"ការ​ងាក​ទៅ​ចាប់​យក​កុម្មុយនិស្ត​បោះបង់​លោក​ខាង​លិច​របស់​លោក ហ៊ុន សែន ផ្ទុយ​ពី​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ"

ដោយ ទីន ហ្សាការីយ៉ា
2019-01-23
អ៊ីម៉ែល
មតិ
Share
បោះពុម្ព
នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ចិន លោក លី ខឹឈាង ថា ( Li Keqiang) [ឆ្វេង] ​ចាប់​ដៃ​ជាមួយ​លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី លោក ហ៊ុន សែន ក្នុង​ពេល​ចូល​រួម​ពិធី​​ចុះ​ហត្ថលេខា​លើ​កិច្ចព្រមព្រៀង​មួយ​ចំនួន នា​វិមាន​សន្តិភាព កាល​ពី​ព្រឹក​ថ្ងៃ​ទី​១១ មករា ឆ្នាំ​២០១៨។
នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ចិន លោក លី ខឹឈាង ថា ( Li Keqiang) [ឆ្វេង] ​ចាប់​ដៃ​ជាមួយ​លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី លោក ហ៊ុន សែន ក្នុង​ពេល​ចូល​រួម​ពិធី​​ចុះ​ហត្ថលេខា​លើ​កិច្ចព្រមព្រៀង​មួយ​ចំនួន នា​វិមាន​សន្តិភាព កាល​ពី​ព្រឹក​ថ្ងៃ​ទី​១១ មករា ឆ្នាំ​២០១៨។
Photo courtesy of SPM Facebook's Page

កម្ពុជា និង​ចិន​បាន​ចេញ​សេចក្ដីថ្លែងការណ៍​រួម​ជាមួយ​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ចិន លោក លី ខឺឈាង ចំនួន​១៤​ចំណុច ក្រោយ​ទស្សនកិច្ច​របស់​លោក ហ៊ុន សែន នៅ​ចិន​រយៈពេល​៤​ថ្ងៃ​។ ក្នុង​សេចក្ដី​ថ្លែងការណ៍​នោះ លោក ហ៊ុន សែន ក៏​សំដែង​ការ​ដឹងគុណ​ជ្រាលជ្រៅ​ចំពោះ​រដ្ឋាភិបាល​ចិន និង​អ្នក​វិនិយោគ​ចិន​នៅ​កម្ពុជា ខណៈ​កម្ពុជា​កំពុង​ប្រឈម​និង​ការ​ផ្ដាច់ការ​អនុគ្រោះ​ពន្ធEBA ពី​សហគមន៍​អឺរ៉ុប​នោះ។ ក្រៅ​ពី​នេះ​ទៀត ភាគី​ទាំង​ពីរ​បាន​ប្ដេជ្ញា​រក្សា​ទំនាក់​ទំនង​ស្អិតល្មួត​ជាមួយគ្នា ហើយ​មិត្តភាព​រវាង​ប្រទេស​ទាំងពីរ​គឺជា​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​យូរអង្វែង​របស់​កម្ពុជា​ចិន។

អ្នកវិភាគ​នយោបាយ​លើកឡើង​ថា ទាំង​ទំនាក់ទំនង​រវាង​មេដឹកនាំ​របប​ក្រុងភ្នំពេញ និង​ក្រុង​ប៉េកាំង គឺជា​ទំនាក់ទំនង​ជួយ​គ្នា​ទៅវិញទៅមក ក៏ប៉ុន្តែ​ចិន​កំពុងតែ​ទាញ​កម្ពុជា​ឱ្យ​ធ្លាក់​ទៅ​ជា​របប​កុម្មុយនិស្ត​ឆាប់ៗ​នេះ ដែល​ផ្ទុយ​ពី​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​កម្ពុជា។

