អង្គការ Human Rights Watch ទាមទារ​របប​ក្រុងភ្នំពេញ​ឱ្យ​ដោះលែង លោក រ៉ុង ឈុន

ដោយ ទីន ហ្សាការីយ៉ា
2020-08-04
អ៊ីម៉ែល
មតិ
Share
បោះពុម្ព
(ឆ្វេង)៖ លោក រ៉ុង ឈុន ប្រធាន​សហភាព​សហជីព​កម្ពុជា និង​លោក ហ្វីល រ៉ូបឺតសុន អង្គការ​ឃ្លាំមើល​សិទ្ធិមនុស្ស​អន្តរជាតិ យូមែន រ៉ៃស៍ វ៉ច្ឆ (Human Rights Watch)។
(ឆ្វេង)៖ លោក រ៉ុង ឈុន ប្រធាន​សហភាព​សហជីព​កម្ពុជា និង​លោក ហ្វីល រ៉ូបឺតសុន អង្គការ​ឃ្លាំមើល​សិទ្ធិមនុស្ស​អន្តរជាតិ យូមែន រ៉ៃស៍ វ៉ច្ឆ (Human Rights Watch)។
រូប៖ ពលរដ្ឋ និង AFP

អង្គការ​ឃ្លាំមើល​សិទ្ធិមនុស្ស​អន្តរជាតិ យូមែន រ៉ៃស៍ វ៉ច្ឆ (Human Rights Watch) ចេញ​សេចក្ដី​ថ្លែងការណ៍​នៅ​ថ្ងៃ​ទី៤ សីហា ទាមទារ​ឱ្យ​របប​លោក ហ៊ុន សែន ដោះ​លែង លោក រ៉ុង ឈុន ឱ្យ​មាន​សេរីភាព​វិញ ព្រោះ​លោក​មិនបាន​ប្រព្រឹត្ត​កំហុស​អ្វី​ឡើយ។ មន្ត្រី​របប​លោក ហ៊ុន សែន ឆ្លើយ​តប​ថា សេចក្ដី​ថ្លែងការណ៍​នេះ មិន​មាន​ឥទ្ធិពល​លើ​ស្ថាប័ន​តុលាការ​នោះ​ឡើយ។

អង្គការ​ឃ្លាំមើល​សិទ្ធិមនុស្ស​អន្តរជាតិ យូ​មែន រ៉ៃ​ស៍ វ៉​ច្ឆ ទាមទារ​ឱ្យ​របប​ក្រុង​ភ្នំពេញ ទម្លាក់​ចោល​បទ​ចោទ​ប្រកាន់​លើ​លោក រ៉ុង ឈុន ជា​បន្ទាន់ ព្រោះ​នេះ​ជា​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​បែប​ប្រឌិត។

នាយក​រង​ទទួល​បន្ទុក​កិច្ចការ​តំបន់​អាស៊ី​នៃ​អង្គការ​ឃ្លាំមើល​សិទ្ធិមនុស្ស​អន្តរជាតិ យូ​មែន រ៉ៃ​ស វ៉​ច្ឆ លោក ហ្វីល រ៉ូបឺ​តសុន (Phil Robertson​) មានប្រសាសន៍​ថា ការ​ចាប់ខ្លួន​លោក រ៉ុង ឈុន គឺជា​គំរូ​ចុងក្រោយ​នៃ​ការ​បង្ក្រាប​ឥតស្រាក​ស្រាន្ត​ពីសំណាក់​របប​លោក ហ៊ុន សែន ប្រឆាំង​នឹង​ក្រុមសកម្ម​ជន ដែល​បាន​ព្យាយាម​ជួយការ​ពារ​សិទ្ធិ​ជា​មូលដ្ឋាន​របស់​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ៖ «រដ្ឋាភិបាល​លោក ហ៊ុន សែន ត្រូវតែ​ដោះលែង​លោក រ៉ុង ឈុន ជា​បន្ទាន់ និង​ទម្លាក់​ចោល​បទ​ចោទ​ញុះញង់​ប្រឆាំង​នឹង​រូប​គាត់ ព្រោះ​គាត់​មិន​បាន​ធ្វើអ្វី​ខុស​នោះ​ទេ។ តាម​ពិត ការ​ដែល​លោក រ៉ុង ឈុន លើក​ឡើង​ពី​បញ្ហា ហើយ​ឱ្យ​ពលរដ្ឋ​បញ្ចេញ​ទុក្ខ​កង្វល់​របស់​ខ្លួន​បែប​នេះ គឺ​ជួយ​ដល់​រដ្ឋាភិបាល​ទៅវិញ​ទេ។ គាត់​បង្ហាញ​អំពី​បញ្ហា​ដែល​តម្រូវ​ឱ្យ​មាន​ការ​ដោះ​ស្រាយ ហើយ​បើ​ខ្លួន​ជា​រដ្ឋាភិបាល​ប្រជាធិបតេយ្យ​ដូច​ការ​អះអាង​មែន គឺ​ត្រូវតែ​ស្ដាប់​ទុក្ខ​កង្វល់​របស់​ពលរដ្ឋ មិន​មែន​នៅ​ធ្វើ​ព្រងើយ ហើយ​ទៅ​ចាប់​អ្នក​បញ្ចេញ​មតិ​រឿង​នេះ​ទេ»

កាលពី​ថ្ងៃទី៣១ កក្កដា អាជ្ញាធរ​បាន​ចាប់ខ្លួន​លោក រ៉ុង ឈុន ទាំង​យប់​នៅ​គេហដ្ឋាន​របស់​លោក ក្រោម​ហេតុផល​ថា លោក​ប្រព្រឹត្ត​បទល្មើស​ជាក់ស្ដែង​ទាក់ទង​នឹង​ការ​បំភ្លៃ​ព័ត៌មាន​រឿង​ព្រំដែន​នៅ​ខេត្ត​ត្បូងឃ្មុំ។ តុលាការ​បាន​ចោទប្រកាន់​លោក រ៉ុង ឈុន ពី​បទ “ញុះញង់​បង្ក​ឱ្យ​មាន​ភាព​វឹកវរ​ធ្ងន់ធ្ងរ​ដល់​សន្តិសុខ​សង្គម​” ដែល​ប្រឈម​ការ​ជាប់​ពន្ធ​នា​គារ​រហូត​ដល់ ២ឆ្នាំ។

ការ​ចាប់ខ្លួន​លោក រ៉ុង ឈុន នេះ បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​ក្រុម​ពលរដ្ឋ កម្មករ និង​យុវជន​មួយចំនួន ផ្ទុះ​កំហឹង ហើយ​នាំគ្នា​ប្រមូល​ផ្តុំ​ស្រែក​តវ៉ា សុំ​ឱ្យ​តុលាការ​ដោះលែង​លោក រ៉ុង ឈុន វិញ។ ចំណែកអង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល និង​សហជីព​ជាតិ​-អន្តរជាតិ ក៏បាន​ចេញ​សេចក្ដី​ថ្លែងការណ៍​ថ្កោលទោស​ករណី​នេះ​ជា​បន្ត​បន្ទាប់​ដែរ ព្រោះ​ពិនិត្យ​ឃើញ​ថា នេះ​ជា​ការ​រំលោភ​បំពាន​លើ​សិទ្ធិ​សេរីភាព​បញ្ចេញ​មតិ។

ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា អ្នកនាំពាក្យ​គណបក្ស​កាន់អំណាច លោក សុខ ឥសាន អះអាង​ថា ការ​តវ៉ា និង​សេចក្ដី​ថ្លែងការណ៍​ទាំងឡាយ​ជុំវិញ​រឿង​នេះ គ្រាន់តែ​ជា​ការ​បញ្ចេញមតិ មិន​មាន​ឥទ្ធិពល​លើ​តុលាការ​នោះ​ឡើយ៖ «ក្រែង​យើង​ទាំង​អស់​គ្នា អស់លោក​ទាំង​អស់​គ្នា​ចង់បាន​តុលាការ​ឯករាជ្យ​ហ្អេ? ហើយ​បើ​ទាមទារ​ឱ្យ​តុលាការ​ធ្វើ​តាម​ការ​ទាមទារ ម្ដេច​តុលាការ​ឯករាជ្យ​កើត​? តុលាការ​គេ​ហៅ​ថា លម្អៀង​ទៅ​តាម​ការ​ទាមទារ​ហើយ។ អ៊ីចឹង​គេ​មើល​អង្គហេតុ អង្គច្បាប់​ច្បាស់លាស់ តើ​សាមីជន​ហ្នឹង​មាន​ពិរុទ្ធភាព​យ៉ាង​ម៉េច។ គេ​មិន​ដោះស្រាយ​តាម​ការ​ទាមទារ​ទេ»

ជា​រឿយៗ មន្ត្រី​រដ្ឋាភិបាល ឬ​មន្ត្រី​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា តែង​អះអាង​ថា តុលាការ​កម្ពុជា​ជា​ស្ថាប័ន​ឯករាជ្យ ប៉ុន្តែ​ក្រុម​អ្នក​សង្កេត​ការណ៍​ឃ្លាំមើល​វិស័យ​យុត្តិធម៌​នៅ​កម្ពុជា មើល​ឃើញ​ថា នេះ​គ្រាន់តែ​ជា​លេស​ប៉ុណ្ណោះ ដែល​ការពិត​នោះ​តុលាការ​កម្ពុជា គឺជា​ឧបករណ៍​នយោបាយ​របស់​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា។

លោក រ៉ុង ឈុន គឺ​ជា​មេដឹកនាំ​សហជីព និង​ជា​សកម្ម​ជន​នយោបាយ​ដ៏​លេច​ធ្លោ​មួយ​រូប ដែល​បាន​តស៊ូ​យ៉ាង​ស្វិតស្វាញ​ដើម្បី​បុព្វហេតុ​សិទ្ធិមនុស្ស និង​សិទ្ធិ​ការងារ​នៅ​កម្ពុជា អស់​រយៈពេល​រាប់​សិប​ឆ្នាំ​មក​ហើយ។ ក្រៅពី​នេះ លោក​ជា​តួអង្គ​ដ៏​សកម្ម​មួយ​រូប​សម្រាប់​គណបក្ស​នយោបាយ​ប្រឆាំង ដោយ​លោក​ធ្លាប់​ត្រូវ​បាន​ជ្រើសរើស​ជា​សមាជិក​គណៈកម្មាធិការ​ជាតិ​រៀបចំ​ការ​បោះ​ឆ្នោត កូតា​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ។ លើស​ពីនេះ លោក​ជា​អ្នកឃ្លាំមើល​ព្រំដែន និង​តែង​រិះគន់​របប​លោក ហ៊ុន សែន ឥត​សំចៃ​មាត់​ជុំវិញ​ការ​បោះ​បង្គោល​ព្រំដែន​ដែល​លោក​ថា ធ្វើ​ឱ្យ​កម្ពុជា​បាត់បង់​ដី​ទៅ​ប្រទេស​វៀតណាម។

លោក រ៉ុង ឈុន ធ្លាប់​ត្រូវ​បាន​ចាប់​ខ្លួន ចោទ​ប្រកាន់ និង​ផ្ដន្ទាទោស​ជា​ច្រើន​លើក​មក​ហើយ ទាក់ទង​នឹង​ករណី​ញុះញង់ និង​បរិហារ​កេរ្តិ៍ ហើយ​ដើមហេតុ​នៃ​សំណុំ​រឿង​ទាំងនេះ គឺ​ដោយសារ​លោក​បាន​ចេញ​មុខ​ការពារ​សិទ្ធិ​កម្មករ និង​បញ្ចេញ​មតិ​រឿង​ព្រំដែន។

ដោយឡែក ករណី​ចុង​ក្រោយ​នេះ​វិញ ក្រុម​អ្នក​សង្កេតការណ៍​ជាតិ និង​អន្តរជាតិ​ជឿ​ថា មូលហេតុ​សំខាន់​នៃ​ការ​ចាប់​ខ្លួន​លោក រ៉ុង ឈុន គឺ​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​រឿង​សិទ្ធិ​ការងារ ជា​ជាង​រឿង​ព្រំដែន ព្រោះ​លោក រ៉ុង ឈុន បន្ត​និយាយ​រឿង EBA ផ្ទុយពី​បំណង​របស់​លោក ហ៊ុន សែន។

ជាពិសេស​ថ្មីៗ នេះ លោក​បាន​ដឹកនាំ​កម្មករ​រោង​ចក្រ​វ៉ាយអូលែត (Violet) រាប់​រយ​នាក់ ដើរ​តវ៉ា និង​ដាក់​ញត្តិ​ទៅ​ក្រសួង​ការងារ និង​ខុទ្ទកាល័យ​លោក ហ៊ុន សែន ស្នើសុំ​ដំណោះស្រាយ​វិវាទ​ការងារ។ ដូច្នេះ​ក្រុម​អ្នក​អ្នក​ឃ្លាំមើល​ជឿ​ថា របប​លោក ហ៊ុន សែន ចាប់​លោក រ៉ុង ឈុន ដើម្បី​កុំ​ឱ្យ​លោក​ដឹកនាំ​កម្មករ​តវ៉ា​ជាថ្មី​ទៀត និង​ជា​ការ​គំរាម​ដល់​មេដឹកនាំ​សហជីព​ដទៃ។

មន្ត្រី​សិទ្ធិមនុស្ស​អន្តរជាតិ លោក ហ្វីល រ៉ូបឺតសុន មាន​ប្រសាសន៍​ថា ទាំងនេះ​ហើយ​គឺជា​ហេតុផល​ដែល​របប​លោក ហ៊ុន សែន ចាប់ខ្លួន​លោក រ៉ុង ឈុន៖ «ជាក់​ស្ដែង​ណាស់ លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន និង​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា មិន​សប្បាយ​ចិត្ត​នឹង​លោក រ៉ុង ឈុន ជា​យូរ​មក​ហើយ ដោយសារ​តែ​រឿងរ៉ាវ​ជា​ច្រើន។ លោក រ៉ុង ឈុន ជា​មេ​ដឹក​នាំ​សហជីព​ដែល​រិះគន់​រដ្ឋាភិបាល​ឥត​សំចៃ​មាត់ ជា​សកម្ម​ជន​សង្គម​ស៊ីវិល និង​ជា​អ្នក​ហ៊ាន​និយាយ​ការពិត​ជា​ចំហ​ដោយ​ឥត​លាក់លៀម។ វា​ពិបាក​សម្រាប់​របប​ក្រុង​ភ្នំពេញ​ក្នុង​ការ​ចាប់​ខ្លួន​អ្នក​ណា​ម្នាក់​ដោយសារ​តែ​និយាយ​រឿង EBA ព្រោះ​ពួក​គេ​ដឹង​ច្បាស់​ថា បើ​ធ្វើ​បែប​នេះ សហភាព​អឺរ៉ុប​នឹង​ផ្ទុះ​កំហឹង។ ដូច្នេះ ពួក​គេ​រង់ចាំ​ដល់​ពេល​ដែល​លោក រ៉ុង ឈុន និយាយ​រឿង​ផ្សេង​ទៀត ហើយ​ករណី​នេះ គឺ​គាត់​បាន​និយាយ​រឿង​ព្រំដែន»

លោក ហ្វីល រ៉ូបឺតសុន អំពាវនាវ​ដល់​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ឱ្យ​បញ្ឈប់​ទង្វើ​បំបិទ​មាត់​មេដឹកនាំ​សហជីព អ្នក​ការពារ​សិទ្ធិមនុស្ស និង​អ្នករិះគន់​របប​របស់​លោក។ លោក​បន្ថែម​ថា រដ្ឋាភិបាល​បរទេស​ត្រូវ​តែ​លើក​យក​បញ្ហា​លោក រ៉ុង ឈុន នេះ មក​និយាយ​ជា​សាធារណៈ និង​រួមគ្នា​ទាមទារ​រដ្ឋាភិបាល​លោក ហ៊ុន សែន ឱ្យ​បញ្ឈប់​ទង្វើ​រំលោភ​បំពាន​ធ្ងន់ធ្ងរ​លើ​សិទ្ធិមនុស្ស​បែប​នេះ​ត​ទៅ​ទៀត។ ជាពិសេស លោក​ស្នើ​ឱ្យ​សហភាព​អឺរ៉ុប​ដាក់​បញ្ចូល​ករណី​លោក រ៉ុង ឈុន នេះ​ទៅ​ក្នុង​បញ្ជី​រំលោភ​សិទ្ធិ​មនុស្ស ដែល​ត្រូវ​ជម្រះ​ជាមួយ​របប​លោក ហ៊ុន សែន នៅ​ក្នុង​ការ​ចរចា​អំពី​រឿង​ប្រព័ន្ធ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ EBA

ទាក់ទង​នឹង​ករណី​នេះ​ដែរ អ្នក​នាំ​ពាក្យ​ស្ថានទូត​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ប្រចាំ​កម្ពុជា លោក ឆាដ រ៉ូដេមៀរ (Chad Roedemeier) ប្រាប់​អាស៊ី​សេរី តាម​សារ​អេឡិចត្រូនិក​នៅ​ថ្ងៃ​ទី៤ សីហា​ថា សហរដ្ឋ​អាមេរិក​កំពុង​តាម​ដាន​យ៉ាង​ដិតដល់ ចំពោះ​ការ​ចាប់ខ្លួន​មេដឹកនាំ​សហជីព លោក រ៉ុង ឈុន។ លោក​បន្ត​ថា ជា​ទៀងទាត់ សហរដ្ឋ​អាមេរិក តែងតែ​លើក​យក​ពី​កង្វល់​នានា ប្រាប់​ទៅ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា ឲ្យ​ចាត់​វិធានការ​ប្រកបដោយ​អត្ថន័យ​ក្នុង​ការ​បើក​ចំហ​ឡើង​វិញ នូវ​លំហ​នយោបាយ និង​សង្គម​ស៊ីវិល៕

 

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

ព័ត៌មាន (3)
Share

អ្នក​អាន​អនាមិក

HUN SEN n est qu un criminel. La faute onusienne de le laisser courir et qu il seme des catastrophes.

Aug 06, 2020 01:08 AM

អ្នក​អាន​អនាមិក

អង្គការ Human Rights Watch ទាមទារ​របប​ក្រុងភ្នំពេញ​ឱ្យ​ដោះលែង លោក រ៉ុង ឈុន
Faiblesse onusienne face a Hun Sen, le criminel

Aug 06, 2020 12:59 AM

Kraingmeas Krang

ពី France

អង្គការ Human Rights Watch ទាមទារ​របប​ក្រុងភ្នំពេញ​ឱ្យ​ដោះលែង លោក រ៉ុង ឈុន
Faiblesse onusienne face a Hun Sen, le criminel

Aug 06, 2020 12:59 AM

គេហទំព័រ​ទាំងមូល