តុលាការ​កាត់ទោស​ថ្នាក់ដឹកនាំ​និង​សកម្មជន​បក្ស​ប្រឆាំង​៣៩​រូប ពី​បទ ​''រួមគំនិតក្បត់'' ចំនួន​២​លើក ​ជា​រឿង​ ''មិន​ត្រឹមត្រូវ''

ដោយ ថា ថៃ
2022.12.18
តុលាការ​កាត់ទោស​ថ្នាក់ដឹកនាំ​និង​សកម្មជន​បក្ស​ប្រឆាំង​៣៩​រូប ពី​បទ ​''រួមគំនិតក្បត់'' ចំនួន​២​លើក ​ជា​រឿង​ ''មិន​ត្រឹមត្រូវ'' សកម្មជនគណបក្សសង្គ្រោះជាតិពេលបញ្ជូនមកកាន់សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ កាលពីខែមេសា ឆ្នាំ២០២២។
រូប៖ ពលរដ្ឋ​ផ្ដល់​ឲ្យ

ក្រុម​គ្រួសារ និង​អ្នក​ជំនាញ​ច្បាប់​លើកឡើង​ថា តុលាការ​ក្រុង​ភ្នំពេញ កាត់ទោស​ថ្នាក់​ដឹកនាំ និង​សកម្មជន​គណបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ​ចំនួន​៣៩​នាក់​ពី​បទ​''រួមគំនិតក្បត់'' ចំនួន​២​លើក​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​អង្គហេតុ​តែ​មួយ គឺ​ជា​រឿង​មិន​ត្រឹមត្រូវ​តាម​ផ្លូវ​ច្បាប់ និង​កាន់​តែ​បង្ហាញ​ថា សំណុំរឿង​នេះ មាន​ចរិត​នយោបាយ។ ការលើក​ឡើង​របស់​ពួកគាត់​នេះ ដោយ​សារ​តែ​តុលាការ ទើប​បាន​ផ្ដន្ទាទោស​ថ្នាក់​ដឹកនាំ និង​សកម្មជន​បក្ស​ប្រឆាំង​ទ្រង់ទ្រាយ​ធំ​ម្តង​ហើយ​ឲ្យ​ជាប់​ពន្ធនាគារ​ពី​៥​ឆ្នាំ​ទៅ​១០​ឆ្នាំ ក្នុង សំណុំរឿង ''រួមគំនិតក្បត់'' ប៉ុន្តែ​តុលាការ បែរជាបន្តកាត់ទោស​ទ្រង់ទ្រាយធំ​ម្តងទៀត​ក្រោម​បទចោទ​ប្រកាន់​ដដែល​និង​ត្រៀម​ប្រកាស​សាលក្រម​នៅ​សប្តាហ៍​ក្រោយ​នេះ។

បើ​មិន​មាន​អ្វីប្រែប្រួល​ទេ សាលាដំបូង​រាជធានី​ភ្នំពេញ នៅថ្ងៃទី២២ ខែធ្នូ ខាងមុខ នឹងប្រកាស​សាលក្រម​ក្នុង​សំណុំរឿង ''រួមគំនិតក្បត់'' ថ្មីស្រឡាង​មួយទៀត​លើ​ថ្នាក់​ដឹកនាំ​និង​សកម្មជន​គណបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ​ចំនួន​៣៩​រូបរួមមាន លោក សម រង្ស៊ី អ្នកស្រី មូរ សុខហួរ លោក អេង ឆៃអ៊ាង លោក ម៉ែន សុថាវរិន្ទ ព្រមទាំងមន្ត្រី​និង​សកម្មជន​មួយចំនួន​ទៀត​ដែលភាគច្រើន​កំពុង​ភៀសខ្លួន​នៅ​ក្រៅ​ប្រទេស។ ក្រៅពីនេះ មាន​សកម្មជន​៣នាក់ ​កំពុង​ជាប់ឃុំ​ក្នុង​ពន្ធនាគារ​ព្រៃស គឺ​លោក គង់ ម៉ាស់ លោក ខាន់ ប៊ុនផេង និងលោក វឿង សំណាង។

ប្រពន្ធ​របស់​លោក គង់ ម៉ាស់ គឺ​លោកស្រី កុល សាត រៀបរាប់ថា ការចាប់ឃុំខ្លួនប្តី​លោកស្រី​លើកទី២​ រយៈពេល​២​ឆ្នាំ​មក​នេះ គឺជារឿង​ឈឺចាប់​និង​អយុត្តិធម៌​បំផុត។ លោកស្រី បញ្ជាក់ថា​ សវនាការ​៨លើក​កន្លង​មក តុលាការ គ្មានភស្តុតាង​រឹងមាំណាមួយ​ដែលបង្ហាញ​ទោស​កំហុស​ប្តីលោក​ស្រី​ឡើយ។ តុលាការគ្រាន់​តែ​សំអាង​លើសារ​សំឡេង​ខ្លីមួយ​តាម​បណ្ដាញ​តេឡេក្រាម (Telegram) ដែល​លោក គង់ ម៉ាស់ បបួល​មិត្តភក្តិ​ផឹក​កាហ្វេ​នៅមុខ​តុលាការ​ក្រុងភ្នំពេញ ដើម្បី​តាមដាន​សវនាការ​ទ្រង់ទ្រាយ​ធំ​របស់​ថ្នាក់ដឹកនាំ និង​សកម្មជន​សង្គ្រោះជាតិ កាលពី​ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២០។ប្រពន្ធ​របស់​សកម្មជន​បក្ស​ប្រឆាំង​រូប​នេះ​យល់​ថា រដ្ឋាភិបាល ខ្លាច​ស្រមោល​ខ្លួន​ឯង ដូច្នេះ ចេះតែ​បំបិទ​សិទ្ធិ​និង​ចាប់ខ្លួន​អ្នក​មាន​និន្នាការ​ផ្ទុយ។ លោកស្រី កុល សាត សង្ឃឹមថា ប្រសិនបើ​តុលាការ​ប្រកាន់​ជំហរ​ឯករាជ្យ និង​វិជ្ជាជីវៈត្រឹម​ត្រូវ នឹង​ហ៊ាន​ប្រគល់​សេរីភាព​ជូន​ប្តី​លោកស្រី និង​សកម្មជន​ផ្សេងទៀត​ក្នុង​ថ្ងៃ​ប្រកាស​សាលក្រម​នៅថ្ងៃទី២២ ខែធ្នូ៖

«គ្រាន់​តែ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ម្នាក់ បាតដៃ​ទទេ​សោះ ​អត់មាន​អាវុធ​ក្នុងដៃ​សោះ​ចឹង ខ្លាច​ពួកគាត់ ហើយ​ចាប់​ពួកគាត់​ដាក់គុក​ទាំង​គ្មាន ភស្តុតាង ក៏​ដូចជា​ឯកសារ​យក​មក​បញ្ជាក់​ឲ្យ​ច្បាស់ៗ​លាស់។ សម្រាប់​ខ្ញុំ​ជា​ក្រុម​គ្រួសារ គឺខ្ញុំគិត​ថា វា​អយុត្តិធម៌»

សំណុំរឿង​រួមគំនិតក្បត់​ថ្មីនេះ ផ្តើមចេញ​ពីគម្រោង​វិលចូល​ស្រុក​របស់​អនុប្រធាន​គណបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ​ អ្នកស្រី មូរ សុខហួរ កាលពីដើម​ខែមករា ឆ្នាំ២០២១ ដើម្បីចូលរួម​តតាំង​ក្តី​ក្នុង​សវនាការ​ទ្រង់ទ្រាយ​ធំ ដែល​តុលាការចោទ​ពីបទ ''ឧបឃាត'' និង​ពីបទ ''រួមគំនិតក្បត់'' ជាដើម ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ដំណើរ​មាតុភូមិនិវត្តន៍​របស់​លោកសម រង្ស៊ី កាល​ពី​ចុង​ឆ្នាំ២០១៩។ដោយសារ​ការ​ប្រកាស​វិលចូល​ស្រុក ដើម្បី​តតាំង​ក្តី​នេះ តុលាការ​ដែល​រង​ការ​រិះគន់​ថា ជា​ឧបករណ៍​របស់​លោក ហ៊ុន សែន នោះ ក៏​ផ្តើមចោទ​ប្រកាន់​ក្រុមថ្នាក់​ដឹកនាំ​និង​សកម្មជន​គណបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ ពីបទ​រួម​គំនិត​ក្បត់​បន្ថែម​មួយ​ទៀត។ រីឯ លោក គង់ ម៉ាស់ និង​លោក ខាន់ ប៊ុនផេង វិញ ពួកគាត់ ត្រូវបាន​សមត្ថកិច្ច ចាប់ខ្លួន​នៅថ្ងៃទី៣១ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២០ ពោលគឺ នៅមុន​ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃ​នៃការ​ប៉ុនប៉ង​វិលចូល​ស្រុក​មិន​បាន​ជោគជ័យ​របស់​អ្នកស្រី មូរ សុខហួរ ហើយ​តុលាការ​ បាន​ភ្ជាប់​ការចោទ​ប្រកាន់​ពី​បទ​រួមគំនិត​ក្បត់​ដូចគ្នា​តែ​ម្តង។ ចំពោះ​សំណុំរឿង​រួមគំនិតក្បត់​លើកទី១ គឺ​តុលាការ​ក្រុង​ភ្នំពេញ បាន​ផ្ដន្ទាទោស​រួច​ហើយ​ឲ្យ​លោក សម រង្ស៊ី អ្នកស្រី មូរ សុខហួរ ព្រមទាំង​ក្រុម​ថ្នាក់ដឹកនាំ​និង​សកម្មជន​រាប់សិប​នាក់​ទៀត​ជាប់​ពន្ធនាគារ​ពី​៥​ទៅ​១០​ឆ្នាំ។

មេធាវីការពារក្តី​ឲ្យ​សកម្មជន​បក្ស​ប្រឆាំង គឺ​លោក ឡោ ជុនធី ថ្លែងថា ការចោទ​ប្រកាន់​កូនក្តី​របស់​លោក គឺ​មិន​សមហេតុផល។ លោកសន្និដ្ឋានថា ផ្អែកតាមច្បាប់​និង​អង្គហេតុ គឺ​តុលាការ​ គួរតែ​លើកលែង​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ដល់​កូន​ក្តី​របស់​លោក៖

«តាមអ្វីដែល​យើង​សន្និដ្ឋាន យើង​បាន​សន្និដ្ឋាន​ហើយ​ថា ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​អង្គហេតុ​មួយចំនួន​ដែល​មាន​ការ​ចោទ​ប្រកាន់ គឺ​យើង​យល់​ឃើញ​ថា វា​មិន​សមហេតុ​សមផល​ក្នុង​អ្វី​ដែល​បាន​ចោទ​ប្រកាន់​នោះ បាន​ជា​យើង​សុំឲ្យ​កូនក្តី​របស់​យើង​បាន​រួចផុត​ពី​បទ​ចោទ»

ទាក់ទង​ករណី​នេះ វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិន​អាចទាក់ទង​សុំការ​ឆ្លើយតប​ពី​ប្រធាន​តុលាការ​ក្រុង​ភ្នំពេញ លោក តាំង ស៊ុនឡាយ បាន​ទេ ដោយ​ទូរស័ព្ទ​ចូល​ពុំ​មាន​អ្នកទទួល។

ដោយឡែក​ប្រធាន​ក្រុម​អ្នក​ច្បាប់​អមរិន្ទ លោកមេធាវី សុក សំអឿន វិញ លោក​មាន​ប្រសាសន៍​ថា ជា​រឿង​មិន​ត្រឹមត្រូវ និង​គ្មាន​ភាព​ចាំបាច់​នោះ​ទេ ដែល​តុលាការ​ ត្រូវចំណាយ​ពេល​កាត់​ទោស​ជន​ណា​ម្នាក់​ម្តង​ហើយ​ម្តង​ទៀត ក្នុងបទ​ចោទ​ប្រកាន់​ដដែលៗ​លើ​អង្គហេតុ​ដែល​មាន​ភាព​ពាក់ព័ន្ធ​គ្នា។ លោកបន្ត​ថា កម្ពុជា​ជា​ប្រទេស​ដែល​មាន​ប្រកាន់​នីតិរដ្ឋ​និង​គោលការណ៍​ប្រជាធិបតេយ្យ ដូច្នេះ​តុលាការ​ មិន​គួរ​ចោទ​ប្រកាន់​ពលរដ្ឋ និង​សកម្មជន​នយោបាយ​ពី​បទរួម​គំនិត​ក្បត់​នោះ​ទេ ព្រោះ​ពួក​គាត់ គ្មាន​អាវុធ​ក្នុង​ដៃ និង​គ្រាន់​តែ​ប្រើប្រាស់​សិទ្ធិ​សេរីភាព​បញ្ចេញ​មតិ​ប៉ុណ្ណោះ។

ស្រដៀង​គ្នា​នេះ នាយក​ទទួល​បន្ទុក​កិច្ចការ​ទូទៅ​នៃ​អង្គការ​លីកាដូ លោក អ៊ំ សំអាត លើក​ឡើង​ថា ផ្អែក​តាម​ច្បាប់ សម្រាប់អ្នក​ដែល​ជាប់​ចោទ​ពី​បទ​រួមគំនិត​ក្បត់ និង​ត្រូវ​បាន​តុលាការ កាត់​ទោស​រួច​រាល់​ហើយ​នោះ មិន​គួរ​មាន​ការ​ចោទ​និង​ការ​កាត់ទោស​ឡើងវិញ​នោះ​ទេ ព្រោះ​ជា​បទល្មើស​ដដែលៗ។ ទោះជាយ៉ាងណា លោក​មើលឃើញ​ថា ករណី​ទាំង​នេះ គឺជារឿង​នយោបាយ​ច្រើន​ជាង​ការ​អនុវត្តន៍​ច្បាប់ ដែល​ទាមទារ​ឲ្យ​អ្នក​នយោបាយ​ទាំង​ពី​របក្ស ​ត្រូវ​ចរចា​ដោះស្រាយ​វិបត្តិ​នយោបាយ​ឡើង​វិញ។ លោក​បន្តថា ប្រសិន​បើ​គ្មាន​ការ​ចរចា​បញ្ចប់​វិបត្តិ​នយោបាយ​ទេ សកម្មជន​នយោបាយ​បក្ស​ប្រឆាំង នឹង​បន្ត​រង​គ្រោះ ហើយ​រដ្ឋាភិបាល​នឹង​បន្ត​រង​ការ​រិះគន់​ពី​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​ ជា​ពិសេស​កម្ពុជា នឹង​កាន់​តែ​បាត់បង់​ផល​ប្រយោជន៍​សេដ្ឋកិច្ច ពី​សហភាព​អឺរ៉ុប​និង​អាមេរិក៖

«ទាំង​សហភាព​អឺរ៉ុប​ទាំង​សហរដ្ឋ​អាមេរិក បានស្នើសុំ​ឲ្យ​មាន​លំហសេរីភាព​ទាំង​៤​ឡើង​វិញ​រួមមាន សេរីភាព​នយោបាយ សេរីភាព​សារព័ត៌មាន សេរីភាព​ជាមូលដ្ឋាន​របស់​ពលរដ្ឋ និង​សេរីភាព​សមាគម អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល និង​សហជីព។ ដូច្នេះ​វា​នៅ​ក្នុង​ហ្នឹង​ហើយ​ដែល​គេមើល​ឃើញ​ថា ការ​ចោទ​ប្រកាន់ ការចាប់​ទៅលើ​អតីត​សកម្មជន​គណបក្ស​ប្រឆាំង ឬ​គណបក្ស វាធ្វើឲ្យ​ប៉ះពាល់​ដល់​ដំណើរ​ការ​នៃ​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​និង​ការគោរព​សិទ្ធិ​មនុស្ស ជាពិសេស​ធ្វើឲ្យ​មាន​បរិយាកាស​មិន​ល្អ​សម្រាប់​ឆ្ពោះទៅ​រក​ការ​បោះឆ្នោត​ឆ្នាំ​២០២៣។ ចំណុចនេះ ហើយ​ដែល​អ្នក​នយោបាយ​ទាំងអស់ ត្រូវ​តែ​គិត​គូរ​ពិចារណា​ឡើង​វិញ»

ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការ​កាត់ទោស​ថ្នាក់​ដឹកនាំ និង​សកម្មជន​គណបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ​ទាំង​ហ្វូង​នេះ ក្រុម​អង្គការ​សិទ្ធិមនុស្ស​ជាតិ​និង​អន្តរជាតិ ព្រមទាំង​ក្រុម​ប្រទេស ប្រជាធិបតេយ្យធំៗ ថ្កោលទោសថា​ ការ​កាត់​ទោស​នេះ ជារឿង​អយុត្តិធម៌ ដែល​គ្មាន​ភស្តុតាង​ច្បាស់​លាស់ ត្រឹមត្រូវ និង​ជាការ​វាយ​ប្រហារ​លើ​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​ក្នុង​គោល​បំណង​ប្រឆាំង​គូប្រជែង​នយោបាយ​របស់​លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន និង​គណបក្ស​កាន់​អំណាច។ ទង្វើ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​លោក ហ៊ុន សែន នេះ ត្រូវ​បាន​សហគមន៍​អន្តរជាតិ ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​ជាបន្តបន្ទាប់​ដែល​នាំ​ឲ្យ​ប៉ះពាល់​ដល់​ប្រយោជន៍​ជាតិ​និង​ពលរដ្ឋ៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

បញ្ចេញ​មតិយោបល់៖

បញ្ចូលមតិរបស់អ្នកដោយបំពេញទម្រង់ខាងក្រោមជាអក្សរសុទ្ធ។ មតិនឹងត្រូវសម្រេចដោយអ្នកសម្របសម្រួល និងអាចពិនិត្យកែប្រែឲ្យស្របតាម លក្ខខណ្ឌនៃការប្រើប្រាស់ របស់វិទ្យុអាស៊ីសេរី។ មតិនឹងមិនអាចមើលឃើញភ្លាមៗទេ។ វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះខ្លឹមសារនៃមតិដែលបានចុះផ្សាយឡើយ។ សូមគោរពមតិរបស់អ្នកដទៃ ហើយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការពិត។