សង្គម​ស៊ីវិល​ថា ក្រសួង​មហាផ្ទៃ​បង្ហាញ​ឆន្ទៈ​ចង់​កែប្រែ​ច្បាប់​អង្គការ​ជាង​មុន​បន្តិច ក្រោយ​មាន​ប្រតិកម្ម

ដោយ ហេង រស្មី
2020-03-12
អ៊ីម៉ែល
មតិ
Share
បោះពុម្ព
កិច្ចប្រជុំ​លើក​ទី​៥ រវាង​មន្ត្រី​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ និង​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល ពិគ្រោះ​យោបល់​វិសោធនកម្ម​ច្បាប់​ស្ដីពី​សមាគម និង​អង្គការ​មិនមែន​រដ្ឋាភិបាល នៅ​ថ្ងៃ​ទី១២ ខែ​មីនា ឆ្នាំ២០២០។
កិច្ចប្រជុំ​លើក​ទី​៥ រវាង​មន្ត្រី​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ និង​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល ពិគ្រោះ​យោបល់​វិសោធនកម្ម​ច្បាប់​ស្ដីពី​សមាគម និង​អង្គការ​មិនមែន​រដ្ឋាភិបាល នៅ​ថ្ងៃ​ទី១២ ខែ​មីនា ឆ្នាំ២០២០។
រូប៖ ក្រសួង​មហាផ្ទៃ

សង្គម​ស៊ីវិល​ថា ភាគី​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ បាន​បង្ហាញ​ឆន្ទៈ​ជាង​មុន​បន្តិច ក្នុង​ការ​ចង់​កែប្រែ​ច្បាប់​ស្ដីពី​សមាគម និង​អង្គការ​មិនមែន​រដ្ឋាភិបាល ក្រោយ​ពេល​មាន​ប្រតិកម្ម ពី​ក្រុម​សង្គម​ស៊ីវិល​។ តែ​យ៉ាងណា នៅ​តែ​មាន​ភាព​ខ្វែងគំនិត​គ្នា ដោយសារ​អង្គការ​ខ្លះ បញ្ចេញ​មតិ​គាំទ្រ​ការ​លើកឡើង​របស់​ភាគី​ខាង​រដ្ឋាភិបាល។

អ្នក​សម្របសម្រួល​ផ្នែក​អង្កេត និង​តស៊ូ​មតិ នៃ​អង្គការ​ខុមហ្វ្រែល លោក កន សាវាង្ស ឱ្យ​ដឹង​ថា លទ្ធផល​ជំនួប​កិច្ចប្រជុំ​លើក​ទី​៥ គឺ​សម្រេច​បាន ៤​មាត្រា​បន្ថែម​ទៀត (​មាត្រា​១១​ចាស់ មាត្រា​២៤ ២៥ និង​២៦) ហើយ​ក្រុម​សង្គម​ស៊ីវិល ដែល​បាន​ដាក់​អនុសាសន៍ បាន​ស្នើ​ជា​ថ្មី​ទៀត ឱ្យ​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ បង្ហាញ​រយៈពេល និង របៀបវារៈ​នៃ​ដំណាក់កាល​កិច្ចប្រជុំ​នីមួយៗ។

លោក កន សាវាង្ស បន្ត​ថា ខាង​ភាគី​ក្រសួង​អះអាង​ថា ខ្លួន​គ្រាន់តែ​ជា​អ្នក​សម្របសម្រួល​ទទួល​សំណើ​របស់​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​តែប៉ុណ្ណោះ គ្មាន​សិទ្ធិ​សម្រេច​នោះ​ទេ តែ​នឹង​ដាក់​សំណើ​នេះ បន្ត​ទៅកាន់​រដ្ឋាភិបាល។ ទោះជា​យ៉ាងណា លោក​សង្កេត​ឃើញ​ថា កិច្ចប្រជុំ​លើក​នេះ ភាគី​ដឹកនាំ​កិច្ចប្រជុំ ដែល​តំណាង​ក្រសួងមហាផ្ទៃ បាន​បង្ហាញ​ឆន្ទៈ​ខ្លះ​ថា លោក​ចង់​សម្រប​សម្រួល​ឱ្យ​កិច្ច​ពិភាក្សា​​នេះ​​ដំណើរ​ការ​​ទៅ​មុខ​​ឱ្យ​​បាន​​លឿន។

លោក​បន្ថែម​ទៀត​ថា ដំណើរការ​នេះ នៅតែ​មាន​ការ​ខ្វែង​គំនិត​គ្នា រវាង​ក្រុម​អង្គការ ដែល​បាន​ដាក់​សំណើ និង​ក្រុម​អង្គការ ដែល​មាន​មតិស្រប​រដ្ឋាភិបាល ឬ​ក្រុម​អង្គការ​មិនបាន​ដាក់​សំណើ។ លោក​​​ថា ក្រុម​អង្គការ​ខ្លះ ដែល​មិន​បាន​ដាក់​សំណើ​ទាំងនោះ តែងតែ​ចេញមុខ​ជំទាស់ នឹង​សំណើ​ឱ្យ​បើកទូលាយ​នូវ​សិទ្ធិ​សេរីភាព ក្នុង​មាត្រា​ទាំងឡាយ​របស់​ច្បាប់​ស្ដីពី​អង្គការ សមាគម​មិនមែន​រដ្ឋាភិបាល៖ «(ខាង​ក្រសួង​)​កត់​ចូល​(​មតិ​របស់​សង្គម​ស៊ីវិល​) ដើម្បី​ដាក់​នៅ​ក្នុង​សំណើ​។ អានេះ ជា​អ្វី​ដែល​គាត់​លើកឡើង​ណា​។ ប៉ុន្តែ​អ្វី​ដែល​យើង​មើល​ឃើញ​មួយទៀត ឃើញ​ថា សង្គម​ស៊ីវិល ដែល​មិន​បាន​ដាក់​ស្នើសុំ​អនុសាសន៍ ឃើញ​ថា នៅតែ ធ្វើ​វិទ្ធង្សនា​សម្រាប់​ពួក​យើង ក្នុង​ការ​ជជែក»

ច្បាប់​ស្ដីពី​សមាគម និង​អង្គការ​មិនមែន​រដ្ឋាភិបាល​នេះ រង​ភាព​ចម្រូងចម្រាស តាំងពី​ដំណាក់កាល​តាក់តែង​សេចក្ដី​ព្រាង​មក​ម្ល៉េះ ពោល​គឺ​តាំងពី​ជាង​១០​ឆ្នាំមុន​។ នៅ​ឆ្នាំ​២០១៥ លោកនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បាន​បញ្ជា ឱ្យ​អនុម័ត​ច្បាប់​នេះ ចេញ​ជា​ធរមាន​បាន ព្រោះ​លោក ខឹង​សម្បារ និង​ចោទ​អង្គការ សមាគម​ខ្លះ ថា មាន​និន្នាការ​លំអៀង​ទៅ​រក​គណបក្ស​ប្រឆាំង។

ក្រោយ​មក បើ​ទោះ​ច្បាប់​នេះ​ចូល​ជា​ធរមាន តែ​ក្រុម​អង្គការ សមាគម និង​សហគមន៍​ក្រៅ​រដ្ឋាភិបាល តែង​ជំទាស់ ដោយ​ហៅ​ច្បាប់​នេះ​ថា ជា​ច្បាប់​រឹតត្បិត​សិទ្ធិមនុស្ស មិន​ស្របតាម​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ និង​​ច្បាប់​​អន្តរជាតិ​។ ក្រុម​អង្គការ សមាគម និង​សហគមន៍​ចំនួន​ ១០០​ស្ថាប័ន បាន​ចេញ​សេចក្ដីថ្លែងការណ៍ ទាមទារ​ឱ្យ​រដ្ឋាភិបាល​និរាករណ៍ ឬ​លុបចោល​ច្បាប់​ស្ដីពី​សមាគម និង​អង្គការ​មិន​មែន​​រដ្ឋាភិបាល​នេះ​ចោល កាលពី​ថ្ងៃ​ទី​១០ ខែ​កុម្ភៈ ក្រោយ​កិច្ចប្រជុំ ៤​លើក​ទៅ​ហើយ ជាមួយ​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ តែ​មិន​ទទួល​បាន​លទ្ធផល​ជា​វិជ្ជមាន ធ្វើ​ឱយ​ក្រុម​អង្គការ សមាគម​ចោទ​ភាគី​រដ្ឋាភិបាល​ថា ខ្វះ​ឆន្ទៈ​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​សំណើ​វិសោធនកម្ម​ច្បាប់​នេះ។

២​ថ្ងៃ​ក្រោយមក នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១២ កុម្ភៈ ក្រសួង​មហាផ្ទៃ បាន​ចេញ​សេចក្ដីថ្លែងការណ៍​ប្រតិកម្ម​វិញ​ដោយ​ទាត់ចោល​ការ​លើកឡើង​របស់​ក្រុម​អង្គការ​សមាគម និង​ហៅ​ការ​ទាមទារ​ឱ្យ​លុបចោល​ច្បាប់​នេះ ថា​ពុំ​ឆ្លុះ​បញ្ចាំង ការពិត​។ មួយ​សប្ដាហ៍​ក្រោយ​មក​ទៀត គឺ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១៩ កុម្ភៈ រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួងមហាផ្ទៃ លោក ស ខេង ប្រាប់​ឱ្យ​គ្រប់​ភាគី​ពាក់ព័ន្ធ អត់ធ្មត់ ព្យាយាម​បន្ត​ធ្វើ​ការពិនិត្យ ពិភាក្សា​បន្ត​ទៀត ដើម្បី​កែប្រែ​ច្បាប់​នេះ​។ លោក ស ខេង អះអាង​ថា រដ្ឋាភិបាល​នៅ​តែ​មាន​ឆន្ទៈ ក្នុង​ការ​វិសោធនកម្ម​ច្បាប់​នេះ ឱ្យ​គ្រប់​ភាគី​ទទួល​យក​បាន និង​ស្ថិត​ក្រោម​នីតិរដ្ឋ។

នាយករង​ទទួលបន្ទុក​ឃ្លាំមើល​សិទ្ធិមនុស្ស នៃ​អង្គការ​លីកាដូ (Licadho) លោក អំ សំអាត ថា អង្គការ​លីកាដូ មិន​បញ្ជូន​តំណាង​ទៅ​ចូលរួម​កិច្ចប្រជុំ​កែប្រែ​ច្បាប់​នេះ​ឡើយ ដោយសារ ជំហរ​អង្គការ​លីកាដូ តាំង​ពី​ដើម​មក គឺ​មិន​ចង់​មាន​ច្បាប់​អង្គការ សមាគម​នេះ​ឡើយ ព្រោះ​ជា​ការ​រឹតត្បិត​សេរីភាព​សង្គម​ស៊ីវិល៖ «លីកាដូ យើង​មើល​ទៅ វា​អត់​មាន​អ្វី ដែល​យើង​ផ្លាស់ប្ដូរ​ទេ ព្រោះ​កាលពីមុន មុន LANGO ហ្នឹង ក៏​យើង​មាន​ផ្ដល់​ជា​អនុសាសន៍ យើង​ធ្វើជា​បទ​វិភាគ ទាក់ទង​នឹង​មាត្រា​ណាខ្លះ ដែល​មាន​បញ្ហា​និង​ការ​សុំ​ឱ្យ​មាន​ច្បាប់​ហ្នឹង តាំង​ពី​ដើម​មក ហើយ​និង​មាត្រា​ណា ដែល​ជួប​បញ្ហា យើង​ធ្វើ​វិភាគ​មួយ​តាំង​ពី​ដើម​មក​រួចហើយ​។ ដល់​អ៊ីចឹង ការ​ចេញ​មកដល់​ឥឡូវនេះ វា​អត់​មាន​អ្វី​ប្លែក​ជាង​យើង​ធ្វើ​ពី​មុន​មក»

ចំណែក​អ្នកនាំពាក្យ​សមាគម​សិទ្ធិមនុស្ស​អាដហុក (Adhoc) លោក សឹង សែនករុណា ថា សមាគម​លើកស្ទួយ​សិទ្ធិមនុស្ស​មួយ​នេះ ក៏​រក្សា​ជំហរ​ឱ្យ​លុបចោល ឬ​និរាករណ៍​ច្បាប់​នេះ​ដែរ​។ លោក​ថា ដោយ​មូល​ហេតុ​ថា សមាគម​អាដហុក មិន​អាច​តស៊ូ​មតិ ជាមួយ​រដ្ឋាភិបាល និង​សភា ឱ្យ​លុប​ច្បាប់​នេះ​ចោល​បាន ទើប​សមាគម​នេះ ចូលរួម​កិច្ចប្រជុំ ដោយ​រំពឹង​ថា ច្បាប់​នេះ​នឹង​កែប្រែ​ដោយ​បើក​សេរីភាព​របស់​សង្គម​ស៊ីវិល​ទូលាយ​ជាង​នេះ ឱ្យ​ស្របតាម​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ។

ទោះ​យ៉ាងណា លោក ស៊ឹង សែន​ករុណា មើល​ឃើញ​ថា តំណាង​ភាគី​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ ក៏​បង្ហាញ​ឆន្ទៈ​ល្អ​ជាង​មុន ក្នុង​ការ​ជំរុញ​កិច្ច​ដំណើរការ​ប្រជុំ​នេះ ឱ្យ​រលូន​ជាង​មុន​ខ្លះ​ដែរ តែ​តំណាង​ក្រសួង​បាន​រំលឹក​ថា កិច្ចប្រជុំ​នេះ គឺ​នៅ​កម្រិត​បច្ចេកទេស រាល់​មតិ​ក្នុង​កិច្ចប្រជុំ នឹង​ត្រូវ​បញ្ជូន​ទៅ​អន្តរក្រសួង រហូតដល់​សភា៖ «ក្រសួង លោក​បង្ហាញ​នូវ​ឆន្ទៈ​។ ប៉ុន្តែ​លោក​បង្ហាញ​ហើយ​ថា នីតិវិធី​ហ្នឹង វា​មាន​ភាព​ស្មុគស្មាញ ដោយ​មិនមែន​ត្រឹមតែ​ក្រសួង​ទេ ព្រោះ​ការ​ជជែក​ពេលនេះ គឺ​ការ​ជជែក​ត្រឹម​កម្រិត​បច្ចេកទេស​។ អ៊ីចឹង នៅ​ពេល​ដែល​បញ្ចប់​នៅ​កម្រិត​បច្ចេកទេស លោក​ត្រូវតែ​ធ្វើ​សេចក្ដី​ព្រាង​​បញ្ចប់​​មួយ ហើយ​បញ្ជូន​ទៅ​អន្តរក្រសួង ដែល​ពាក់ព័ន្ធ​មួយ​ចំនួន ដើម្បី​ធ្វើការ​ពិនិត្យ​។ នៅ​ក្រោយពី​ហ្នឹង នឹង​បញ្ជូន​ទៅ​ទីស្ដីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី អ៊ីចឹង​ទៅ​។ អាហ្នឹង តាម​Process (​នីតិវិធី​) នៃ​វិសោធនកម្ម​ច្បាប់ ឬក៏​បង្កើត​ច្បាប់​អ្វី​ជាដើម អ៊ីចឹង​ណា»

អាស៊ីសេរី មិន​អាច​សុំ​ការ​បញ្ជាក់​ពី រដ្ឋលេខាធិការ​ក្រសួងមហាផ្ទៃ និង​ជា​ប្រធាន​ក្រុមការងារ​រាជរដ្ឋាភិបាល ដោះស្រាយ​សំណើ និង​សំណូមពរ​របស់​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល លោក ប៊ុន ហុន បានទេ នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១២ មីនា ដោយសារ​ទូរស័ព្ទ​រោទ៍ គ្មាន​អ្នក​ទទួល។

នាយក​ប្រតិបត្តិ​នៃ​អង្គការ​សិទ្ធិមនុស្ស​អន្តរជាតិ យូ​មែន រ៉ៃ​ត៍ វ៉​ច្ឆ ទទួលបន្ទុក​ផ្នែក​អាស៊ី លោក ប្រ៊ែដ អាដាម (Brad Adam) ធ្លាប់​រិះគន់ លោកនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ថា ការ​បញ្ជា​ឱ្យ​អនុម័ត​ច្បាប់​នេះ​ឡើង គឺ​ដើម្បី​បិទមាត់​អង្គការ សង្គម​ស៊ីវិល ដែល​ហ៊ាន​និយាយ​ការពិត​នៅ​កម្ពុជា៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

ព័ត៌មាន (0)
Share
គេហទំព័រ​ទាំងមូល