ការ​ប្រារព្ធ​ទិវា​សិទ្ធិ​នារី​អន្តរជាតិ​របស់​ពលរដ្ឋ​និង​សង្គម​ស៊ីវិល​ស្ថិត​ក្រោម​ការ​ឃ្លាំមើល​និង​ការ​រឹតត្បិត

ដោយ ថន ថារ៉ូ
2019-03-07
អ៊ីម៉ែល
មតិ
Share
បោះពុម្ព
សកម្មភាព​សមត្ថកិច្ច​រារាំង​ក្រុម​ស្ត្រី​ដែល​ប្រារព្ធ​ទិវា​នារី​អន្តរជាតិ នៅ​ពហុកីឡា​អូឡាំពិក នៅ​ថ្ងៃ​ទី៨ ខែ​មីនា ឆ្នាំ​២០១៩។
សកម្មភាព​សមត្ថកិច្ច​រារាំង​ក្រុម​ស្ត្រី​ដែល​ប្រារព្ធ​ទិវា​នារី​អន្តរជាតិ នៅ​ពហុកីឡា​អូឡាំពិក នៅ​ថ្ងៃ​ទី៨ ខែ​មីនា ឆ្នាំ​២០១៩។
Photo courtesy of CENTRAL

ក្រុម​អង្គការ​-សមាគម​និង​សហជីព​ រួម​ទាំង​ស្ត្រី​ដែល​ធ្វើការ​ក្នុង​វិស័យ​ផ្សេងៗ បាន​ជួបជុំ​គ្នា​ប្រារព្ធ​ទិវា​សិទ្ធិ​នារី​អន្តរជាតិ​លើក១០៨ នៅ​ថ្ងៃ​ទី៨​ ខែ​មីនា​នៅ​ស្តាត​អូឡាំពិក​ក្រោម​ការ​ឃ្លាំមើល​យ៉ាង​តឹងតែង​និង​ការ​រឹតត្បិត​យ៉ាង​ខ្លាំង​ពី​កង​កម្លាំង​សមត្ថកិច្ច​របប​ក្រុងភ្នំពេញ។ ក្រុម​សង្គម​ស៊ីវិល​ ចាត់ទុក​ទង្វើ​របស់​អាជ្ញាធរ​ថា​ជា​ការរំលោភ​សិទ្ធិ​នារី​និង​សិទ្ធិមនុស្ស​ធ្ងន់ធ្ងរ​នៅ​ថ្ងៃ​ទិវា​សិទ្ធិ​នារី​អន្តរជាតិ។

ក្នុង​ការ​ប្រារព្ធ​ទិវា​សិទ្ធិ​នារី​អន្តរជាតិ​ឆ្នាំ២០១៩ នេះ គេ​មើល​ឃើញ​ថា​ របប​ក្រុង​ភ្នំពេញ​បាន​រឹតត្បិត​សិទ្ធិ​សេរីភាព​យ៉ាង​ខ្លាំង​ដោយ​បាន​ប្រើ​កង​កម្លាំង​សមត្ថកិច្ច​ និង​សន្តិសុខ​ខណ្ឌ​ជាង ១០០នាក់ ដើម្បី​រារាំង​សកម្មជន​សិទ្ធិមនុស្ស​ និង​ប្រជាពលរដ្ឋ​ភាគ​ច្រើន​ជា​ស្ត្រី​មិន​ឱ្យ​ជួបជុំ​ហែ​ក្បួន​ចេញពី​ពហុកីឡាដ្ឋាន​ជាតិ​អូឡាំពិក ឬ​ស្តាត​អូឡាំពិក​ឆ្ពោះ​ទៅ​ទីស្ដីការ​គណៈរដ្ឋ​មន្ត្រី​តាម​ការ​គ្រោងទុក​នោះ​ទេ។

កង​កម្លាំង​ប៉ូលិស និង​កង​សន្តិសុខ​ខណ្ឌ​ទាំងនោះ​បាន​ឈរ​ស្រាក់​ដៃ​គ្នា​ជាជួរ​ ដើម្បី​ឃាំង​ផ្លូវ និង​បាន​បិទ​ទ្វារ​ស្តាត​អូឡាំពិក​ ដើម្បី​កុំ​ឱ្យ​ក្រុម​ស្ត្រី​ទាំង​នោះ​អាច​ចេញ​ ក្រៅ​ពី​ដើរ​ដង្ហែ​ក្បួន​តាម​ផ្លូវ​សាធារណៈ​ឡើយ​ក្រោម​ហេតុ​ផល​ដដែលៗ ថា​ ការ​ហែ​ក្បួន​នាំ​ឱ្យ​ខូច​សណ្ដាប់​ធ្នាប់​សាធារណៈ និង​ប៉ះពាល់​សន្តិសុខ​សង្គម​ជា​ដើម។

ការរារាំង​នេះ​បាន​បណ្ដាល​ឱ្យ​មាន​កា​ប្រទាញប្រទង់​គ្នា​រុញ​ច្រាន​គ្នា​មួយ​សន្ទុះ​យ៉ាង​ខ្លាំង​ ខណៈ​ដែល​ក្រុម​ស្ត្រី​ទាំង​នោះ​ព្យាយាម​សម្រុក​ចេញ​ក្រៅ​របង ដើម្បី​ដើរ​ដង្ហែ​ក្បួន​ដាក់​ញត្តិ។

ទោះ​យ៉ាងណា​ក្តី​ ការ​រុញ​ច្រាន​គ្នា​មួយ​ប្រាវ​នេះ​មិន​បាន​បណ្ដាល​ឱ្យ​មាន​អ្នក​រង​របួស​ធ្ងន់ធ្ងរ​នោះ​ទេ។ដោយសារ​តែ​មាន​ការ​រារាំង​យ៉ាង​តឹងតែង ​គឺ​ក្រុម​ស្ត្រី​ទាំង​នោះ​បាន​នាំ​គ្នា​អង្គុយ​ចុះ​នៅ​ខាង​ក្នុង​ស្តាត​អូឡាំពិក​ និង​បាន​នាំ​ស្រែក​ច្រៀង​រួម​គ្នា​សម្ដែង​ពី​ទុក្ខ​វេទនា​របស់​ស្ត្រី​ និង​ទាមទារ​សិទ្ធិ​សេរីភាព​មក​វិញ។ ក្រុម​ស្ត្រី​ទាំង​នេះ​មក​ពី​អង្គការ​ សមាគម​ សហជីព​និង​ស្ត្រី​ដែល​ធ្វើការ​ខាង​សេវា​កម្សាន្ត​កម្មការិនី​រោងចក្រ ​និង​ស្ត្រី​ដែល​ធ្វើការ​ខាង​វិស័យ​ផ្សេងៗ ជាង​ ៥រយ​នាក់។ ពួក​គេ​ពាក់​បូ​ពណ៌​លឿង​នៅ​លើ​ក្បាល​ និង​កាន់​ឆត្រ​ពណ៌​លឿង​អង្គុយ​ក្រោម​កម្ដៅ​ថ្ងៃ​ផង​ដែរ។

សង្គម​ស៊ីវិល​ចាត់​ទុក​ថា​ ការ​ដាក់​កម្លាំង​រារាំង​ដូច្នេះ​ គឺ​បង្ហាញ​ថា​របប​ក្រុង​ភ្នំពេញ​កំពុង​រំលោភ​សិទ្ធិ​ស្ត្រី ​រំលោភ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ និង​មិន​បាន​ចូលរួម​លើក​កម្ពស់​សិទ្ធិ​ស្ត្រី​ជាក់ស្ដែង​នោះ​ទេ ​គឺ​មាន​តែ​នៅ​លើ​បបូរ​មាត់​ប៉ុណ្ណោះ។

នាយិកា​មជ្ឈមណ្ឌល​សិទ្ធិមនុស្ស​កម្ពុជា (CCHR) អ្នកស្រី ចក់ សុភាព ដែល​ត្រូវ​បាន​អាជ្ញាធរ​រុញ​ច្រាន​ដោយ​បង្ខំ​ឱ្យ​ចូល​ក្នុង​ពហុកីឡាដ្ឋាន​ជាតិ​វិញ​លើក​ឡើង​ថា ការ​លើក​កម្ពស់​សិទ្ធិ​ស្ត្រី​មិន​អាច​មាន​ប្រសិទ្ធិ​ភាព​ត្រឹមតែ​ការ​ថ្លែង​សារ​តាម​មាត់​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ តែ​ទាមទារ​នូវ​ការ​គោរព និង​គាំពារ​ជាក់​ស្ដែង​ដោយ​ធានា​ថា​ សិទ្ធិពល​រដ្ឋ​សិទ្ធិ​ស្ត្រី​គ្រប់រូប​អាច​ចូលរួម​ដោយ​សកម្ម​ក្នុង​ជីវភាព​សង្គម​ វប្បធម៌​សេដ្ឋកិច្ច​ និង​នយោបាយ។ អ្នកស្រី​ បន្ត​ថា​ ការធានា​នូវ​សិទ្ធិពល​រដ្ឋ​ក្នុង​ការ​ជួបជុំ​ប្រមូល​ផ្គុំ​និង​បញ្ចេញ​មតិ គឺ​ជា​ការ​ធានា​ដោយ​ច្បាប់​ជាតិ និង​អន្តរជាតិ​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​មាន​កាតព្វកិច្ច​ ត្រូវ​ធានា​ការពារ​មិនមែន​រារាំង និង​រំលោភបំពាន​នោះ​ទេ។

ក្រុម​ស្ត្រី​ផ្សេងៗ ទៀត​ដែល​រួម​ប្រារព្ធ​ទិវា​សិទ្ធិ​នារី​អន្តរជាតិ​ក៏​សម្ដែង​ការ​ខក​ចិត្ត និង​បាន​ប្រតិ​កម្ម​ដូចៗ គ្នា​ដែរ​ថា អាជ្ញាធរ​របប​ក្រុងភ្នំពេញ​បាន​ជាន់​ឈ្លី​សិទ្ធិ​សេរីភាព​ពួក​គាត់៖ «មិន​ឱ្យ​ទៅ​មិន​ឱ្យ​មក​អ៊ីចឹង គឺ​ជា​ការ​រឹតត្បិត​សិទ្ធិ​សេរីភាព​ពួក​ខ្ញុំ​ហើយ។ សូម​ឱ្យ​រដ្ឋាភិបាល​បើក​សិទ្ធិ​សេរីភាព​ជូន​នារី និង​បុរស​គ្រប់​រូប​មាន​សិទ្ធិ​ជួបជុំ កុំ​រា​រាំង​អ៊ីចឹង​ វា​អាក្រក់​មើល​ណាស់»

បន្ទាប់ពី​ប្រឈម​មុខ​ដាក់គ្នា​នោះ​អភិបាលរង​សាលា​រា​ធានី​ភ្នំពេញ​ពីរ​រូប គឺ​លោក​ មាន​ ចាន់​យ៉ា​ដា​ និង​លោក កើត​ឆែ​ បាន​ចេញ​មុខ​មក​ទទួល​ញត្តិ​ពី​ក្រុម​ស្ត្រី។

អភិបាលរង​សាលា​រាជធានី​ភ្នំពេញ​លោក​ កើត​ ឆែ​ មាន​ប្រសាសន៍​ថា​លោក​នឹង​បញ្ជូន​ញត្តិ​របស់​ក្រុម​ស្ត្រី​ទៅ​កាន់​ក្រសួង​ស្ថាប័ន​ដែល​ក្រុម​ស្ត្រី​មាន​បំណង​ចង់​ដង្ហែ​ក្បូន​ទៅ​ដាក់​ដើម្បី​សិក្សា​ និង​ស្វែងរក​ដំណោះ​ស្រាយ​ជូន​ស្ត្រី។ លោក​បញ្ជាក់​ថា ញត្តិ​ទាំង​នោះ​នឹង​ទៅ​ដល់​ស្ថាប័ន​រដ្ឋាភិបាល​យ៉ាង​យូរ​ត្រឹម​ថ្ងៃពុធ​សប្ដាហ៍​ក្រោយ៖ «យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ខិតខំ​យក​អ្វី​ដែល​បាន​លើក​ឡើង​នេះ​ទៅ​ជូន​ស្ថាប័ន​ពាក់ព័ន្ធ។ សូម​អរគុណ​បាទ»

លោក ​កើត​ ឆែ​ និង​លោក​ មាន​ ចាន់យ៉ាដា បដិសេធ​មិន​ឆ្លើយតប​ចំពោះ​សំណួរ​របស់​អ្នក​សារព័ត៌មាន​ជុំវិញ​ការ​ពង្រាយ​កម្លាំង​រារាំង​ក្រុម​ស្ត្រី​មិន​ឱ្យ​ដង្ហែ​ក្បួន។

ខ្លឹម​សារ​នៃ​ញត្តិ​នោះ ​គឺ​ក្រុម​ស្ត្រី​ស្នើសុំ​ឱ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ដោះ​ស្រាយ​បញ្ហា​អាទិភាព ៧ចំណុច​របស់​ស្ត្រី។ទី១៖ បង្កើត​មត្តេយ្យ​សហគមន៍​ និង​ទារកដ្ឋាន​នៅ​តាម​កន្លែង​ការងារ។ ទី២៖ ជម្រក​សុវត្ថិភាព​សម្រាប់​ស្ត្រី ​ដែល​ជួប​បញ្ហា​អំពើ​ហិង្សា​ក្នុង​គ្រួសារ​ និង​សម្រាប់​កម្មករ​ស្ត្រី ដែល​ធ្វើ​ការងារ​តាម​ផ្ទះ។ទី៣៖ បញ្ឈប់​ការបៀតបៀន ​និង​ហិង្សា​ផ្លូវ​ភេទ​លើ​ស្ត្រី​នៅកន្លែង​ការងារ​ដោយ​គ្មាន​ការ​លើក​លែង។ទី៤៖ បញ្ឈប់​ការ​ប្រើ​ប្រាស់​អំពើ​ហិង្សា​លើ​ស្ត្រី​អ្នក​ការពារ​សិទ្ធិមនុស្ស។ ទី៥៖ កំណែ​ទម្រង់​មធ្យោបាយ​ដឹក​ជញ្ជូន​កម្មករ​ក្នុង​វិស័យ​វាយនភណ្ឌ​កាត់ដេរ​ និង​ដេរ​ស្បែក​ជើង។ ទី៦៖ កែ​លម្អ​លក្ខខណ្ឌ​ការងារ​និង​ពង្រឹង​យន្តការ​ការពារ​អ្នកធ្វើការ​ងារ​តាម​ផ្ទះ​ និង​ទី៧៖ ពង្រឹង​យន្តការ​ការ​ពារ​សិទ្ធិ​ពលករ​ចំណាកស្រុក​ពី​ការ​កេងប្រវ័ញ្ច​ការងារ​ ការ​ជួញដូរ​មនុស្ស ​និង​ទាសភាព​សម័យ​ទំនើប។ខ្លឹមសារ​នៃ​ញត្តិ​នេះ​ទទួល​បាន​ការ​គាំទ្រ​ពី​អង្គការ សមាគម សហជីព និង​សហគមន៍​ចំនួន ១០៧ និង​មាន​ពលរដ្ឋ​ចូលរួម​គាំទ្រ​តាម​បណ្ដាញ​សង្គម​ជាង ៣០០នាក់។

ក្នុង​ថ្ងៃ​ទិវា​សិទ្ធិ​នារី​អន្តរជាតិ​នេះ​សហគមន៍​មាន​ជម្លោះ​ដីធ្លី​នៅ​ខេត្ត​ចំនួន ៥ ក៏​នាំគ្នា​ប្រារព្ធ​ទិវា​នេះ​ដែរ​ប៉ុន្តែ​អាជ្ញាធរ​ខេត្ត​ត្បូង​ឃ្មុំ​និង​អាជ្ញាធរ​ខេត្ត​កំពង់​ស្ពឺ សុទ្ធតែ​ព្យាយាម​បដិសេធ​មិន​ឱ្យ​ពលរដ្ឋ​រៀបចំ​ទិវា​សិទ្ធិ​នារី​អន្តរជាតិ​នេះ​ទេ។ ទោះ​ជា​ជួប​ឧបសគ្គ​បែប​នេះ​ក្ដី ​ក៏​ពលរដ្ឋ​នៅ​តែ​បន្ត​រៀបចំ​ដដែល​ ហើយ​មិន​មាន​បញ្ហា​អ្វី​ធ្ងន់ធ្ងរ​កើត​ឡើង​នោះ​ទេ។

ប្រធាន​គ្រប់គ្រង​ការិយាល័យ​ឃ្លាំមើល​សិទ្ធិមនុស្ស​នៃ​អង្គការ​ លីកាដូ (Licadho) លោក អំ សំអាត​ យល់ថា​ ទោះ​បី​ជា​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ​ចេញ​លិខិត​ណែនាំ​ឱ្យ​អាជ្ញាធរ​ខេត្ត​បើក​សិទ្ធិ​សេរី​ដល់​ពលរដ្ឋ​ក្នុង​ការ​ជួបជុំ​ និង​ប្រមូល​ផ្លុំ​ក្ដី​ ក៏​អាជ្ញាធរ​នៅ​តាម​ខេត្ត​នៅ​តែ​បន្ត​រឹតត្បិត​សិទ្ធិ​ជួបជុំ​និង​ការ​សម្ដែង​មតិ​ដោយ​សន្តិវិធី​របស់​ពលរដ្ឋ​ដដែល៖ «ថ្ងៃនេះ​ជា​ថ្ងៃ​ទិវា​សិទ្ធិ​នារី​អន្តរជាតិ​ផង​អញ្ចឹង​ខ្ញុំ​យល់ថា​ អាជ្ញាធរ​ និង​រដ្ឋាភិបាល​ គួរ​តែ​ចូលរួម​លើក​ទឹក​ចិត្ត​សហគមន៍​ និង​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​ ដែល​គាត់​ប្រារព្ធ​ទិវា​នេះ​ដើម្បី​រម្លឹក​ថ្ងៃ ៨ មីនា។ មួយ​ទៀត​ ក៏​រដ្ឋាភិបាល​ត្រូវ​តែ​ចង់​ដឹង​អំពី​បញ្ហា​របស់​ស្ត្រី​និង​ការ​សំណូមពរ​របស់​គាត់​ដើម្បី​លើកកម្ពស់​និង​កិច្ចការ​ស្ត្រី​បន្ថែម​ទៀត»

អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួង​កិច្ចការ​នារី​អ្នកស្រី​ ម៉ាន​ ចិន្តា បដិសេធ​មិន​ឆ្លើយតប​ជាមួយ​អាស៊ី​សេរី​អំពី​ករណី​នេះ​ដោយ​ថា​ជា​ថ្ងៃ​ឈប់​សម្រាក៖ «ថ្ងៃ​នេះ​គេ​អត់​ធ្វើការ​ទេ ហើយ​បើ​សិន​ជា​លោក​មាន​អី​ពាក់ព័ន្ធ​ជាមួយ​ក្រសួង គឺ​លោក​អាច​ធ្វើ​លិខិត​មក​បាន​ជា​សំណួរ​ ឬ​ក៏​ជា​ចម្ងល់​អីចឹង។ ថ្ងៃ​នេះ​គេ​អត់​ធ្វើការ​ផង​ខ្ញុំ​មិន​និយាយ»

ចាប់​តាំង​ពី​អាណត្តិ​ទី៥ មក​ដល់​អាណត្តិ​ទី៦ នេះ ​របប​ក្រុងភ្នំពេញ​ បាន​រឹតត្បិត​សិទ្ធិ​សេរីភាព​ជួបជុំ​គ្រប់​ទី​កន្លែង។ រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ មាត្រា៤១ ចែង​ថា ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​មាន​សេរីភាព​ខាង​បញ្ចេញមតិ​របស់​ខ្លួន​ សេរី​ភាព​ខាង​សារព័ត៌មាន ​សេរីភាព​ខាង​ការ​បោះ​ពុម្ព​ផ្សាយ​សេរីភាព​ខាង​ការ​ប្រជុំ។

ក្រុម​សហជីព​សមាគម​ និង​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​ ដែល​កំពុង​បំពេញ​ការងារ​ ដើម្បី​ចូលរួម​លើក​កម្ពស់​សិទ្ធិ​ស្ត្រី​ និង​សមភាព​ យេនឌ័រ​ ប្ដេជ្ញា​ថា ​ពួក​គាត់​នឹង​បន្ត​តាម​ដាន​ញត្តិ​របស់​ពួក​គាត់​រហូត​ ដើម្បី​ជំរុញ​ឱ្យ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​បន្ត​ខិតខំ​ប្រឹងប្រែង​បន្ថែម​ទៀត​ក្នុង​ការ​ឆ្លើយ​តប​ ចំពោះ​តម្រូវការ​ចាំបាច់​ និង​បន្ទាន់​របស់​ស្ត្រី​ ដើម្បី​លុបបំបាត់​អំពើ​ហិង្សា​លើ​ស្ត្រី​គ្រប់​ទម្រង់​ និង​សម្រេច​បាន​នូវ​គោល​នយោបាយ​ និង​ផែនការ​យុទ្ធសាស្ត្រ​ជាតិ​ក្នុង​ការ​កាត់​បន្ថយ​វិសមភាព​យេនឌ័រ​ និង​ភាព​ក្រីក្រ​នៅ​កម្ពុជា៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

ព័ត៌មាន (0)
Share
គេហទំព័រ​ទាំងមូល