីអគ្គិសនី​នោះ។

អង្គការ​មូលនិធិ​សត្វ​ព្រៃ​ពិភពលោក (WWF) ប្រចាំ​កម្ពុជា លោក ឈិត សំអាត មាន​ប្រសាសន៍​ថា មាន​អង្គការ​ក្រៅ​រដ្ឋាភិបាល​ជាច្រើន​បាន​ចំណាយ​ទឹក​ប្រាក់​រាប់​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក​ក្នុង​មួយ​ឆ្នាំ ដើម្បី​អប់រំ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ឲ្យ​យល់​ដឹង​អំពី​សារសំខាន់​នៃ​ទន្លេ​មេគង្គ និង​ផល​ប៉ះពាល់​អំពី​ការ​អភិវឌ្ឍ​ទំនប់​វារីអគ្គិសនី​នៅ​តាម​ខ្សែ​ទឹក​ទន្លេ​នោះ៖ «គ្រាន់​តែ​អង្គការ​ខ្ញុំ​មាន​ចន្លោះ​ពី​កន្លះ​លាន​ទៅ​មួយ​លាន។ អ៊ីចឹង​គ្រាន់​តែ​អង្គការ​មួយ យើង​ឃើញ​ថា​ប្រហែល​ជាច្រើន​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក ដើម្បី​ធ្វើ​ការ​លើ​ទំនប់​នេះ។ ដូច​ដែល​ខ្ញុំ​បាន​បញ្ជាក់​អ៊ីចឹង ខ្ញុំ​បាន​ធ្វើ​ការ​នៅ អិន.ជី.អូ ហ្វរ៉ុម (NGOs Forum) ជា​ប្រធាន ហើយ​ខ្ញុំ​ដូរ​មក​អង្គការ WWF បាន​ចំណាយ​ពេល​ច្រើន​ដើម្បី​ទាមទារ​កុំ​ឲ្យ​មាន​ការ​សាងសង់​ទំនប់ ឬ​ក៏​ការ​សាងសង់​ទំនប់​ណា​មួយ​ដែល​អាច​ធ្វើ​ទៅ​បាន មិន​ឲ្យ​ប៉ះពាល់​ដល់​បរិស្ថាន និង​មិន​ឲ្យ​ប៉ះពាល់​ដល់​ជីវចម្រុះ​ទន្លេ​មេគង្គ»

លោក ឈិត សំអាត បាន​ស្នើ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ជួយ​សិក្សា​ឲ្យ​បាន​ច្បាស់​អំពី​ការ​សាងសង់​ទំនប់​វារីអគ្គិសនី អំពី​ផល​ប៉ះពាល់​សេដ្ឋកិច្ច និង​សង្គម។ បច្ចុប្បន្ន ចំណូល​ពី​ធនធាន​ជលផល​ដែល​ទទួល​បាន​រៀង​រាល់​ឆ្នាំ​ពី​អាង​ទន្លេ​មេគង្គ​ពី​តម្លៃ​ពី ១,៤​ពាន់​លាន​ដល់​ជិត ៤​ពាន់​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក។

ឆ្លើយ​តប​ទៅ​នឹង​បញ្ហា​នេះ អតីត​អគ្គ​នាយក​រង​នៃ​រដ្ឋបាល​ជលផល លោក សម នៅ ដែល​បាន​ចូល​រួម​នៅ​ក្នុង​ការ​បញ្ចាំង​ខ្សែ​វីដេអូ​ពី​ផល​ប៉ះពាល់​លើ​ការ​សាងសង់​ទំនប់​វារីអគ្គិសនី នៅ​តំបន់​ទន្លេ​មេគង្គ​នោះ បាន​អះអាង​ថា គ្មាន​ការ​អភិវឌ្ឍ​ណា​មួយ​ដែល​មិន​មាន​ផល​ប៉ះពាល់​នោះ​ទេ។ បញ្ហា​អភិវឌ្ឍ​ទំនប់​វារីអគ្គិសនី និង​ការ​ថែ​រក្សា​ធនធាន​ជលផល ជា​បញ្ហា​របស់​ប្រទេស​នៅ​តំបន់​ទន្លេ​មេគង្គ ត្រូវ​ជជែក​គ្នា។

របាយការណ៍​របស់​រដ្ឋបាល​ជលផល​បាន​បង្ហាញ​ថា ទន្លេ​មេគង្គ​មាន​ប្រវែង​ជិត ៥​ពាន់​គីឡូម៉ែត្រ (៤.៨០០​គីឡូម៉ែត្រ) ដែល​ហូរ​កាត់​ប្រទេស​ចិន វៀតណាម ថៃ កម្ពុជា ឡាវ ប៉ុន្តែ​ដោយ​ឡែក​នៅ​កម្ពុជា វិញ មាន​ប្រវែង ៤៨០​គីឡូម៉ែត្រ។ គម្រោង​សាងសង់​ទំនប់​វារីអគ្គិសនី​នៅ​តាម​ទន្លេ​មេគង្គ​បច្ចុប្បន្ន​មាន​ចំនួន ៥២​គម្រោង ក្នុង​នោះ​គម្រោង​ដែល​កំពុង​សាងសង់​ចំនួន ៣១​គម្រោង ក្នុង​នោះ​ប្រទេស​កម្ពុជា ក៏​មាន​គម្រោង​កំពុង​សាងសង់​មួយ​ដែរ គឺ​គម្រោង​អគ្គិសនី​សេសាន​ក្រោម​ពីរ។

ក្រៅ​ពី​នេះ ប្រទេស​កម្ពុជា បាន​សាងសង់​ទំនប់​វារីអគ្គិសនី​នៅ​ដៃ​ទន្លេ​ជាច្រើន​ទៀត ដែល​ស្ថិត​នៅ​ខេត្ត​កោះកុង កំពង់ស្ពឺ កំពត និង​ខេត្ត​ពោធិ៍សាត់។ ផលិតករ​ខ្សែ​វីដេអូ​ខ្លី លោក លោក ថម ហ្វស្រ្តូប បាន​អះអាង​ថា បញ្ហា​ដោះស្រាយ​មិន​បាន​ពាក់ព័ន្ធ​លើ​ការ​សាងសង់​ទំនប់​វារីអគ្គិសនី​នា​ពេល​កន្លង​មក​នោះ ដោយសារ​តែ​គណៈកម្មការ​ទន្លេ​មេគង្គ​មាន​អំណាច​តិចតួច​ក្នុង​ការ​សម្រប​សម្រួល៕

កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

បញ្ចេញ​មតិយោបល់៖

បញ្ចូលមតិរបស់អ្នកដោយបំពេញទម្រង់ខាងក្រោមជាអក្សរសុទ្ធ។ មតិនឹងត្រូវសម្រេចដោយអ្នកសម្របសម្រួល និងអាចពិនិត្យកែប្រែឲ្យស្របតាម លក្ខខណ្ឌនៃការប្រើប្រាស់ របស់វិទ្យុអាស៊ីសេរី។ មតិនឹងមិនអាចមើលឃើញភ្លាមៗទេ។ វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះខ្លឹមសារនៃមតិដែលបានចុះផ្សាយឡើយ។ សូមគោរពមតិរបស់អ្នកដទៃ ហើយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការពិត។