សង្គម​ស៊ីវិល និង​ពលរដ្ឋ​អាស៊ាន​ជួបពិភាក្សា​ផ្ដោត​លើ​បញ្ហា​ប្រជាធិបតេយ្យ សិទ្ធិមនុស្ស និង​យុត្តិធម៌

ដោយ មួង ណារ៉េត
2019-09-11
អ៊ីម៉ែល
មតិ
Share
បោះពុម្ព
មន្ត្រី​ជាន់​ខ្ពស់​ផ្នែក​ស៊ើប​អង្កេត​នៃ​សមាគម អាដហុក (ADHOC) លោក ស៊ឹង សែនករុណា ផ្ដល់​បទ​សម្ភាសន៍​កាល​ពី​​ថ្ងៃ​ទី៩ ខែ​សីហា ឆ្នាំ២០១៧។
មន្ត្រី​ជាន់​ខ្ពស់​ផ្នែក​ស៊ើប​អង្កេត​នៃ​សមាគម អាដហុក (ADHOC) លោក ស៊ឹង សែនករុណា ផ្ដល់​បទ​សម្ភាសន៍​កាល​ពី​​ថ្ងៃ​ទី៩ ខែ​សីហា ឆ្នាំ២០១៧។
រូប៖ RFA

តំណាង​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល និង​តំណាង​ប្រជា​សហគមន៍​មកពី​បណ្ដា​ប្រទេស​ជា​សមាជិក​អាស៊ាន ជួប​ប្រជុំ​គ្នា​នៅ​ទីក្រុង​បាងកក ប្រទេស​ថៃ ដើម្បី​ពិភាក្សា​អំពី​បញ្ហា​ប្រឈម​សំខាន់ៗ​មួយ ចំនួន​នៅ​ក្នុង ប្រទេស​របស់​ពួកគេ ដូចជា​ស្ថានភាព​ប្រជាធិបតេយ្យ សិទ្ធិមនុស្ស និង​ការ​ទទួល​បាន​យុត្តិធម៌​ជាដើម​។ ពួកគេ​រំពឹង​ទុក​ថា សំឡេង​នៃ​ក្ដី​កង្វល់​របស់​ពួកគេ​នឹង​លឺ​ដល់​ប្រមុខ​រដ្ឋាភិបាល​អាស៊ាន ហើយ​នឹង​មាន​ការ​ដោះស្រាយ​ជា​វិជ្ជមាន។

អ្នកនាំពាក្យ​សមាគម​អាដហុក (Adhoc) លោក ស៊ឹង សែនកុរណា មាន​ប្រសាសន៍ថា វេទិកា​ប្រជាពលរដ្ឋ និង​សន្និសីទ​សង្គម​ស៊ីវិល​អាស៊ាន​នេះ គឺជា​ការ​ផ្ដល់​ឱកាស​ឱ្យ​តំណាង​សង្គម​ស៊ីវិល និង​តំណាង​ប្រជា​សហគមន៍​មកពី​ប្រទេស​ជា​សមាជិក​អាស៊ាន​ទាំងអស់ បាន​លើកឡើង​ពី​ស្ថានភាព និង​បញ្ហា​ប្រឈម​ចម្បង​ៗ​ ចំនួន ៧​ចំណុច ដែល​កើតឡើង​ថ្មីៗ ក្នុង​ប្រទេស​រៀងៗ​ខ្លួន ។ លោក​បញ្ជាក់​ថា បញ្ហា​ទាំង ៧​ចំណុច​នោះ​រួមមាន បញ្ហា​ប្រជាធិបតេយ្យ បញ្ហា​សិទ្ធិ​មនុស្ស បញ្ហា​យុត្តិធម៌ បញ្ហា​ការ​ប្រើប្រាស់​អំណាច​របស់​ក្រុមហ៊ុន​វិនិយោគ បញ្ហា​សន្តិភាព និង​បញ្ហា​ចំណាកស្រុក រួម​ទាំង​កិច្ចការពារ​ធនធានធម្មជាតិ​ជាដើម។ លោក​រំពឹង​ថា បញ្ហា​ប្រឈម​ដែល​បាន​ជួបប្រទះ​ទាំងនេះ នឹង​មាន​ការ​យកចិត្ត​ទុក​ដាល់​ដោះស្រាយ​ពី​បណ្ដា​មេដឹកនាំ​អាស៊ាន«ខ្ញុំ​គិត​ថា បញ្ហា​ដែល​ត្រូវ​លើក​ឡើង​ហើយ​ត្រូវ​បាន​ប្រជាជាតិ​ដទៃ​ទៀត គេ​ដឹង​គេ​​ឮ។ ដូច្នេះ​រដ្ឋាភិបាល​ចង់​មិន​ចង់ គឺ​បញ្ហា​ទាំងអស់​នេះ បើ​ដោះ​មិន​បាន​ នឹង​ជៀស​មិន​ផុត​ពី​ការ​ប៉ះពាល់​មុខ​មាត់​​រដ្ឋាភិបាល​ទេ»

វេទិកា​ប្រជាពលរដ្ឋ និង​សន្និសីទ​សង្គម​ស៊ីវិល​អាស៊ាន​នេះ គឺជា​វេទិកា​ប្រចាំ​ឆ្នាំ​របស់​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល មកពី​បណ្ដា​ប្រទេស​ជា​សមាជិក​អាស៊ាន​ទាំង​១០ ហើយ​វេទិកា​នេះ តែងតែ​ប្រារព្ធ​ឡើង​ស្របគ្នា​នឹង​កិច្ចប្រជុំ​កំពូល​អាស៊ាន។ ដោយសារតែ​ប្រទេស​ថៃ ត្រូវ​ធ្វើជា​ប្រធាន​នៃ​កិច្ចប្រជុំ​កំពូល​អាស៊ាន សម្រាប់​ឆ្នាំ​២០១៩ ដូច្នេះ​ហើយ​ទើប​វេទិកា​នេះ​រៀបចំ​នៅ​ទីក្រុង​បាងកក ប្រទេស​ថៃ​ដែរ។

វេទិកា​នៅ​ឆ្នាំនេះ ប្រព្រឹត្តទៅ​រយៈពេល​ ៣ថ្ងៃ ចាប់ពី​ថ្ងៃ​ទី​១០ ដល់​ទី​១២ ខែ​កញ្ញា ក្រោម​ប្រធានបទ ជំរុញ​ចលនា​របស់​ប្រជាជន ដើម្បី​យុត្តិធម៌ សន្តិភាព សមភាព និរន្តរភាព និង​ប្រជាធិបតេយ្យ​នៅ​អាស៊ីអាគ្នេយ៍​។ តំណាង​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​ស្ទើរ​គ្រប់​វិស័យ និង​តំណាង​ប្រជា​សហគមន៍​មាន​ជម្លោះដីធ្លី​មកពី​ប្រទេស​កម្ពុជា​ចំនួន​ជាង​១០០​នាក់ បាន​ចូលរួម​ក្នុង​វេទិកា​នេះ។

នាយិកា​ប្រតិបត្តិ​អង្គការ​សីល​ការ កញ្ញា សេង រាសី ថ្លែង​ថា ក្រោយពី​ជជែក​ពិភាក្សា​គ្នា​រួច ពលរដ្ឋ និង​សង្គម​ស៊ីវិល​អាស៊ាន នឹង​ចេញ​សេចក្ដី​ថ្លែងការណ៍​រួមគ្នា​មួយ​ដើម្បី​ដាក់​ជូន​ប្រមុខ​រដ្ឋាភិបាល​នៃ ប្រទេស​អាស៊ាន​ទាំងអស់ ឱ្យ​បន្ត​ដោះស្រាយ​នូវ​បញ្ហា​ដែល​ពួកគេ​បាន​លើក​ឡើង ដើម្បី​ផលប្រយោជន៍​សង្គមជាតិ និង​ប្រជាពលរដ្ឋ​។ កញ្ញា​បន្ត​ថា អ្វី​ដែល​កញ្ញា​ចង់​ឃើញ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា ខិតខំ​ដោះស្រាយ​បន្ថែម​ទៀត​នោះ រួមមាន ការ​លើក​ស្ទួយ​សិទ្ធិ​ស្ត្រី និង​ការ​ផ្តល់​តួនាទី​សម្រេចចិត្ត​ឱ្យ​ស្ត្រី​ឱ្យ​បាន​ច្រើន ពន្លឿន​ដំណោះស្រាយ​ដីធ្លី​ជូន​ប្រជាពលរដ្ឋ និង​ធានា​ឱ្យ​មាន​លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ និង​ការ​គោរព​សិទ្ធិមនុស្ស​ពិតប្រាកដ​ជា​ដើម«ការ​ដែល​លើកឡើង និង​ក្ដី​កង្វល់​នេះ មិនមែន​យើង​ច្រានចោល​អ្វី​ជា​ការ​ខិតខំ​ប្រឹងប្រែង​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ទេ ប៉ុន្តែ ដើម្បី​ឱ្យ​ការ​គិតគូរ​ក៏​ដូចជា​គោល​នយោបាយ នៃ​ច្បាប់​ផ្សេងៗ មាន​ការ​ឆ្លើយ​តប​ឱ្យ​បាន​គ្រប់​ជ្រុងជ្រោយ​នោះ គឺ​យើង​នៅ​តែ​ទទូច​លើកឡើង​អំពី​បញ្ហា​មួយ​ចំនួន។ការ​លើកឡើង​បញ្ហា​មិនមែន​មាន​ន័យ​ថា ធ្វើ​ឱ្យ​អ្នកណា​មួយ​បាក់​មុខ​ទេ តែ​យើង ចង់​មាន​ដំណោះស្រាយ​រួមគ្នា»

ឆ្លើយ​តប​ចំពោះ​ការ​លើ​ឡើង​នេះ អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួង​យុត្តិធម៌ និង​ជា​អនុប្រធាន​គណៈកម្មាធិការ​សិទ្ធិមនុស្ស​របស់​រដ្ឋាភិបាល លោក ជិន ម៉ាលីន មាន​ប្រសាសន៍​​ថា រដ្ឋាភិបាល មិន​ទទួលស្គាល់​ចំពោះ​ក្តី​កង្វល់​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​សិទ្ធិមនុស្ស និង​ប្រជាធិបតេយ្យ​នោះ​ទេ ព្រោះ​អ្វី​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​បាន​ធ្វើ គឺជា​ការអនុវត្ត​ច្បាប់។ លោក​​ថា ក្រុម​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​គួរតែ​សំណូមពរ​ដល់​ក្រុម​សកម្មជន​របស់​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ កុំ​ឱ្យ​ធ្វើ​សកម្មភាព​ល្មើសច្បាប់​តាម​ការ​អំពាវនាវ​​ពី​ខាងក្រៅ ដើម្បី​ចៀសវាង​ការ​ប្រឈម​ផ្លូវច្បាប់«យើង​ឃើញ​ក្ដី​កង្វល់​មួយ​ចំនួន គឺ​យើង​ទទួល​ស្គាល់ មួយ​ចំនួន​ត្រូវ​បាន​ដោះស្រាយ និង​មួយ​ចំនួន​ទៀត កំពុង​តែ​ដោះស្រាយ​ដូចជា​បញ្ហា​យេនឌ័រ និង​បទល្មើស​ព្រៃឈើ​ជាដើម។ ប៉ុន្តែ​ក្តី​កង្វល់​មួយ​ទៀត​ដែល​ជា​រឿង​នយោបាយ​សុទ្ធសាធ​នោះ ប្រហែល​ជា​រដ្ឋាភិបាល​មិន​អាច​ធ្វើ​ការ​ដោះស្រាយ​តាម​សំណើ​របស់​ពួកគេ​បាន​ទេ»

នៅមុន​ការរៀបចំ​វេទិកា​ប្រជាពលរដ្ឋ និង​សន្និសីទ​សង្គម​ស៊ីវិល​អាស៊ាន​នេះ​មួយថ្ងៃ ក្រុម​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​នៅ​កម្ពុជា បាន​ចេញ​សេចក្ដី​ថ្លែងការណ៍​រួមគ្នា​មួយ​ថា ស្ថានភាព​សិទ្ធិមនុស្ស ប្រជាធិបតេយ្យ និង​ការ​ទទួល​បាន​យុត្តិធម៌​របស់​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ ក្រោម​ការដឹកនាំ​នៃ​របប​ក្រុងភ្នំពេញ​រយៈពេល​កន្លងមក ជាពិសេស ក្រោយ​ការបោះឆ្នោត​២០១៨ មិន​មាន​ភាព​ល្អ​ប្រសើរ​ទេ។ ក្រុម​សង្គម​ស៊ីវិល​បន្ត​ថា សិទ្ធិ​សេរីភាព​ជា​មូលដ្ឋាន​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ត្រូវ​បាន​រឹត​បន្តឹង​យ៉ាង​ខ្លាំង​។ ចំណែក​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​ខ្លួនឯង ក៏​ត្រូវ​បាន​អាជ្ញាធរ​រារាំង និង​ជ្រៀតជ្រែក​ការងារ​របស់​ពួកគេ​ផង​ដែរ​។​

ជុំវិញ​បញ្ហា​សិទ្ធិមនុស្ស និង ប្រជាធិបតេយ្យ​នៅ​កម្ពុជា​នេះ​ដែរ សមាជិកសភា​អាមេរិក នៃ​ក្រុម​អ្នកគាំទ្រ​កម្ពុជា​ក្នុង​រដ្ឋសភា (the Congressional Cambodia Caucus) និង​គណៈកម្មការ​សិទ្ធិមនុស្ស ថម ឡែនថុស (Tom Lantos Human Rights Commission) រៀបចំ​សវនាការ​មួយ នៅ​ថ្ងៃ​ទី១១ ខែ កញ្ញា​នេះ រដ្ឋធានី​វ៉ាស៊ីនតោន ដើម្បី​ស្ដាប់​សក្ខីកម្ម ស្ដីពី​បញ្ហា​សិទ្ធិមនុស្ស រួម​ទាំង​សិទ្ធិ​ការងារ​ផង​។ សាក្សី​ដែល​ធ្វើ​សក្ខីកម្ម​មាន​ប្រាំ​មួយ​រូប រួមមាន​លោក មឿន តុលា នាយក​ប្រតិបត្តិ​អង្គការ​សម្ពន្ធភាព​ការងារ និង​សិទ្ធិមនុស្ស (Central) និង​លោក ប៉ា ងួនទៀង នាយក​ប្រតិបត្តិ​នៃ​មជ្ឈមណ្ឌល​កម្ពុជា​ដើម្បី​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ (CCIM)

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

ព័ត៌មាន (0)
Share
គេហទំព័រ​ទាំងមូល