មន្ត្រី​សង្គម​ស៊ីវិល​ដែល​រង​ការ​​បង្ក្រាប​​ហិង្សា​នៅ​ផ្លូវ វ៉េង ស្រេង នៅ​តែ​ឈឺ​ចាប់​ពេល​រំលឹក​ដល់​ព្រឹត្តិការណ៍​នោះ

ដោយ មួង ណារ៉េត
2019-01-01
អ៊ីម៉ែល
មតិ
Share
បោះពុម្ព
សមត្ថកិច្ច​បង្ក្រាប​លើ​កម្មករ​នាំ​គ្នា​ធ្វើ​បាតុកម្ម​តវ៉ា​សុំ​ដំឡើង​ប្រាក់​ខែ​គោល ១៦០​ដុល្លារ នៅ​តាម​បណ្ដោយ​ផ្លូវ វ៉េង ស្រេង រាជធានី​ភ្នំពេញ កាល​ពី​ថ្ងៃ​៣ មករា ២០១៤។ ក្នុង​ការ​បង្ក្រាប​នោះ​មាន​មនុស្ស ៥​នាក់​បាន​ស្លាប់ និង​ជិត ៤០​នាក់​ផ្សេង​ទៀត​រង​របួស។
សមត្ថកិច្ច​បង្ក្រាប​លើ​កម្មករ​នាំ​គ្នា​ធ្វើ​បាតុកម្ម​តវ៉ា​សុំ​ដំឡើង​ប្រាក់​ខែ​គោល ១៦០​ដុល្លារ នៅ​តាម​បណ្ដោយ​ផ្លូវ វ៉េង ស្រេង រាជធានី​ភ្នំពេញ កាល​ពី​ថ្ងៃ​៣ មករា ២០១៤។ ក្នុង​ការ​បង្ក្រាប​នោះ​មាន​មនុស្ស ៥​នាក់​បាន​ស្លាប់ និង​ជិត ៤០​នាក់​ផ្សេង​ទៀត​រង​របួស។
Photo: RFA

ប្រាំ​ឆ្នាំ​ក្រោយ​ការ​បង្ក្រាប​យ៉ាង​ហិង្សា ពី​ក្រុម​អាជ្ញាធរ​នៃ​របប​លោក ហ៊ុន សែន មន្ត្រី​សង្គម​ស៊ីវិល ដែល​រង​គ្រោះ នៅ​តែ​ឈឺ​ចាប់​នៅ​ពេល​​រំលឹក​ដល់​ព្រឹត្តិការណ៍​នោះ។ របួស​ចាស់​របស់​អ្នក​ធ្វើ​ការងារ​សង្គម​កំពុង​ផ្ដើម​ឈឺ​ចាប់​ជា​ថ្មី ព្រោះ​វាយ​ការ​វាយ​ធ្វើ​បាប​ពួក​គេ ៥ឆ្នាំ​មក​នេះ នៅ​តែ​មិន​ទាន់​ទទួល​បាន​យុត្តិធម៌​នៅ​ឡើយ។

ទោះ​ការ​វាយដំ និង​បាញ់​សម្លាប់ កម្មករ​កម្មការិនី និង​សង្គម​ស៊ីវិល​បាន​កន្លង​ផុត​ទៅ​ប្រាំ​ឆ្នាំ​ហើយ​ក្តី ក៏​មន្ត្រី​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​ម្នាក់ ដែល​រង​ការ​បង្ក្រាប​ពី​អាជ្ញាធរ​ប្រដាប់​អាវុធ របស់​របប​លោក ហ៊ុន សែន នៅ​តែ​ស្រមៃ​ឃើញ​រូបភាព​អាក្រក់ៗ ទាំង​នោះ​ដដែល។ លោក វន់ ពៅ ដែល​ត្រូវ​ក្រុម​ទាហាន​វាយដំ ស្ទើរ​ស្លាប់​កាល​ពី​ដើម​ឆ្នាំ២០១៤ មុខ​រោងចក្រ យ៉ាកជិន (Yak Jin) ថ្លែង​និយាយ​ទាំង​ខ្សឹបខ្សួល​អួល​ដើម​ក ប្រាប់​អាស៊ី​សេរី​ថ្ងៃ​ទី១ មករា​ថា លោក​បាន​រក្សា​ទុក​អាវ​ប្រឡាក់​ឈាម​របស់​លោក​ជាប់​ខ្លួន​ជានិច្ច ដើម្បី​ជា​ការ​រំលឹក​អនុស្សាវរីយ៍ ដ៏​រន្ធត់​នោះ៖ «»

លោក វន់ ពៅ បន្ត​ទៀត​ថា រូប​លោក និង​កម្មករ​ផ្សេង​ទៀត គ្មាន​សង្ឃឹម​ទទួល​បាន​យុត្តិធម៌ ពី​របប​ក្រុង​ភ្នំពេញ​ឡើយ។ ទោះ​បែប​នេះ ប្រធាន​សមាគម​ប្រជាធិបតេយ្យ​ឯករាជ្យ​នៃ​សេដ្ឋកិច្ច​ក្រៅ​ប្រព័ន្ធ​រូប​នេះ បន្ត​ថា​ទោះ ការ​ធ្វើ​ការងារ​សង្គម​ជាង ២០ឆ្នាំ​មក​នេះ ទោះ​នៅ​សល់​ត្រឹម​អាវ​ប្រឡាក់​ឈាម និង​ត្រូវ​ស្ពាយ​កញ្ចប់​ថ្នាំ​តាម​ខ្លួន រួម​ទាំង​វិបត្តិ​ផ្លូវ​ចិត្ត​ផង​នោះ ក៏​មិន​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​លោក​បាក់​ទឹក​ចិត្ត​នោះ​ដែរ។ លោក​អះអាង​ថា លោក​នៅ​តែ​មាន​មោទកភាព ចំពោះ​ការងារ​មួយ​នេះ ព្រោះ​បាន​ជួយ​ការពារ​យុត្តិធម៌ និង​បម្រើ​ប្រយោជន៍​កម្មករ៖ «»

លោក វន់ ពៅ គឺ​មនុស្ស​ម្នាក់​ក្នុង​ចំណោម​មនុស្ស ២៣នាក់ ដែល​ត្រូវ​បាន​កង​កម្លាំង​ប្រដាប់​អាវុធ​របប​ក្រុង​ភ្នំពេញ វាយ​បង្ក្រាប​ដោយ​ហិង្សា ចាប់​ខ្លួន និង​ចោទ​ប្រកាន់​ក្នុង​ការ​បង្ក្រាប​ក្នុង​បាតុកម្ម​ទាមទារ​ដំឡើង​ប្រាក់​ឈ្នួល​របស់​កម្មករ​កម្មការិនី កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​៣ ខែ​មករា ឆ្នាំ​២០១៤​ នៅ​មុខ​រោង​ចក្រ យ៉ាក ជិន និង​ផ្លូវ វ៉េង ស្រេង។ បាតុកម្ម​កាល​ពី​ចុង​ឆ្នាំ២០១៣ និង​ដើម​ឆ្នាំ២០១៤ នោះ ផ្ទុះ​ឡើង​ស្រប​ពេល​កម្ពុជា កំពុង​មាន​វិបត្តិ​នយោបាយ គួប​ផ្សំ​ទាំង​កម្មករ​តវ៉ា​ផង​នោះ កង​កម្លាំង​ប្រដាប់​អាវុធ​ចម្រុះ​នៃ​របប​លោក ហ៊ុន សែន បាន​បាញ់​សម្លាប់ វាយ​បង្ក្រាប​ក្រុម​អ្នក​តវ៉ា ដោយ​កង​កំលាំង​ទាំង​នោះ បាញ់​គ្រាប់​កាំភ្លើង​ពិត វាយ​ដោយ​ដំបង​ដែក​ទីប បោក​គ្រាប់​បែក​ផ្សែង ទៅ​លើ​ក្រុម​កម្មករ ដែល​ទាមទារ​ដំឡើង​ប្រាក់​ឈ្នួល ១៦០​ដុល្លារ​ក្នុង​មួយ​ខែ។ យ៉ាង​ហោច​ណាស់​មាន​មនុស្ស ៤នាក់​ស្លាប់ បាត់​ខ្លួន​ម្នាក់ និង​របួស​ជិត ៤០​នាក់។ ប៉ុន្តែ​របប​ក្រុង​ភ្នំពេញ​តែង​បដិសេធ​ចំនួន​អ្នក​ស្លាប់ និង​អ្នក​បាត់​ខ្លួន​ក្នុង​ព្រឹត្តិការណ៍​នោះ៖ «»

ក្រោយ​ពី​ព្រឹត្តិការណ៍​ផ្ទុះ​ឡើង​ភ្លាម​បាន​បន្សល់​ទុក​នូវ​ការ​ភ័យ​ខ្លាច ឈឺ​ចាប់ និង​ក្តី​រន្ធត់​នៃ​ជន​រងគ្រោះ និង​កម្មករ​ដទៃ​ទៀត។ ភ្លាមៗ ក្រោយ​ព្រឹត្តិការណ៍​នោះ នៅ​អម​សង​ខាង​ផ្លូវ វ៉េង ស្រេង ​ឯណេះ​វិញ គេ​សង្កេត​ឃើញ​ខ្សែ​ភ្លើង​ដាច់​រញ៉េរញ៉ៃ ដុំ​ថ្ម​តូច​ធំ​នៅ​រាយ​ប៉ាយ​ពាស​ពេញ​ផ្លូវ និង​អគារ​មួយ​ចំនួន​ត្រូវ​បាក់​បែក ជាដើម។ យូរៗ ​ម្ដង​គេ​សង្កេត​ឃើញ​អណ្ដាត​ភ្លើង ​ក៏​បាន​ឆាប​ឆេះ​ឡើង ​នៅ​លើ​កំណាត់​ផ្លូវ​វ៉េង ស្រេង ផង​ដែរ។

មន្រ្តី​សង្គម​ស៊ីវិល​ម្នាក់​ទៀត ដែល​រង​ការ​វាយ​ប្រហារ​ប៊ិះ​នឹង​ស្លាប់​ដែរ​នោះ គឺ​អគ្គលេខាធិការ​សម្ព័ន្ធ​សហគមន៍​កសិករ​កម្ពុជា (CCFC) លោក ថេង សាវឿន ប្រាប់​អាស៊ី​សេរី​ថា ត្បិត​របួស​របស់​លោក​បាន​ជា​សះ​ស្បើយ​ហើយ​ក្តី ប៉ុន្តែ​ការ​ឈឺ​ចាប់​ក្នុង​ចិត្ត​របស់​លោក នៅ​តែ​មាន​ដដែល​ក្នុង​រយៈ​ពេល ៥ឆ្នាំ​មក​នេះ។ លោក ថេង សាវឿន ឲ្យ​ដឹង​ទៀត​ថា លោក​នឹង​រៀបចំ​ពិធី​រំលឹក​ឡើង​វិញ នៃ​ការ​បង្ក្រាប​លោក នៅ​បន្ត​ស្នើសុំ​ទៅ​សមត្ថកិច្ច​នៃ​របប​ក្រុង​ភ្នំពេញ ឲ្យ​រក​យុត្តិធម៌​ដល់​ជន​រង​គ្រោះ ក្នុង​ព្រឹត្តិការណ៍​នោះ៖ «»

អាស៊ីសេរី មិន​អាច​សុំ​ការ​បំភ្លឺ ពី​អ្នក​នាំ​ពាក្យ​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ​លោក ខៀវ សុភ័គ បាន​ទេ​ថ្ងៃ​ទី១ ខែ​មករា ប៉ុន្តែ​លោក​ធ្លាប់​បាន​ប្រកាស​ថា មិន​ផ្តល់​បទ​សម្ភាសន៍​ដល់​វិទ្យុ​អាស៊ី​សេរី​ឡើយ។ ទោះ​ជា​យ៉ាង​នេះ​ក្តី អ្នក​នាំ​ពាក្យ​រូប​នេះ​ធ្លាប់​បញ្ជាក់​ថា គណៈកម្មការ​ដែល​របប​ក្រុង​ភ្នំពេញ បាន​បង្កើត​ដើម្បី​ស្រាវ​ជ្រាវ​ករណី​នេះ បាន​បញ្ចប់​ការងារ​របស់​ខ្លួន​ទៅ​ហើយ។ លោក​អះអាង​ថា សមត្ថកិច្ច​រក​មិន​ឃើញ​ថា​មាន​ករណី​បាត់​ខ្លួន​ទេ។ លោក ខៀវ សុភ័គ ថែម​ទាំង​ចោទ​ប្រកាន់​ថា មូលហេតុ​នៃ​ការ​ទាមទារ និង​ករណី​ហិង្សា​នេះ គឺ​ផ្ដួចផ្ដើម​ឡើង​ដើម្បី​ផ្ដួល​របប​ក្រុង​ភ្នំពេញ​ក្នុង​ពេល​នោះ។

ដូច​គ្នា​នេះ​ដែរ មេ​ដឹក​នាំ​របប​ក្រុង​ភ្នំពេញ លោក ហ៊ុន សែន និយាយ​ក្នុង​ពិធី​ពេល​ជួប​សំណេះសំណាល​ជាមួយ​កម្មករ​និយោជិក​ប្រមាណ ៥​ពាន់ កាល​ពី​ខែ​វិច្ឆិកា​កន្លង​ទៅ​ថា ប្រសិនបើ​លោក​បាន​ដឹង​ជា​មុន អំពី​ផែនការ​របស់​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ ក្នុង​ការ​ប៉ុនប៉ង​ផ្ដួល​រំលំ​រដ្ឋាភិបាល​តាម​រយៈ​រូបភាព «បដិវត្ត​ពណ៌» នោះ​លោក​នឹង​បញ្ជា​ឲ្យ​ក្រុម​របស់​លោក​សម្លាប់​ក្រុម​អ្នក​ប្រឆាំង​ទាំងអស់​នោះ​ចោល តាំង​តែ​ពី​ពេល​ដែល​ពួក​គេ​បាន​ដឹក​នាំ​ធ្វើ​បាតុកម្ម​នៅ​ក្រោយ​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ឆ្នាំ​២០១៣ នៅ​ភ្នំពេញ​មក​ម្ល៉េះ៖ «»

អ្នក​វិភាគ​នយោបាយ លោក គឹម សុខ ដែល​កំពុង​និរទេស​ខ្លួន​នៅ​ក្រៅ​ប្រទេស បាន​ប្រដូច​ការ​បង្ក្រាប នៃ​របប​ក្រុង​ភ្នំពេញ​ទៅ​លើ​ពលរដ្ឋ​របស់​ខ្លួន និង​អ្នក​មាន​មតិ​ផ្ទុយ​ពី​ខ្លួន​ថា ដូច​ទៅ​នឹង​ទង្វើ​របស់​ខ្មែរ​ក្រហម។ លោក​បន្ត​ថា លោក ហ៊ុន សែន មិន​ខ្លាច​នឹង​ប្រព្រឹត្តិ​នូវ​ទង្វើ​ទាំង​នោះ​ឡើយ​ដើម្បី​ការពារ​អំណាច​របស់​លោក​នឹង​ក្រុម​គ្រួសារ​របស់​លោក៖ «»

រីឯ​អ្នក​គ្រប់គ្រង​បច្ចេកទេស​ការិយាល័យ​ស៊ើប​អង្កេត​នៃ​អង្គការ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ លីកាដូ (LICADHO) លោក អំ សំអាត បាន​និយាយ​ថា បើ​សិន​រដ្ឋាភិបាល​រក​ការ​ពិត​នៃ​រឿង​នេះ​ឃើញ គឺ​រដ្ឋាភិបាល​បាន​ផ្ដល់​យុត្តិធម៌​ដល់​ជន​រង​គ្រោះ​ផង និង​បាន​លាង​ជម្រះ ដែល​ជា​បញ្ជាក់​ភាព​ស្អាតស្អំ​របស់​ខ្លួន​ក្នុង​ករណី​ហិង្សា​នោះ៖ «»

ករណី​ហិង្សា​កាល​ពី​ដើម​ឆ្នាំ​២០១៤ ធ្វើ​ឲ្យ​កម្ពុជា ក្លាយ​ជា​ប្រទេស​ជាប់​ចំណាត់​អាក្រក់ ផ្នែក​រំលោភ​សិទ្ធិ​មនុស្ស ហើយ​រហូត​មក​ដល់​ពេល​នេះ សហគមន៍​អន្តរជាតិ ជា​ពិសេស សហភាព​អឺរ៉ុប​ បាន​ប្រាប់​ឲ្យ​របប​នេះ វិល​មក​រក​គន្លង​ប្រជាធិបតេយ្យ​ឡើង​វិញ បើ​មិន​ដូច្នេះ​ទេ គេ​ដក​ការ​អនុគ្រោះ​ពន្ធEBAចេញ​ពី​កម្ពុជា។ លោក រីឆាដ រ៉ូជើរ (Richard Rogers) នៃ​ក្រុមហ៊ុន​មេធាវី គ្លូប៊ល ឌីលិជេនស៍ (Global Diligence) ដែល​មាន​ទីតាំង​នៅ​ប្រទេស​អង់គ្លេស តំណាង​ឲ្យ​ដើម​បណ្ដឹង​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ដែល​ជា​ជន​រងគ្រោះ​នៃ​ការ​រំលោភ​បំពាន និង​បង្ខំ​បណ្ដេញ​ចេញ​ពី​ផ្ទះ​សម្បែង និង​ដីធ្លី បាន​ដាក់​ពាក្យ​ប្ដឹង​រួច​ទៅ​ហើយ ទៅ​តុលាការ​ព្រហ្មទណ្ឌ​អន្តរជាតិ (ICC) ដោយ​មាន​បញ្ចូល​ករណី​សមត្ថកិច្ច​ប្រើ​ហិង្សា​លើ​អ្នក​តវ៉ា​នៅ​ផ្លូវ វ៉េង ស្រេង និង​ក្បែរ​រោងចក្រ យ៉ាក ជិន ដែរ។

នៅ​ក្នុង​បណ្ដឹង​នោះ ជន​រងគ្រោះ​ចោទ​ប្រកាន់​មន្ត្រី​មាន​អំណាច​ក្នុង​ជួរ​របប​សព្វ​ថ្ងៃ ពី​បទ​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ប្រឆាំង​នឹង​មនុស្ស​ជាតិ ដែល​បាន​ប្រព្រឹត្ត​ក្នុង​រយៈ​ពេល​ជាង ១២​ឆ្នាំ​ចុង​ក្រោយ​នេះ។ ក្រៅ​ពី​មន្រ្តី​សង្គម​ស៊ីវិល​ដែល​រង​គ្រោះ ព្រោះ​ការ​បង្ក្រាប​នេះ សាច់​ញាតិ​ជន​រង​គ្រោះ​ដែល​បាត់បង់​ជីវិត និង​បាត់​ខ្លួន ក្នុង​ការ​បង្ក្រាប​នោះ ទទូច​ឲ្យ​សមត្ថកិច្ច​ស្រាវជ្រាវ​ផ្ដល់​យុត្តិធម៌​ដល់​ពួក​គេ ទោះ​ជា​យុត្តិធម៌​ពិបាក​នឹង​រក​បាន​ក្នុង​របប​លោក ហ៊ុន សែន ក៏​ដោយ៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

ព័ត៌មាន (0)
Share
គេហទំព័រ​ទាំងមូល