តើ​មរតក​អ្វី​ខ្លះ ដែល​សាលាក្ដី​ខ្មែរក្រហម បាន​បន្សល់​ទុក​ឲ្យ​អ្នក​ជំនាន់​ក្រោយ?

ដោយ មួង ណារ៉េត
2019-04-19
អ៊ីម៉ែល
មតិ
Share
បោះពុម្ព
អង្គ​ជំនុំជម្រះ​សាលាដំបូង​នៃ​សាលាក្ដី​ខ្មែរក្រហម បើក​សវនាការ​បន្ត​សួរ​ដេញដោល​សាក្សី​មួយ​រូប​ទាក់ទង​នឹង​រឿងរ៉ាវ​សម្លាប់​មនុស្ស​នៅ​មន្ទីរ​សន្តិសុខ​អូរកន្សែង ខេត្ត​រតនគិរី កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​២១ ខែ​មីនា ឆ្នាំ​២០១៦។
អង្គ​ជំនុំជម្រះ​សាលាដំបូង​នៃ​សាលាក្ដី​ខ្មែរក្រហម បើក​សវនាការ​បន្ត​សួរ​ដេញដោល​សាក្សី​មួយ​រូប​ទាក់ទង​នឹង​រឿងរ៉ាវ​សម្លាប់​មនុស្ស​នៅ​មន្ទីរ​សន្តិសុខ​អូរកន្សែង ខេត្ត​រតនគិរី កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​២១ ខែ​មីនា ឆ្នាំ​២០១៦។
Photo Courtesy of ECCC

សាលាក្ដី​ខ្មែរក្រហម ​ ត្រូវ​បាន​​បង្កើត​ឡើង ២៧ឆ្នាំ ​ក្រោយ​ការ​ដួល​រលំ​នៃ​របប​ខ្មែរ​ក្រហម។ គោល​បំណង​នៃ​ការ​បង្កើត​សាលាក្ដី​កូន​កាត់​នេះ គឺ​ដើម្បី​ផ្ដន្ទាទោស អតីត​មេ​ដឹក​នាំ​ជាន់​ខ្ពស់ និង​ជន​ទាំង​ឡាយ ដែល​ទទួល​ខុសត្រូវ​ខ្ពស់​បំផុត ចំពោះ​ឧក្រិដ្ឋ​កម្ម​ កាល​សម័យ​នោះ។

រហូត​មកដល់ពេលនេះ សាលាក្ដី​កូន​កាត់​នេះ បើក​ដំណើរ​ការ​កាត់​ក្តី អស់​រយៈ​ពេល​ ១៣ឆ្នាំ​ហើយ និង​ចំណាយ​ថវិកា​អស់​ជាង ៣០០លាន​ដុល្លារ។

សាលាក្ដី​ខ្មែរ​ក្រហម ឬ​អង្គ​ជំនុំជម្រះ​វិសាមញ្ញ​ក្នុង​តុលាការ​កម្ពុជា បន្សល់ទុក​នូវ​មរតក​វិជ្ជមាន និង អវិជ្ជមាន។ ចំណុចវិជ្ជមាន ដែល​លេច​ធ្លោ​ជាង​គេ គឺ​ការ​ផ្ដល់​ឱកាស​ឲ្យ​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​កម្ពុជា នៅ​ទូទាំង​ប្រទេស អាច​ចូល​រួម​ នៅ​ក្នុង​ដំណើរការ​ក្តី​នេះ ដោយសារ​តែ​សាលាក្ដី​ខ្មែរ​ក្រហម មាន​ទីតាំង​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា ដែល​ជា​កន្លែង​បទ​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​កើត​ឡើង។ ជាង​នេះ​ទៅទៀត ដំណើរ​ការ​កាត់​ក្តី ត្រូវ​ធ្វើ​ឡើង​ភាគ​ច្រើន​ជា​ភាសា​ខ្មែរ និង​ត្រូវ​បាន​ផ្សព្វផ្សាយ​តាម​វិទ្យុ ទូរទស្សន៍ និង​សារ​ព័ត៌មាន​ក្នុង​ស្រុក។

មិន​តែប៉ុណ្ណោះ ការ​បំពេញការងារ​របស់​បុគ្គលិក​ជាតិ​ មាន​ទាំង​មន្ត្រី​រដ្ឋបាល មេធាវី មន្ត្រី​ច្បាប់ ព្រះរាជអាជ្ញា និង ចៅក្រម​ជា​ដើម ជាមួយ​នឹង​ភាគី​អន្តរជាតិ ដែល​មាន​បទពិសោធន៍​កម្រិត​អន្តរជាតិ ធ្វើឲ្យ​មន្ត្រី​ខ្មែរ មាន​ឱកាស​កសាង​សមត្ថភាព​របស់​ខ្លួន ក្នុង​វិស័យ​នេះ។

មន្ត្រី​នាំ​ពាក្យ​សាលាក្ដី​ខ្មែរ​ក្រហម​លោក នេត្រ ភក្ត្រា ចាត់​ទុក​ចំណុច​នេះ​ថា ជា​ចំណុច​ល្អ មាន​ប្រយោជន៍​ដល់​ភាគី​កម្ពុជា​នៃ​សាលាក្ដី៖ «យើង​ផ្ដោត​ទៅលើ​កេរដំណែល​ល្អៗ របស់​តុលាការ​នៅ​ក្នុង​ការ​ពង្រឹង​ នូវ​សមត្ថភាព​របស់​មន្ត្រី​ ដែល​បំពេញការងារ​នៅ​តុលាការ​ ផ្ដល់​នូវ​បទពិសោធន៍​ទៅ​ដល់​មន្ត្រី​នៅ​តុលាការ​ថ្នាក់​ជាតិ ទាំង​ការ​គ្រប់​គ្រង​ផ្នែក​រដ្ឋបាល និង​បទពិសោធន៍​សរសេរ​សាលក្រម និង​ការ​ស៊ើបអង្កេត​ជា​ដើម។ មួយវិញទៀត គឺ​ការ​ចូល​រួម​ក្នុង​ការ​ចូល​រួម​ស្វែង​រក​ការពិត​ និង​យុត្តិធម៌ និង ការ​ចង​ចាំ​របស់​ប្រជាជន​កម្ពុជា អំពី​របប​ឃោរឃៅ​ខ្មែរ​ក្រហម ដើម្បី​ធ្វើ​ម៉េច កុំ​ឲ្យ​របប​នេះ​កើត​ឡើង​ជា​ថ្មី​នៅ​កម្ពុជា​ទៀត»

បន្ថែម​ទៅ​លើ​នេះ អតីត​មន្ត្រី​សម្របសម្រួល​កម្មវិធី នៃ​គម្រោង​យុត្តិធម៌​នៅ​កម្ពុជា​លោក ឡុង បញ្ញាវុធ ដែល​ធ្លាប់​ឃ្លាំមើល​ដំណើរការ​ក្ដី​នៅ​សាលាក្ដី​ខ្មែរក្រហម យល់​ឃើញ​ថា ចំណុច​វិជ្ជមាន​របស់​សាលាក្ដី​នេះ គឺ​ការ​ទទួល​ខុសត្រូវ​ផ្នែក​ព្រហ្មទណ្ឌ ការ​បណ្ដុះបណ្ដាល​ធនធាន​មនុស្ស គំរូ​រដ្ឋបាល​តុលាការ ជា​សារ​រម្លឹក​ដល់​មេដឹកនាំ​បច្ចុប្បន្ន សិទ្ធិ​ជន​ជាប់​ចោទ និង​ផល​ប្រយោជន៍​សាកល។ លោក​កត់​សម្គាល់​បន្ថែម​ថា ឥទ្ធិពល​នៃ​ការ​បង្កើត​សាលាក្ដី​ខ្មែរ​ក្រហម​នេះ ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​ការ​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់ ក្នុង​ការ​បង្រៀន​ក្មេង​ជំនាន់​ក្រោយ អំពី​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ពិត នៃ​របប​ខ្មែរ​ក្រហម នៅ​តាម​សាលា​រៀន៖ «ប្រវត្តិសាស្ត្រ​របប​កម្ពុជា​ប្រជាធិបតេយ្យ​ តាំង​ពី​ឆ្នាំ១៩៩២ ដល់​ឆ្នាំ២០០៨ មិន​ត្រូវ​បាន​គេ​បង្រៀន នៅ​ក្នុង​ប្រព័ន្ធ​អប់រំ​កម្ពុជា​ទេ។ ប៉ុន្តែ តាម​រយៈ​សាលាក្ដី​ខ្មែរ​ក្រហម​នេះ កម្មវិធី​បង្រៀន​ពី​របប​កម្ពុជា​ប្រជាធិបតេយ្យ ត្រូវ​បាន​គេ​ដាក់​បញ្ចូល​ក្នុង​កម្មវិធី​សិក្សា»

ទោះ​ជា​យ៉ាង​នេះ​ក្តី សាលាក្ដី​នេះ ក៏​បន្សល់​ទុក​នៅ​កេរ​មរតក​មិន​ល្អ​ជា​ច្រើន​ដែរ។ ទោះបីជា​ ក្នុង​ដំណើរ​ការ​រក​យុត្តិធម៌​ព្រហ្មទណ្ឌ សាលាក្ដី​ខ្មែរ​ក្រហម មាន​តួនាទី​កំណត់​ថា តើ​អតីត​កម្មាភិបាល​ខ្មែរ​ក្រហម​រូប​ណា​ខ្លះ ជា "មេ​ដឹក​នាំ​ជាន់​ខ្ពស់" ហើយ​នរណា​ដែល​ជា "អ្នក​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​ខ្ពស់​បំផុត "ក្នុង​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​នា​ពេល​នោះ រហូត​មក​ដល់​ពេល​នេះ មាន​តែ​មនុស្ស​បី​នាក់​ប៉ុណ្ណោះ ដែល​ត្រូវ​បាន​តុលាការ​នេះ ជំនុំជម្រះ​ក្តី និង​ផ្ដន្ទាទោស។

ជា​និច្ច​កាល លោក ហ៊ុន សែន តែង​តែ​ថ្លែង​សារ​នយោបាយ ដែល​ជ្រៀតជ្រែក​ដល់​កិច្ចការ​តុលាការ ព្រោះ​លោក​គំរាម​បិទ​សាលាក្ដី បើ​ហ៊ាន​កាត់​ក្ដី​អតីត​មេ​ខ្មែរ​ក្រហម ច្រើន​លើស​ពី​សំណុំរឿង​ ០០១ និង ០០២ បច្ចុប្បន្ន។ ជា​លទ្ធផល​សំណុំរឿង ០០៣ និង ០០៤ ជួប​ឧបសគ្គ​ជា​​ច្រើន ដោយសារ​តែ​ខ្វះ​ការ​សហការ​ពី​ភាគី​ជាតិ។ សហ​ចៅក្រម​ស៊ើប​អង្កេត​អន្តរជាតិ ជា​បន្ត​បន្ទាប់​បាន​លា​ឈប់​ពី​សាលាក្ដី ដោយសារ​តែ​បញ្ហា​ជ្រៀត​ជ្រែក​ខាង​នយោបាយ​នេះ។

ថ្មីៗ នេះ​ទៀត​សោត រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ​លោក ស ខាង បាន​ថ្លែង​សា​ជាថ្មី បញ្ជាក់​អ្វី​ដែល​លោក ហ៊ុន សែន ធ្លាប់​គំរាម​តុលាការ​នេះ​ តាំងពី​ដើម​រៀង​មក។ ថ្លែង​ក្នុង​ពិធី​ប្រកាស​តែងតាំង​អភិបាល​ខេត្ត​ឧត្តរមានជ័យ កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី១៧ ខែ​វិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៨ លោក ស ខេង ចេញ​មុខ​អារ​កាត់​ជំនួស​សាលាក្ដី​ខ្មែរក្រហម ថា​ក្រោយ​កាត់​ក្តី​លោក នួន ជា និង ខៀវ សំផន គឺ​បិទ​សំណុំ​រឿង៖ «មុខ​សញ្ញា​ដែល​ត្រូវ​នាំ​មក​កាត់​ទោស​អត់​មាន​ទៀត​ទេ ពី​ព្រោះ​ថា ការ​កំណត់​ជា​គោល​នយោបាយ និង​គោល​ការណ៍​របស់​យើង​ គឺ​ថា អ្នកដឹកនាំ​ជាន់ខ្ពស់ និង​អ្នក​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​ខ្ពស់​បំផុត​ មុខ​សញ្ញា​ពីរ​ហ្នឹង។ ឥឡូវ​នេះ​យើង​បាន​ដំណើរ​ការ​ចប់​សព្វគ្រប់ ហើយ​មិន​មាន​អី​ទៀត​ទេ»

តាម​ពិត ដំណើរ​ការ​ក្តី​ មិន​ទាន់​ចប់​សព្វគ្រប់​ ដូច​លោក ស ខេង អះអាង​នោះ​ទេ។ តាំង​ពី​ដំបូង​ទី​ឯ​ណោះ ភាគី​អន្តរជាតិ ទាមទារ​ឲ្យ​ស៊ើប​អង្កេត​បន្ថែម លើ​អតីត​កម្មាភិបាល​ខ្មែរក្រហម​ផ្សេង​ទៀត ដោយ​ផ្ដើម​នីតិវិធី​ក្នុង​សំណុំរឿង ០០៣ និង ០០៤។ ប៉ុន្តែ ដោយសារ​តែ​ជំហរ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​បែប​នេះ ទើប​ធ្វើឲ្យ​ដំណើរ​ការ​ក្តី​ ក្នុង​សំណុំ​ទាំង​ពីរ​នេះ ជួប​ឧបសគ្គ​យ៉ាង​ខ្លាំង។

ជំហរ​រដ្ឋាភិបាល​ក្នុង​ការ​ថ្លែង​សារ ដែល​ជ្រៀត​ជ្រែក​ដល់​កិច្ចការ​តុលាការ​នេះ ធ្វើឲ្យ​ប៉ះពាល់​ដល់​ឯករាជ្យ​ភាព​របស់​តុលាការ ដោយសារ​តែ​មន្ត្រី​តុលាការ​ នៃ​​អង្គ​ជំនុំជម្រះ​នីមួយៗ ភាគច្រើន​​ជាមន្រ្តី​ជាតិ និង​ជា​មនុស្ស​របស់​របប​លោក​ ហ៊ុន សែន។ បណ្ឌិត ឡៅ ម៉ុងហៃ ថ្លែង​ថា សញ្ញាណ​បែប​នេះ បង្ហាញ​ឲ្យ​ឃើញ​អំពី​ភាព​ទន់​ខ្សោយ នៃ​នីតិរដ្ឋ ដោយសារ​តែ​អំណាច​ទាំង​បី បែង​ចែក​គ្នា​មិន​ដាច់ ដោយសារ​សម្ពាធ​រដ្ឋាភិបាល៖ «តាម​ពី​កាល​ណា​មាន​ករណី ទៅ​ដល់​តុលាការ​ហើយ គឺ​អ្នក​នយោបាយ​ក្នុង​នីតិប្រតិបត្តិ ក្នុង​ជួរ​រដ្ឋាភិបាល គួរ​នៅ​ស្ងៀម​ស្ងាត់​ កុំ​ធ្វើ​អត្ថាធិប្បាយ​អ្វី​ទាំង​អស់ ព្រោះ​វា​ប៉ះ​ពាល់​ដល់​ឯករាជ្យ​ភាព​តុលាការ»

ភាព​មិន​ចេះ​នៅ​ស្ងៀម​ស្ងាត់​របស់​រដ្ឋាភិបាល​នេះ បន្ត​ដល់​រាលដាល​ដល់​ការរារាំង មិន​ឲ្យ​មន្ត្រី​នៃ​របប​នេះ ចូល​ខ្លួន​ទៅ​បំភ្លឺ​ តាម​ការ​កោះ​ហៅ​របស់​តុលាការ​ថែម​ទៀត​ផង។ កាល​ពី​ខែ​តុលា ឆ្នាំ២០០៩ ចៅក្រម​ស៊ើប​អង្កេត​អន្តរជាតិ បាន​កោះ​អញ្ជើញ​មន្ត្រី​ជាន់​ខ្ពស់​ខ្មែរ ៦នាក់ ឲ្យ​ទៅ​ឆ្លើយ​បំភ្លឺ។ អ្នក​ទាំង​នោះ រួម​មាន លោក ជា ស៊ីម ប្រធាន​ព្រឹទ្ធ​សភា លោក ហេង សំរិន ប្រធាន​រដ្ឋសភា លោក ហោ ណាំហុង ឧបនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី និង​ជា​រដ្ឋមន្ត្រី​ការ​បរទេស លោក គាត ឈន់ រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​ហិរញ្ញវត្ថុ លោក ស៊ីម កា សមាជិក​ព្រឹទ្ធ​សភា និង​លោក អ៊ុក ប៊ុនឈឿន ដែល​ជា​សមាជិក​ព្រឹទ្ធ​សភា។

លោក ខៀវ កាញារីទ្ធ អ្នក​នាំ​ពាក្យ​រាជ​រដ្ឋាភិបាល​នៅ​ពេល​នោះ និង​ជា​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​ព័ត៌មាន បាន​មាន​ប្រតិកម្ម​ទៅ​នឹង​ការ​កោះ​អញ្ជើញ​នេះ ដោយ​មាន​ប្រសាសន៍​ថា ជំហរ​រាជ​រដ្ឋាភិបាល គឺ​មិន​ព្រម​ជា​ដាច់ខាត លើក​លែង​តែ​អ្នក​ទាំង​នោះ​ស្ម័គ្រ​ចិត្ត​ទៅ​ផ្ដល់​សក្ខីកម្ម​ក្នុង​តុលាការ​ខ្មែរ​ក្រហម។ លោក​ថែម​ទាំង​ព្រមាន​ ឲ្យ​មន្ត្រី​បរទេស​នៃ​តុលាការ​ខ្មែរ​ក្រហម​ណា​ ​ដែល​មិន​ពេញ​ចិត្ត​នឹង​ជំហរ​នេះ ឲ្យ​វេច​បង្វេច​ត្រឡប់​ទៅ​ប្រទេស​របស់​ខ្លួន​វិញ​ថែម​ទៀត​ផង។

ការ​​បំពាន​ដីកា​កោះ​របស់​តុលាការ​នេះ ដែល​បើ​តាម​ច្បាប់​ត្រូវ​មាន​ទោស​ ប៉ុន្តែ សាលាក្ដី​ខ្មែរក្រហម ​ មិន​ហ៊ាន​ចាត់​វិធានការ​អ្វី ​ទៅលើ​មន្ត្រី​ទាំង​នោះ​ដែរ ដោយសារ​តែ​លោក ហ៊ុន សែន កាង​ការពារ។

លោក ឡុង បញ្ញាវុធ សម្ដែង​ការ​សោក​ស្ដាយ ដែល​សាលាក្ដី​នេះ ខក​ខាន​ក្នុង​ការ​រក្សា​សុចរិត​ភាព​នៃ​ភាព​ឥត​លម្អៀង​របស់​ខ្លួន៖ «សូម្បី​តែ​សាលាក្ដី​ខ្លួន​ឯង​ក៏ដោយ មិនបាន​ធ្វើ​ជា​ភាព​គំរូ​នូវ​ក្នុង​ការ​ធានា​បាន​ នូវ​ភាព​ឯករាជ្យ និង​សុចរិត​ភាព ក្នុង​ដំណើរការ​ចោទ​ប្រកាន់ ដំណើរការ​ស៊ើបអង្កេត​ និង ដំណើរការ​ជំនុំជម្រះ»

ដំណើរការ​ជំនុំជម្រះ​ក្តី​នេះ មាន​អង្គហេតុ​ច្រើន ដែល​តុលាការ​នេះ មិន​អាច​យក​មក​ជំនុំជម្រះ​ឲ្យ​អស់​ទេ ដោយសារ​តែ​យុត្តាធិការ​ពេល​វេលា។ តុលាការ​នេះ មាន​សមត្ថកិច្ច​ពិនិត្យ​មើល​តែ​បទឧក្រិដ្ឋ ដែល​កើត​មាន​នៅ​ចន្លោះ​ឆ្នាំ១៩៧៥ និង ១៩៧៩ ប៉ុណ្ណោះ។ ប្រការ​នេះ ធ្វើ​ឲ្យ​លោក នួន ជា ចាត់ទុកថា ជា​ការ​មិន​ផ្ដល់​យុត្តិធម៌ ផ្នែក​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ទេ។ លោក នួន ជា ប្រៀបធៀប​អ្វី​ដែល​កើត​ឡើង ដូច​ជា​សត្វ​ក្រពើ​មួយ​ទាំង​មូល។ ប៉ុន្តែ តុលាការ​​យក​តែ​ក្បាល និង​កន្ទុយ​មក​និយាយ។ លោក​ទាមទារ​ឲ្យ​ពិនិត្យ​មើល​តួខ្លួន​ក្រពើ​ទាំងមូល ដោយ​ពិនិត្យ​មើល​អង្គហេតុ ដែល​កើត​ឡើង ដូច​ជា ការ​ទម្លាក់​គ្រាប់បែក​របស់​អាមេរិក មុន​ឆ្នាំ១៩៧៥ ផង។

ក្រុម​មេធាវី​ការពារ​ក្ដី​របស់​លោក ខៀវ សំផន ឯ​ណោះ ក៏​មិន​ពេញចិត្ត​ទៅ​នឹង​ការ​មិន​បញ្ចូល​អង្គហេតុ​ជា​ច្រើន ទៅ​ក្នុង​ការ​កាត់​ក្ដី​នេះ​ដែរ។ ម្យ៉ាង​វិញទៀត សហ​មេធាវី​ជាតិ​ការពារ​ក្តី​លោក ខៀវ សំផន គឺ​លោក គង់ សំអុន ថា រឿង​ក្ដី​នៅ​សាលាក្ដី​ខ្មែរក្រហម រង​ឥទ្ធិពល​នយោបាយ​ច្រើន ដែល​ពិបាក​រក​ចៅក្រម មក​សម្រេច​ក្ដី​ដោយ​ឈរ​លើ​សច្ច​យុត្តិធម៌​ពិត​ប្រាកដ​បាន​ណាស់។ លោក​បន្ថែម​ថា តុលាការ​កាត់​ក្ដី​បែប​សង្ខេប​ច្រើន ដែល​ប៉ះពាល់​ដល់​ប្រយោជន៍​ជន​ជាប់​ចោទ ជា​ពិសេស​ការ​ខកខាន ​ក្នុង​ការ​ប្រឹង​ប្រែង​រក​ភស្តុតាង​សម្រាល​បន្ទុក​ជនជាប់ចោទ៖ «ពី​ព្រោះ​កាល​ណា យើង​ស្វែង​រក​យុត្តិធម៌ គឺ​ត្រូវ​រក​ភស្តុតាង​ដាក់​បន្ទុក និង​ដោះ​បន្ទុក។ ប៉ុន្តែ និន្នាការ​របស់​យើង​នេះ គឺ​ភាគ​ច្រើន គឺ​ទំនោរ​ជា​ទូទៅ គឺ​យើង​រក​តែ​ដាក់​បន្ទុក​ទេ»

លើស​ពី​នេះ​ទៅ​ទៀត បញ្ហា​អំពើ​ពុករលួយ បាន​ញាំញី​សាលាក្ដី​ខ្មែរ​ក្រហម​នេះ ដោយសារ​តែ​អតីត​ប្រធាន​រដ្ឋបាល នៃ​ភាគី​ជាតិ​ គឺ​លោក ស៊ាន វិសុទ្ធ រង​ការ​ចោទប្រកាន់ ថា​បាន​ប្រព្រឹត្ត​អំពើពុករលួយ​ ដោយ​យក​លុយ​ពី​​បុគ្គលិក​ប្រចាំ​ខែ ជា​ថ្នូរ​នឹង​ការ​បាន​បន្ត​ការងារ​នៅ​សាលាក្ដី​ខ្មែរក្រហម។ លោក ស៊ាន វិសុទ្ធ បាន​ប្រកែក​ចំពោះ​បញ្ហា​នេះ។

ការិយាលយ័​ត្រួត​ពិនិត្យ​កិច្ចការ​ផ្ទៃ​ក្នុង​របស់​អង្គការ​សហ​ប្រជាជាតិ នៅ​ទីក្រុង​ញូវយ៉ក បាន​ពិនិត្យ​មើល​បញ្ហា​នេះ បន្ទាប់​ពី​មាន​បណ្ដឹង​ពី​បុគ្គលិក​ខ្មែរ។ កម្មវិធី​អភិវឌ្ឍន៍​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ (UNDP) បាន​បង្កក​ប្រាក់​ខែ​សម្រាប់​បុគ្គលិក​ខ្មែរ ​ក្នុង​សាលាក្ដី​ខ្មែរ​ក្រហម​ចំនួន​ ជាង ៧០ម៉ឺន​ដុល្លារ​អស់​មួយ​រយៈ​កាល​ពី​ពេល​នោះ មុន​បង្កើត​គណៈកម្មការ​មួយ​ ដើម្បី​ដោះ​ស្រាយ​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​អំពី​អំពើ​ពុក​រលួយ​នេះ។ ក្រោយ​មក​មន្ត្រី​ផ្នែក​បុគ្គលិក ខាង​ភាគី​ជាតិ​ជា​ច្រើន រួម​ទាំង​ប្រធាន​បុគ្គលិក​ផង ត្រូវ​បាន​ដកចេញ​ពី​ការងារ។

