មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់គណបក្សសង្គ្រោះជាតិលើកឡើងថា ការចោទប្រកាន់ទៅលើសកម្មជនគណបក្សប្រឆាំងថា ជាអ្នកមានបេះដូងកុម្មុយនិស្ត គឺជារឿងមិនត្រឹមត្រូវនោះឡើយ។ ប្រតិកម្មបែបនេះធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីគ្រូបង្រៀនព្រះពុទ្ធសាសនាដ៏ល្បីឈ្មោះគឺលោក សាន សុជា បានបកស្រាយថា សកម្មជនគណបក្សប្រឆាំងដែលរិះគន់លោក គឺជាអ្នកមានបេះដូងកុម្មុយនិស្ត លាក់ខ្លួនក្នុងលំហប្រជាធិបតេយ្យ។
មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់គណបក្សប្រឆាំងលើកឡើងថា គ្រូបង្រៀនព្រះពុទ្ធសាសនា លោក សាន សុជា បានចោទប្រកាន់អ្នកគាំទ្រគណបក្សប្រឆាំងថា ជាអ្នកមានបេះដូងកុម្មុយនិស្ត គឺធ្វើឡើងដោយភាពលំអៀងទៅរកគណបក្សកាន់អំណាច។
អតីតតំណាងរាស្ត្រគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ លោក អ៊ំ សំអាន ប្រាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរី នៅថ្ងៃទី២៦ ខែមិថុនា ថា គណបក្សប្រឆាំងមិនដែលធ្វើទុក្ខបុកម្នេញទៅលើសមាជិករបស់គណបក្ស ឬប្រជាពលរដ្ឋទៅចូលរួមនយោបាយជាមួយគណបក្សកាន់អំណាចម្ដងណាឡើយ ផ្ទុយទៅវិញ គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាទៅវិញទេ ដែលតែងតែប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធតុលាការ និងអំពើហិង្សាទៅលើសកម្មជនគណបក្សប្រឆាំង ដែលមិនព្រមចុះចូលជាមួយគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា។ លោកបន្ថែមថា លោក សាន សុជា ចោទប្រកាន់អ្នកគាំទ្រគណបក្សប្រឆាំងថា ជាអ្នកកុម្មុយនិស្ត គឺជាការចោទប្រកាន់ដោយគ្មានការពិត និងជាការមើលងាយទៅដល់សកម្មជនគណបក្សប្រឆាំង ដែលរងគ្រោះរាប់រយនាក់ពីការបង្ខិតបង្ខំឱ្យចុះចូលគណបក្សកាន់អំណាច។
លោក អ៊ំ សំអាន៖ «គាត់និយាយហ្នឹងលំអៀង គាត់មិនបានមើលទៅកាន់គណបក្សប្រជាជន កន្លែងខ្លះដូចជាថ្មីៗ បង្ខិតបង្ខំឱ្យសកម្មជនគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ឬគណបក្សភ្លើងទៀនមួយចំនួនហ្នឹងត្រូវ ត្រូវតែសុំទោស សារភាពកំហុសអ៊ីចឹងទៅ ហើយចុះចូលគណបក្សប្រជាជន បើមិនអ៊ីចឹងទេ អត់អាចដោះលែងពីពន្ធនាគារ ហើយអ្នកមួយចំនួនគេចាប់ខ្លួនទៅ ត្រូវតែសុំទោស ហើយចុះចូលតែម្ដង បើមិនអ៊ីចឹងទេ គេចាប់ទៅដាក់ពន្ធនាគារ ដូចជាលោក ស ឡុងដេត អីជាដើម អាហ្នឹងយើងមើលឃើញជាក់ស្ដែង ហើយសកម្មជនមូលដ្ឋានមួយចំនួនក៏អ៊ីចឹងដែរ ត្រូវគេបំភិតបំភ័យគំរាមកំហែងថា អ្នកឯងបើមិនចូលទេ ត្រូវជាប់គុក មានទោសនេះទោសនោះ អាហ្នឹងគឺជាការបំភិតបំភ័យ អាហ្នឹងគាត់មិនលើកចំណុចហ្នឹងផង»។
ប្រតិកម្មរបស់មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់គណបក្សប្រឆាំងបែបនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីលោក សាន សុជា បានបកស្រាយក្នុងវីដេអូឃ្លីបមួយ តាមរយៈបណ្ដាញសង្គមហ្វេសប៊ុក កាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែមិថុនា ដោយបានចោទប្រកាន់ថា អ្នកគាំទ្រគណបក្សប្រឆាំងដែលរិះគន់លោក គឺជាអ្នកនយោបាយកុម្មុយនិស្ត ក្នុងលំហប្រជាធិបតេយ្យ។ បន្ថែមពីលើនេះ លោកបានលើកឡើងថា ប្រសិនបើអ្នកគាំទ្រគណបក្សប្រឆាំងចោទថា គណបក្សកាន់អំណាចសុទ្ធតែជាចោរ អ៊ីចឹងមានន័យថា តំណាងរាស្ត្រគណបក្សប្រឆាំងសុខចិត្តធ្វើការក្នុងរដ្ឋសភាជាមួយចោរដែរ ទៀតផង។
លោក សាន សុជា៖ «អ៊ីចឹងសួរថា បើខ្ញុំចូលជាបក្សតើខ្ញុំខុសអី?អត់ខុសទេបើអ្នកស្រលាញ់ប្រជាធិបតេយ្យ។ ហើយបើយើងថា ខាងនោះសុទ្ធតែជាចោរទាំងអស់ហើយ យើងទៅបោះឆ្នោតជាមួយចោរដូចម្ដេចឥឡូវ?យើងចាត់ជា ចោរទាល់តែកាន់កាំភ្លើងបាញ់គ្នា មិនអ៊ីចឹង?ហើយបើយើងថាម្ខាងទៀតគឺជាចោរ អ៊ីចឹងបើយើងបោះឆ្នោតជាប់សភា ទៅអង្គុយជាមួយចោរកើតដែរ?អាហ្នឹងនិយាយឱ្យដល់ យើងចង់ដូចម្ដេច?ចង់ទៅអង្គុយសភាជាមួយចោរ»?
ផ្ទុយពីការលើកឡើងនេះ លោក អ៊ំ សំអាន ថ្លែងថា ការបំពេញតួនាទីជាតំណាងរាស្ត្រនៅរដ្ឋសភា គឺជាភារកិច្ចរបស់តំណាងរាស្ត្រដែលប្រជាពលរដ្ឋបោះឆ្នោតឱ្យ។ លោកបន្ថែមថា ការងាររបស់តំណាងរាស្ត្រគណបក្សប្រឆាំងក្នុងសភា គឺដើម្បីលើកកម្ពស់ការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស និងកាត់បន្ថយអំពើពុករលួយក្នុងសង្គមជាតិ ដើម្បីផ្ដល់ប្រយោជន៍ទៅដល់ប្រជាពលរដ្ឋទាំងមូលតែប៉ុណ្ណោះ។
លោក សាន សុជា គឺជាអ្នកផ្សព្វផ្សាយធម៌ព្រះពុទ្ធសាសនាដ៏ល្បីល្បាញ កាលពីលោកនៅជាបព្វជិត។ ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរជាច្រើននាក់ បានស្ដាប់ និងរៀនអំពីធម៌អប់រំចិត្តរបស់លោកតាមរយៈបណ្ដាញសង្គម ដូចជា ហ្វេសប៊ុក និងយូធូបជាដើម។ លោក សាន សុជា បានលាចាកសិក្ខាបទជាព្រះសង្ឃ កាលពីថ្ងៃទី២១ ខែឧសភា កន្លងទៅ។ បើទោះបីជាលោកបានសឹករួចហើយក្ដី ប៉ុន្តែលោកនៅតែបន្តផ្សព្វផ្សាយធម៌សាសនាព្រះពុទ្ធ នៅលើបណ្ដាញសង្គម។ ទោះជាយ៉ាងណា ក្រោយពីលោក សាន សុជា បានជួបសួរសុខទុក្ខជាមួយលោក ហ៊ុន សែន កាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែមិថុនា សកម្មជនគណបក្សប្រឆាំងជាច្រើនបានវាយប្រហារទៅលើគ្រូបង្រៀនផ្នែកពុទ្ធសាសនារូបនេះដោយបានលើកឡើងថា លោក សាន សុជា គាំទ្រអ្នកដឹកនាំផ្ដាច់ការ និងស្វែងរកលាភសក្ការៈពីអ្នកប្រព្រឹត្តិអំពើបាបទាំងនោះ ដោយមិនបានគិតគូរដល់សកម្មជនគណបក្សប្រឆាំងដែលកំពុងជាប់ពន្ធនាគារ និងការរំលោភសិទ្ធិមនុស្សពីអ្នកទាំងនោះទេ។ លើសពីនេះ លោក សាន សុជា ក៏ធ្លាប់បានលើកឡើងក្នុងកម្មវិធីវិទ្យុអាស៊ីសេរី កាលពីថ្ងៃទី២០ ខែមិថុនា ថា លោកនឹងទទួលយកថវិកាពីគ្រប់បុគ្គលទាំងអស់ ដែលចង់បរិច្ចាគថវិកាចូលរួមកសាងមជ្ឈមណ្ឌលអប់រំធម៌ នៅប្រទេសអូស្ត្រាលី ដោយមិនប្រកាន់ប្រភពថវិកាទាំងនោះឡើយ។
លោក សាន សុជា៖ «ខ្ញុំមិនទៅស៊ើបថាលុយគេបានមកពីណាទេ ឱ្យតែជាលុយលក្ខណៈឯកជន អ៊ីចឹងមនុស្សម្នាក់ៗមានសិទ្ធិធ្វើទាន ឧបត្ថម្ភកន្លែងដែលខ្ញុំធ្វើ តែមិនមែនជាលុយទាំងដុំរបស់បក្សទេ។ ខ្ញុំទទួលតែលុយឯកជនរបស់មនុស្ស ដែលខ្ញុំគិតថាជ្រះថ្លាឧបត្ថម្ភកន្លែងហ្នឹង អ៊ីចឹងគ្រប់គ្នាសុទ្ធតែមានសិទ្ធិក្នុងការឧបត្ថម្ភ»។
ជុំវិញរឿងនេះ សកម្មជនសកម្មការងារសង្គម លោក លី ចាន់ដារ៉ាវុត យល់ឃើញថា លោក សាន សុជា នឹងមិនទទួលបានការគាំទ្រពីសាធារណជនទៀតនោះឡើយ ប្រសិនបើគាត់ទទួលយកថវិកាដែលបានមកពីអំពើអាក្រក់ ដើម្បីធ្វើបុណ្យ ឬផ្សព្វផ្សាយព្រះធម៌។ លោកបន្ថែមថា ប្រសិនបើ លោក សាន សុជា ទទួលយកថវិកាដែលបានមកពីអំពើអាក្រក់ គឺមានន័យថាលោក មិនបានគិតទៅដល់ ទឹកភ្នែករបស់ប្រជាពលរដ្ឋដែលរងគ្រោះពីអំពើពុករលួយ ការរំលោភបំពានដីធ្លី និងការបំផ្លិចបំផ្លាញធនធានធម្មជាតិ និងអ្នកនយោបាយមាននិន្នាការប្រឆាំងរងគ្រោះ ជាប់ពន្ធនាគារ និងឃ្លាតចាកស្រុកកំណើត ដើម្បីរក្សាសុវត្ថិភាពនោះឡើយ។
លោក លី ចាន់ដារ៉ាវុត៖ «ខ្ញុំមិនអាចទទួលយកបានទេ នៅពេលដែលយើងទទួលយកលុយហ្នឹង បើទោះបីជាគោលបំណងថា យើងយកទៅជួយសង្គមជួយអីក៏ដោយ ប៉ុន្តែគិតទៅដល់ទឹកភ្នែករបស់ប្រជាពលរដ្ឋ គិតទៅដល់ដីធ្លីដែលពួកគេបានបាត់បង់ គិតទៅដល់ព្រៃឈើដែលយើងបាត់បង់ គិតទៅដល់ជនរងគ្រោះដទៃទៀត ការឈឺចាប់របស់ពួកគេ ការវិនាសព្រាត់ប្រាស ការដែលគ្រួសាររបស់ពួកគេធ្លាក់ចូលក្នុងភាពក្រីក្រ គិតទៅដល់រឿងទាំងអស់ហ្នឹងទៅ ហើយខ្ញុំគិតថាក្នុងនាមជាបញ្ញាជន មិនគួរទទួលយករបស់ណាដែលកើតចេញពីការធ្វើឱ្យអ្នកដទៃរាប់ពាន់ រាប់ម៉ឺនគ្រួសារឈឺចាប់នោះទេ»។
ជុំវិញរឿងនេះ ប្រធានសមាគមសម្ពន្ធនិស្សិតបញ្ញវន្តខ្មែរ និងជាអ្នកធ្លាប់បួសជាង១០វស្សា លោក កើត សារ៉ាយ លើកឡើងថា ព្រះពុទ្ធសាសនាមិនបានអប់រំឱ្យបុគ្គលណាម្នាក់ ទទួលទានដែលបានមកពីបុគ្គលប្រព្រឹត្តិអំពើអាក្រក់នោះឡើយ ព្រោះទានដែលកើតចេញពីអំពើអាក្រក់ នឹងមិនអាចនាំឱ្យសង្គមរីកចម្រើន ឬឱ្យផលជាក្ដីសុខនោះឡើយ។ លោកចាត់ទុកថា ការទទួលថវិកាពីអ្នកប្រព្រឹត្តិអំពើអាក្រក់ គឺជាគំរូអាក្រក់របស់បុគ្គលគ្រប់រូប ហើយទង្វើនេះក៏នឹងជះឥទ្ធិពលអាក្រក់ទៅដល់បុគ្គលខ្លួនឯងផ្ទាល់ គ្រួសារ និងសង្គមទាំងមូលផងដែរ។
លោក កើត សារ៉ាយ៖ «ប្រសិនបើជាទាននោះកើតចេញពីបុគ្គលណាម្នាក់ ដែលសង្ឃមើលឃើញថា ឬក៏មិនបាច់ថាជាសង្ឃទេ សមូហភាព ឬក៏បុគ្គលណាម្នាក់ដែលមើលឃើញថា ទានដែលបុគ្គលបង្អោនមកយើង គឺបានមកពីអំពើកេងប្រវ័ញ្ច បានមកពីអំពើទុច្ចរិត បានមកពីអំពើអាក្រក់ មិនគួរគាប់បីទទួលទានពីបុគ្គលនោះឡើយ ពីព្រោះអីវានាំឱ្យក្ដៅក្រហាយដល់អ្នកទទួលផង វានាំឱ្យក្ដៅក្រហាយដល់អ្នកដែលឱ្យយើងផង ពីព្រោះទានហ្នឹងវាមិនកើតចេញអំពីសុចរិតភាព គឺកើតចេញពីទុច្ចរិតភាព»។
អ្នកវិភាគនយោបាយលើកឡើងថា បើទោះបីជាលោក សាន សុជា មិនបានបង្ហាញគោលជំហរគាំទ្រលោក ហ៊ុន សែន និងកូនប្រុសច្បងរបស់លោក គឺលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ក្ដី ក៏សកម្មភាពស្និទ្ធស្នាលរបស់លោក និងអ្នកដឹកនាំដែលមានភាពល្បីល្បាញខាងបំផ្លាញលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ប្រើអំពើហិង្សាបង្ក្រាបបាតុករ និងបង្កើតអំពើពុករលួយជាប្រព័ន្ធដើម្បីរក្សាអំណាចរបស់ខ្លួននេះ គឺជាការបង្កភាពឈឺចាប់ទៅដល់ជនរងគ្រោះពីការដឹកនាំបែបផ្ដាច់ការរបស់លោក ហ៊ុន សែន ផងដែរ។ ក្រៅពីប្រឈមនឹងការបាត់បង់កិត្តិនាម និងប្រជាប្រិយភាពក្នុងការអប់រំធម៌ហើយនោះ លោក សាន សុជា ក៏បានធ្វើឱ្យមានការបែកបាក់នៅក្នុងសង្គមផងដែរ ព្រោះលោកបានស្ដីបន្ទោសតែអ្នកនយោបាយប្រឆាំងដែលប្រើប្រាស់ពាក្យមិនសមរម្យចំពោះលោក ប៉ុន្តែលោកមិនបានជំរុញឱ្យអ្នកដឹកនាំផ្ដាច់ការ លើកកម្ពស់យុត្តិធម៌សង្គម និងបញ្ឈប់ការប្រើប្រាស់ពាក្យគំរាមកំហែងចង់សម្លាប់អ្នកនយោបាយដែលមាននិន្នាការផ្ទុយនោះឡើយ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។