"កម្មវិធី​បក​ស្រាយ​ព័ត៌មាន​ក្លែងក្លាយ​របស់​ក្រសួង​ព័ត៌មាន​​ជា​ការ​បំភ័ន្ត​មតិ​សាធារណជន"

ដោយ ហេង រស្មី
2019-02-06
អ៊ីម៉ែល
មតិ
Share
បោះពុម្ព
អគ្គនាយក​នៃ​នាយកដ្ឋាន​ព័ត៌មាន និង​សោតទស្សន៍​នៃ​ក្រសួង​ព័ត៌មាន លោក ផុស សុវណ្ណ ក្នុង​ពេល​ជួប​ជាមួយ​អ្នក​សារព័ត៌មាន​កាល​ពី​​​ថ្ងៃ​ទី​១២ ខែ​ឧសភា ឆ្នាំ​២០១៦។
អគ្គនាយក​នៃ​នាយកដ្ឋាន​ព័ត៌មាន និង​សោតទស្សន៍​នៃ​ក្រសួង​ព័ត៌មាន លោក ផុស សុវណ្ណ ក្នុង​ពេល​ជួប​ជាមួយ​អ្នក​សារព័ត៌មាន​កាល​ពី​​​ថ្ងៃ​ទី​១២ ខែ​ឧសភា ឆ្នាំ​២០១៦។
RFA

ក្រសួង​ព័ត៌មាន​របស់​របប​ក្រុងភ្នំពេញ​គ្រោង​នឹង​បង្កើត​កម្មវិធី​មួយ​តាម​កញ្ចក់​ទូរទស្សន៍​កម្ពុជា ដើម្បី​បកស្រាយ​បំភ្លឺ​ប្រភេទ​ព័ត៌មាន​ក្លែងក្លាយ ប៉ុន្តែ អ្នក​ជំនាញ​ខាង​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​ឯករាជ្យ​ព្រួយ​បារម្ភ​ថា វិធានការ​នេះ​អាច​នឹង​មាន​ផល​អវិជ្ជមាន​ទៅ​លើ​ស្ថាប័ន​ព័ត៌មាន​ឯករាជ្យ ឬ​អ្នក​មាន​និន្នាការ​ប្រឆាំង​នឹង​របប​លោក ហ៊ុន សែន។

អ្នកវិភាគ​នយោបាយ​ឯករាជ្យ​លោក គឹម សុខ អះអាង​ថា គម្រោង​រៀបចំ​របស់​របប​ក្រុងភ្នំពេញ​ដើម្បី​បកស្រាយ​ព័ត៌មាន​ក្លែងក្លាយ​តាម​កញ្ចក់​ទូរទស្សន៍​ជាតិ​កម្ពុជា គឺជា​ឆាកល្ខោន​មួយ​ដែល​របប​នេះ​គ្រោង​នឹង​បង្កើត​ឡើង​ដើម្បី​បំភ័ន្ត​សាធារណជន ឱ្យ​មាន​ការ​យល់​ច្រឡំ​ពី​ព័ត៌មាន​ពិត ទៅជា​ព័ត៌មាន​មិន​ពិត និង​ក្នុង​គោលបំណង​ដើម្បី​ជួយ​ឱ្យ​លុបលាង​ទង្វើ​អាក្រក់​របស់​រដ្ឋាភិបាល។

ការ​លើក​ឡើង​របស់​លោក គឹម សុខ បាន​កើតមានឡើង​ក្រោយពី​ក្រសួង​ព័ត៌មាន​កាលពី​២​សប្ដាហ៍​មុន បាន​បើក​កិច្ចប្រជុំ​ប្រចាំ​សប្ដាហ៍​របស់​ខ្លួន ដើម្បី​បង្កើត​កម្មវិធី​បកស្រាយ​ពី​ព័ត៌មាន​ក្លែងក្លាយ​នៅ​លើ​កញ្ចក់​ទូរទស្សន៍​ជាតិ​កម្ពុជា ដែល​គ្រោង​នឹង​ចាក់​ផ្សាយ​រយៈពេល​មួយ​ម៉ោង ក្នុង​មួយ​សប្ដាហ៍។

អ្នកវិភាគ​នយោបាយ​លោក គឹម សុខ បាន​លើក​ឡើង​ថា គម្រោង​បង្កើត​កម្មវិធី​នេះ គឺ​ដើម្បី​បំភ្លៃ​ពី​ព័ត៌មាន​ពិត​ដែល​បាន​ផ្សាយ​នៅ​តាម​បណ្តាញ​សង្គម និង​តាម​ស្ថាប័ន​វិទ្យុ​ឯករាជ្យ​មួយ​ចំនួន​តែ​ប៉ុណ្ណោះ។

លោក​បញ្ជាក់​ថា ចំពោះ​ព័ត៌មាន​ណា​ដែល​លាតត្រដាង​អំពើ​អាក្រក់​របស់​រដ្ឋាភិបាល​អាច​នឹង​ត្រូវ​គេ​បំភ្លៃ​ទៅតាម​ការ​ចង់​បាន​របស់​របប​លោក ហ៊ុន សែន៖ «ធ្វើការ​ក្លែងបន្លំ​ឬ​បកស្រាយ​ក្លែងបន្លំ​លើ​ព័ត៌មាន​ពិត ពី​ស្ថាប័ន​អន្តរជាតិ​ធំៗ​និង​បណ្ដា​ប្រទេស​អ្នក​ប្រជាធិបតេយ្យ ដែល​ប្រុង​នឹង​ចាត់​វិធានការណ៍ ឬ​ដាក់ទណ្ឌកម្ម​ប្រទេស​កម្ពុជា ហើយ​ដែល​ព័ត៌មាន​នោះ​វា​មាន​ឥទ្ធិពល​ទៅលើ​ស្មារតី​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ដែល​មាន​បំណង​ចង់​ងើបឡើង​តវ៉ា​ប្រឆាំង​នឹង​រដ្ឋាភិបាល​ខុសច្បាប់​របស់​លោក ហ៊ុន សែន»

អគ្គនាយក នៃ​អគ្គនាយកដ្ឋាន​ព័ត៌មាន និង​សោតទស្សន៍ លោក ផុស សុវណ្ណ បាន​ច្រានចោល​ចំពោះ​ការ​លើកឡើង​របស់​លោក គឹម សុខ។ លោក​បញ្ជាក់​ថា គម្រោង​បង្កើត​កម្មវិធី​នេះ​ឡើង​គោលបំណង​ដើម្បី​បង្ហាញ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ឱ្យ​ដឹង​ថា តើ​ព័ត៌មាន​ប្រភេទ​ណា​ជា​ព័ត៌មាន​ក្លែងក្លាយ ហើយ​ព័ត៌មាន​ប្រភេទ​ណា​ជា​ព័ត៌មាន​អាច​យក​ជា​ការ​បាន។ លោក​អះអាង​ថា ក្រសួង​មាន​អ្នក​ជំនាញ​ដើម្បី​កោសលវិច័យ​លើ​ប្រភេទ​ព័ត៌មាន​ទាំងនេះ៖ «វា​មាន​សារៈសំខាន់​ពីព្រោះ​ព័ត៌មាន​មួយ​ចំនួន វា​ក្លែងក្លាយ​បន្លំ​ច្រើន ទៅ​វា​អាច​ធ្វើ​ឱ្យ​មុខមាត់ ឬ​ប៉ះពាល់​ដល់​អ្វី​ដែល​គេ​ហៅថា វា​បំភ្លៃ​ហើយ​ប្រជាជន​មួយ​ចំនួន​ជឿ​ទៅ វា​ខូចខាត​ផលប្រយោជន៍​ប្រជាពលរដ្ឋ»

នាយក​មជ្ឈមណ្ឌល​ព័ត៌មាន​កម្ពុជា ដើម្បី​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​ឯករាជ្យ (CCIM) លោក ណុប វី ព្រួយ​បារម្ភ​ថា របប​ក្រុងភ្នំពេញ​អាច​នឹង​ចាត់​វិធានការណ៍​លើ​ស្ថាប័ន​ព័ត៌មាន​ឯករាជ្យ​ណា​ដែល​មាន​និន្នាការ​ប្រឆាំង​នឹង​របប​នេះ​ដោយ​ចោទ​ថា ជា​ព័ត៌មាន​ក្លែងក្លាយ៖ «អ្វី​ដែល​សំខាន់​គឺ​យើង​បារម្ភ​ក្រែង​លោក​ថា ការ​បង្កើត​កម្មវិធី​ហ្នឹង​បកស្រាយ​ព័ត៌មាន​ក្លែងក្លាយ​គ្រាន់តែ​ជា​ការ​ដាក់​បន្ទុក។ ឧទាហរណ៍​ថា ព័ត៌មាន​ណា​ដែល​និយាយ​រិះគន់ ឬ​ក៏​ចំណុច​អវិជ្ជមាន​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ទៅ​រដ្ឋាភិបាល​បែរជា​លើក​ថា ចំណុច​ទាំងអស់​ហ្នឹង​ជា​ព័ត៌មាន​ក្លែងក្លាយ»

បើ​ទោះ​បី​ជា​អ្នកវិភាគ និង​មន្ត្រី​របប​លោក ហ៊ុន សែន បាន​អះអាង​ជំហរ​ផ្ទុយគ្នា​ក្ដី ក៏​អ្នក​ជំនាញ​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​បែប​ឌីជីថល លោក គុណ ចិន្តា បញ្ជាក់​ថា រហូតមកដល់​ពេលនេះ​មិនទាន់​បាន​កំណត់​និយមន័យ​ឱ្យ​បាន​ច្បាស់​ថា ព័ត៌មាន​បែប​ណា​ជា​ព័ត៌មាន​ពិត និង​ជា​ព័ត៌មាន​ក្លែងក្លាយ​នោះ​ទេ។ ក៏​ប៉ុន្តែ​លោក​ទទួល​ស្គាល់​ថា នៅ​កម្ពុ​ជាមួយ​រយៈពេល​ចុងក្រោយ​នេះ មាន​ការ​រីក​រាលដាល​ព័ត៌មាន​ក្លែងក្លាយ​នៅ​លើ​បណ្ដាញ​សង្គម​មានការ​កើន​ឡើង​គួរ​ឱ្យ​ព្រួយ​បារម្ភ៖ «ពលរដ្ឋ​នៅតែ​អត់​ទាន់​យល់​ច្បាស់​អំពី​និយមន័យ និង​ទម្រង់ និង​ប្រភេទ​តើ​ព័ត៌មាន​បែប​ណា​ដែល​រដ្ឋាភិបាល ឬ​អ្នក​ជំនាញ​ហ្នឹង​អាច​កំណត់​ថា តើ​ព័ត៌មាន​ណា​ជា​ព័ត៌មាន​មិន​ពិត​ហើយ​ធ្វើ​យ៉ាងណា​ឱ្យ​គាត់​ចៀស​ផុត​អំពី​ព័ត៌មាន​មិន​ពិត​ហ្នឹង»

ក្នុង​ខណៈ​ដែល​សង្គម​កម្ពុជា​មានការ​បែងចែក​រវាង​អ្នកគាំទ្រ​ក្រុម​អ្នក​កាន់អំណាច និង​ក្រុម​អ្នក​និយម​ប្រជាធិបតេយ្យ ការ​ចេញ​ផ្សាយ​ព័ត៌មាន​ដើម្បី​លើក​ម្ខាង និង​ទម្លាក់​ម្ខាង កើត​ឡើងជា​ហូរហែ។ ដោយ​មិន​មាន​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​ក្នុងស្រុក​ជា​ផ្លូវការ​របស់​ក្រុម មិន​គាំទ្រ​រដ្ឋាភិបាល ភាគច្រើន​ប្រើប្រាស់​បណ្ដាញ​សង្គម​ហ្វេសប៊ុក ក្នុង​ការ​បង្ហោះ​សារ​នយោបាយ​របស់​ខ្លួន។ ហើយ​ក្រុម​នេះ តែង​រង​ការ​គំរាមកំហែង​ពី​អាជ្ញាធរ ឬ​ពេលខ្លះ​អាច​ត្រូវ​គេ​ចាប់ខ្លួន ឬ​ទទួល​ការចោទប្រកាន់​ពី​តុលាការ ប្រសិនបើ​គេ​សន្និដ្ឋាន​ថា ការ​បង្ហោះ​សារ ឬ​ព័ត៌មាន​នោះ​មិន​ពិត ឬក៏​អាច​ខូច​ប្រ​យោជន៍​ដល់​គណបក្ស​កាន់អំណាច។ ចំពោះ​អ្នកគាំទ្រ​គណបក្ស​កាន់អំណាច​វិញ ពួកគេ​ហាក់​អាច​បង្ហោះ​សារ ឬ​ព័ត៌មាន​បំពុល​បាន​ដោយ​មិន​មានការ​ព្រួយ​បារម្ភ​ពី​ការ​ធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ​ពី​សំណាក់​អាជ្ញាធរ​ទេ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ពួកគេ​មួយ​ចំនួន​ធំ ទទួល​បាន​ការឧបត្ថម្ភ​ពី​ក្រុម​គ្រួសារ​និង​បក្ខពួក លោក ហ៊ុន សែន ផង។

ចំពោះ​ប្រព័ន្ធ​ឃោសនា​ធម្មតា មាន​កាសែត កាសែត​អនឡាញ វិទ្យុ ឬ​ទូរទស្សន៍ ដែល​គាំទ្រ​រដ្ឋាភិបាល​វិញ ពួកគេ​កន្លងមក​ក៏​អាច​ផ្សាយ​ព័ត៌មាន​ក្លែងក្លាយ បាន​ដោយ​សេរី មិន​មាន​ការ​ដាក់​វិន័យ ឬ​កែតម្រូវ​នោះ​ឡើយ។ ស្ថាប័ន​ព័ត៌មាន​ខ្លះ​ត្រូវ​បាន​អង្គការ​អន្តរជាតិ ឱ្យ​ឈ្មោះ​ថា ជា​រោងចក្រ​ផលិត​ព័ត៌មាន​ក្លែងក្លាយ​ផង។

កាលពី​ខែ​តុលា ឆ្នាំ​២០១៨ ប្រព័ន្ធ​ឃោសនា​របស់​លោក ហ៊ុន សែន បាន​ផ្សព្វផ្សាយ ព័ត៌មាន​ថា ប្រធាន​សហភាព​អន្តរ​សភា អ្នកស្រី ហ្កាប្រ៊ីឡា គូអេវ៉ាស បារ៉ុន (Gabriela Cuevas Barron) បាន​ឯកភាព​តាម​សំណើ​របស់​អនុប្រធាន​ទី​២ នៃ​រដ្ឋសភា លោក ស្រី ឃួន សុដារី និង​បាន​អបអរ​សាទរ​ចំពោះ​លទ្ធផល​បោះឆ្នោត​នៅ​កម្ពុជា។

ការ​ចេញផ្សាយ​ព័ត៌មាន​នេះ​ត្រូវ​បាន នាយក​ទទួល​បន្ទុក​ផ្នែក​ទំនាក់ទំនង នៃ​សហភាព​អន្តរ​សភា IPU លោក ថំម៉ាស់ ហ្វ៊ីតសៃម៉ិនស៍ (Thomas Fitzsimons) ប្រាប់​អាស៊ីសេរី​ថា ជា​ការ​និយាយ​បំផ្លើស​ព័ត៌មាន​របស់​រដ្ឋសភា​កម្ពុជា​ដែល​នាំ​ឱ្យ​មានការ​យល់​ច្រឡំ អំពី​ជំហរ​របស់​អ្នកស្រី ហ្កាប្រ៊ីឡា គូអេវ៉ាស បារ៉ុន។

លោក​បាន​បញ្ជាក់​ថា តាមពិត​អ្នកស្រី​មិន​បាន​លើក​ឡើង​ពី​បញ្ហា​ទាំងនេះ​នៅ​ក្នុង​ពេល​ដែល​អ្នកស្រី ឃួន សុដារី បាន​ដឹកនាំ​គណៈប្រតិភូ​ទៅ​ចូលរួម​កិច្ចប្រជុំ​សហភាព​អន្តរ​សភា IPUកាលពី​ចុង​ពាក់​កណ្ដាល​ខែ​តុលា​នោះ​ទេ។

កាលពី​ថ្ងៃ​ទី​៣០ ខែ​មករា កន្លង​ទៅ​នេះ គណៈកម្មការ​សិទ្ធិមនុស្ស​នៃ​របប​ក្រុងភ្នំពេញ​ដែល​ដឹកនាំ​ដោយ​លោក កែវ រ៉េមី បាន​ចូលរួម​ប្រជុំ​ក្រុមប្រឹក្សា​សិទ្ធិមនុស្ស​អង្គការសហប្រជាជាតិ នៅ​ទីក្រុង​ហ្សឺណែវ ប្រទេស​ស្វីស។ បន្ទាប់ពី​កិច្ចប្រជុំ​លោក កែវ រ៉េមី និយាយ​ប្រាប់​អ្នកសារព័ត៌មាន​ពី​ជោគជ័យ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ដែល​ថ្លែង​អំពី​បញ្ហា​សិទ្ធិមនុស្ស និង​លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ​នៅ​កម្ពុជា​ប្រាប់​ក្រុមប្រឹក្សា​សិទ្ធិមនុស្ស​អង្គការសហប្រជាជាតិ តែ​តាម​ការពិត​ត្រូវ​បាន​អ្នក​រិះគន់​ថា នេះ​ការ​និយាយ​ថា ជា​ការ​បំផ្លើស​ពី​ការពិត​របស់​របប​ក្រុងភ្នំពេញ។

មាន​សមាជិក​អង្គការសហប្រជាជាតិ ចំនួន ៧៣​ប្រទេស បាន​ចូលរួម​ក្នុង​កិច្ចប្រជុំ​ស្ដីពី ដំណើរការ​ត្រួតពិនិត្យ​មើល​កាតព្វកិច្ច និង​ការ​គោរព​សិទ្ធិមនុស្ស ឬ ហៅ កាត់​ថា យូ.ភី.អារ (UPR) ហើយ​នៅ​ក្នុង​នោះ​ក៏​មាន​កម្ពុជា​ចូលរួម​ផង​ដែរ។

ទន្ទឹម​នឹង​ប្រកាស​ថា កម្ពុជា​ចង់​ឱ្យ​មាន​លំហូរ​នៃ​ព័ត៌មាន​ពិត សមកម្ម​ភាព​មួយ​ចំនួន​របស់​រដ្ឋាភិបាល នា​ដំណាក់កាល​ចុងក្រោយ​នេះ ត្រូវ​គេ​ព្រួយ​បារម្ភ​ថា ជា​យុទ្ធសាស្ត្រ​ថ្មី​បន្ថែម​ទៀត ក្នុង​ការ​លើកស្ទួយ​ការ​ឃោសនា ដែល​មាន​ប្រយោជន៍​ដល់​ក្រុម​អ្នក​កាន់អំណាច និង​រាំង​ខ្ទប់​ការផ្សាយ​ព័ត៌មាន​ឯករាជ្យ​ទៅវិញ។

អង្គការ​ឃ្លាំមើល​សេរីភាព Freedom House បាន​រក​ឃើញ​ថា កម្ពុជា​នៅតែ​ជា​ប្រទេស គ្មាន​សេរីភាព ហើយ​សិទ្ធី​ផ្នែក​នយោបាយ​មានការ​ធ្លាក់​ចុះ​ខ្លាំង។ នេះ​បើ​តាម​របាយ​ការណ៍​របស់​អង្គការ​នេះ​ដែល​មាន​មូលដ្ឋាន​នៅ​សហរដ្ឋអាមេរិក ដែល​ទើបនឹង​ចេញផ្សាយ​របាយ​ការណ៍​មួយ​ស្ត្រី​«​សេរីភាព​ពិភពលោក​ឆ្នាំ​២០១៩»

អង្គការ​Freedom House រក​ឃើញ​ថា សេរីភាព​របស់​ពលរដ្ឋ​កម្ពុជា​បាន​រអិល​ធ្លាក់​ចុះ និង​រង​ការ​រឹតត្បិត​ថែមទៀត​នៅ​ឆ្នាំ​២០១៨ បើ​ធៀប​ទៅ​នឹង​ឆ្នាំ​២០១៧​កន្លងទៅ។

ពិន្ទុ​សេរីភាព​កម្ពុជា​បាន​ធ្លាក់​ចុះ ៤​ពិន្ទុ មក​នៅ​ត្រឹម ២៦​ពិន្ទុ នៃ​១០០​ពិន្ទុ ដែល​អន់​ជាង​ឆ្នាំ​២០១៨​ទៅទៀត។ ដែល​ពេលនោះ​អង្គការ​នេះ​ចាត់ទុកថា កម្ពុជា​គ្មាន​សេរីភាព​ដូចគ្នា​នេះ​ដែរ ដោយ​ទទួល​ពិន្ទុ​បាន​៣០ លើ ១០០​ពិន្ទុ​។ ដែល​ពិន្ទុ ១០០​មានន័យថា​មាន​សេរី​ភាព​ល្អ​បំផុត៕

តើ​លោក​អ្នកនាង​ត្រូវ​ធ្វើ​ដូចម្ដេច​ដើម្បី​ដឹង​ថា ព័ត៌មាន​នោះ​ពិត ឬ​ជា​ព័ត៌មាន​ក្លែងក្លាយ​?

ជាទូទៅ​ព័ត៌មាន​ពិត ភាគច្រើន​ចេញផ្សាយ​ដោយ​បណ្ដាញ​ផ្សព្វផ្សាយ​ព័ត៌មាន​ឯករាជ្យ មិន​ចំណុះ​ឬ​មិន​លើកជើង​រដ្ឋាភិបាល។ ព័ត៌មាន​ក្លែងក្លាយ ច្រើន​ផ្សាយ​ចេញពី​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​លើកជើង​ក្រុម​ម្ខាងៗ។

ព័ត៌មាន​ពិត សរសេរ​ដោយ​អ្នករាយការណ៍ ពី​ស្ថាប័ន​ព័ត៌មាន​ដែល​គេ​អាច​ទុក​ចិត្ត​បាន។ ព័ត៌មាន​ក្លែងក្លាយ ច្រើនតែ​ចេញពី​ជន​អនាមិក។

ព័ត៌មាន​ពិត តែង​មាន​ប្រភព​អះអាង​ត្រឹមត្រូវ និង​មាន​ឯកសារយោង​ច្បាស់លាស់​។ រីឯ​ព័ត៌មាន​ក្លែងក្លាយ​វិញ មិន​មាន​ប្រភព​ត្រឹមត្រូវ​ទេ។

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

ព័ត៌មាន (0)
Share
គេហទំព័រ​ទាំងមូល