លោក ស៊ាន វិសុទ្ធ បាន​សម្រាក​ពី​ការងារ​ ដោយ​ហេតុផល​ព្យាបាល​ជំងឺ តាំង​ពី​ពេល​នោះ​មក។ លោក​សម្រាក​ពី​ការងារ ដោយ​ហេតុផល​នេះ តាំង​ពី​ខែ​វិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០០៨ មក​ម្ល៉េះ ដោយ​ទុក​តំណែង​ប្រធាន​រដ្ឋបាល​​នេះ ឲ្យ​នៅ​ទំនេរ​ជាង ១០ឆ្នាំ​មក​ហើយ។

ជុំវិញ​ការ​ចូលរួម​របស់​ជនរងគ្រោះ ដែល​ជាដើម​បណ្ដឹង​រដ្ឋប្បវេណី​ឯ​ណោះ​វិញ ទោះ​បី​ច្បាប់​ចែង​ថា ​ជន​រង​គ្រោះ​ គឺ​ជា​ភាគី​សំខាន់​មួយ ក្នុង​នីតិវិធី​តុលាការ​យ៉ាង​ណា​ក្តី ការ​យកចិត្ត​ទុក​ដាក់​ទៅ​លើ​ជន​រង​គ្រោះ នៅ​មាន​ភាព​ឆក​ល្វែង​ច្រើន។ មេធាវី​តំណាង​ដើម​បណ្ដឹង​រដ្ឋប្បវេណី​លោក ហុង គឹមសួន លើក​ឡើង​ថា ក្រុម​មេធាវី​របស់​លោក មិន​បាន​ទទួល​ថវិកា​ឧបត្ថម្ភ​ជា​ច្រើន​ឆ្នាំ មក​ហើយ។ ការ​គ្មាន​ថវិកា​ឧបត្ថម្ភ​នេះ ប៉ះពាល់​យ៉ាង​ខ្លាំង ដល់​ប្រយោជន៍​របស់​កូន​ក្តី។ ជាង​នេះ​ទៅ​ទៀត ទម្រង់​សំណង​ផ្លូវ​ចិត្ត និង​សំណង​បែប​សមូហភាព ពិបាក​ឲ្យ​ជនរងគ្រោះ​ទទួលយក​បាន​ណាស់ ព្រោះ​តុលាការ​ថា​ផ្ដល់​សំណង​ទាំង​នេះ ក៏​មិន​ទាន់​ឃើញ​ការ​សង់​ស្តូប​រម្លឹក​វិញ្ញាណក្ខន្ធ​ជនរងគ្រោះ ឲ្យ​បាន​នៅកន្លែង​ផ្សេង ក្រៅ​តែ​ពី​នៅ​គុក​ទួល​ស្លែង​នោះ​ដែរ៖ «ធ្វើ​តែមួយ​ហ្នឹង​ ដល់​ហើយ​ដើម​បណ្ដឹង​ថា ធ្វើ​នៅ​ទីនោះ បាន​ផល​តែ​ទៅ​គណៈកម្មការ​នៅ​ទី​នោះ​ទៅ​វិញ តាម​ការ​យល់​ឃើញ​របស់​ពួក​គាត់»

រហូត​មក​ដល់​ពេល​នេះ សាលាក្ដី​ខ្មែរ​ក្រហម​បើក​ដំណើរ​ការ​កាត់​ក្ដី​អស់​រយៈ​ពេល​ជាង ១៣ឆ្នាំ​ហើយ និង ចំណាយ​ថវិកា​អស់​ជាង ៣០០លាន​ដុល្លារ ដែល​ស្ទើរ​តែ​ទាំង​អស់​ បាន​ពី​ជំនួយ​ឧបត្ថម្ភ​របស់​ប្រទេស​ម្ចាស់​ជំនួយ នៃ​សហគមន៍​អន្តរជាតិ។ ជា​លទ្ធផល សាលា​ក្ដី​នេះ បាន​កាត់​ទោស​ឲ្យ​អតីត មេ​គុក​ទួល​ស្លែង លោក កាំង ហ្កេកអ៊ាវ ហៅ ឌុច ក្នុង​សំណុំ​រឿង ០០១ ឱ្យ​ជាប់​ពន្ធនាគារ​អស់​មួយ​ជីវិត។ អតីត​មេ​ដឹក​នាំ​ជាន់​ខ្ពស់​ខ្មែរក្រហម​ពីរ​រូប គឺ​លោក ខៀវ សំផន និង នួន ជា ក្នុង​សំណុំរឿង ០០២/០២ វិញ ក៏​ត្រូវ​បាន​កាត់​ទោស​ឲ្យ​ជាប់​ពន្ធនាគារ​អស់​មួយ​ជីវិត​ដែរ។

ការ​ស៊ើបអង្កេត​លើ​សំណុំរឿង​ពីរ​ផ្សេង​ទៀត គឺ​សំណុំ​រឿង ០០៣ ដែល​មាន​ជន​ត្រូវ​ចោទ​លោក មាស មុត និង​សំណុំ​រឿង ០០៤ ដែល​មាន​ជន​ត្រូវ​ចោទ​លោក អោ អាន និង យឹម ទិត្យ ត្រូវ​បាន​បិទ​បញ្ចប់​នៅ​ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ២០១៦។ នីតិវិធី​បន្ត​ក្នុង​សំណុំ​រឿង​ទាំង​ពីរ​នេះ​ នៅ​មិន​ទាន់​បិទ​បញ្ចប់​ជា​ស្ថាបពរ​ នៅ​ឡើយ​ទេ។ ប៉ុន្តែ​កំពុង​ស្ថិត​ក្នុង​ភាព​ចម្រូង​ចម្រាស ដោយសារ​តែ​ជំហរ​របស់​រដ្ឋាភិបាល ​មិន​ចង់​ឲ្យ​មាន​ការ​កាត់​ក្តី​បន្ថែម។

អ្នកវិភាគ​គោល​នយោបាយ និង​ជា​សាស្ត្រាចារ្យ​ផង​ថា សាលាក្ដី​នេះ គួរ​តែ​នាំ​ខ្លួន​មនុស្ស​មក​កាត់​ទោស​បន្ថែម​ទៀត។ សាស្ត្រាចារ្យ​ផ្នែក​កិច្ចការ​ការទូត និង​ពិភពលោក នៃ​សាកលវិទ្យាល័យ អុកស៊ីដិនថល (Occidental College) នៅ​ទីក្រុង ឡូស អែនជីឡេស (Los Angeles) រដ្ឋ​កាលីហ្វ័រញ៉ា (California) សហរដ្ឋ​អាមេរិក លោក​បណ្ឌិត អៀ សុផល ថា គ្មាន​ទេ​យុត្តិធម៌ ក្នុង​ការ​កាត់​ក្ដី​អតីត​មេ​ខ្មែរក្រហម នៅ​ពេល​ដែល​អតីត​កម្មាភិបាល​ខ្មែរ​ក្រហម កំពុង​កាន់​អំណាច​បែប​នេះ​នោះ។

ទោះ​ជា​យ៉ាង​នេះ​ក្តី អ្នក​និពន្ធ​សៀវភៅ ដែល​មាន​ចំណង​ជើង​ថា ស្រមោល​យុត្តិធម៌​ ឬ Justice Façade លោក អាឡិចសែនឌើរ ហិនថុន (Alexander Hinton) ថា ការ​ទទួល​យក​បាន​ប៉ុន​ណា ចំពោះ​យុត្តិធម៌ ដែល​សាលាក្ដី​ខ្មែរក្រហម​ផ្តល់​ឲ្យ​នេះ​ គឺ​អាស្រ័យ​ទៅ​លើ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ខ្លួន​ឯង ជា​អ្នក​វិនិច្ឆ័យ។ លោក​យល់​ស្រប​តាម​ប្រសាសន៍​របស់​អតីត​ប្រធាន​កិច្ចការ​សាធារណៈ​របស់​សាលាក្ដី​ខ្មែរ​ក្រហម គឺ​លោក រាជ សម្បត្តិ ដែល​លើក​ឡើង​ថា បើ​មិន​បាន​យុត្តិធម៌​ពេញលេញ ដូច​ការ​ចង់​បាន​ក៏​ដោយ ក៏​គ្រាន់​បើ​ជាង​អត់​មាន​យុត្តិធម៌​សោះ​នោះ​ដែរ៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

ព័ត៌មាន (0)
Share
គេហទំព័រ​ទាំងមូល