លោក គឹម សុខ ពន្យល់​ថា ទោះបីជា​ចិន​បាន​គូស​ជាថ្មី​ថា គោរព​ឯករាជ្យភាព អធិបតេយ្យភាព និង​បូរណភាព​ទឹកដី​កម្ពុជា​ក្ដី តែ​គ្រាន់តែ​ជា​នយោបាយ​បោក​បញ្ឆោត​បន្លំ​ភ្នែក​ប្រជាពលរដ្ឋ​តែប៉ុណ្ណោះ តាម​ការ​ពិត ចិន​បាន​ទាញ​យក​ប្រយោជន៍​ពី​កម្ពុជា​ស្រូប​យក​ធនធានធម្មជាតិ​ពី​កម្ពុជា និង​ទាញ​កម្ពុជា​ឱ្យ​ងាក​ចេញពី​ប្រទេស​លោក​សេរី។ ក្រៅ​ពី​នេះ​ទៀត ចិន​បាន​គាំទ្រ​របប​លោក ហ៊ុន សែន បំផ្លាញ​ប្រជាធិបតេយ្យ រំលោភ​សិទ្ធិ​មនុស្ស ដែល​ផ្ទុយ​ពី​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ៖ «រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​កម្ពុជា​បាន​បើកទូលាយ​អំពី​ទំនាក់​ជាមួយ​អន្តរជាតិ មិន​ឱ្យ​លម្អៀង​ទៅ​ប្រទេស​ណាមួយ​ខ្លាំង​ឡើយ ប៉ុន្តែ​ទំនាក់ទំនង​ចិន​និង​កម្ពុជា​នេះ លោក ហ៊ុន សែន ងាក​ចេញពី​របប​ប្រជាធិបតេយ្យ ហើយ​ទៅ​ចាប់​យក​កុម្មុយនិស្ត​ចិន ផ្អៀង​ទៅ​ចិន​តែ​ម្ខាង ដែល​បញ្ជាក់​ថា កម្ពុជា​មិន​មាន​អធិបតេយ្យភាព​ទេ ដែល​បញ្ហា​នេះ នឹង​ធ្វើ​ឱ្យ​កម្ពុជា​កាន់តែ​រង​ទុក្ខ​កាន់តែ​ធ្ងន់ធ្ងរ ក្រោយពេល​សហគមន៍​អឺរ៉ុប ផ្ដាច់​ប្រព័ន្ធ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ​នោះ។ «»

នៅ​ក្នុង​សេចក្ដី​ថ្លែងការណ៍​រួមគ្នា​រវាង លោក ហ៊ុន សែន និង លោក លី ខឺឈាង នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ចិន​ទាំង ១៤​ចំណុច​នោះ ចិន​បាន​បញ្ជាក់​ឡើងវិញ​ជាថ្មី​ថា ចិន​គោរព​ឯករាជ្យភាព អធិបតេយ្យភាព និង​គោល​នយោបាយ​ឯករាជ្យ​របស់​កម្ពុជា ក្នុង​ការ​អភិវឌ្ឍន៍​ស្រប​ទៅ​នឹង​ផលប្រយោជន៍​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​កម្ពុជា។ រៀបចំ​ផែនការ​សកម្មភាព ដើម្បី​កសាង​សហគមន៍​វាសនា​រួម ដែល​មាន​អត្ថន័យ​ជា​យុទ្ធសាស្ត្រ​រវាង​កម្ពុជា និង​ចិន ផ្ដោត​លើ​កិច្ច​សហប្រតិបត្តិការ នយោបាយ សន្តិសុខ សេដ្ឋកិច្ច និង​ការផ្លាស់ប្ដូរ​រវាង​ប្រជាពលរដ្ឋ និង​ប្រជាពលរដ្ឋ ជំរុញ​ឱ្យ​មានការ​អភិវឌ្ឍន៍​បន្ថែម​ទៀត នូវ​ទំនាក់ទំនង​ទ្វេភាគី ក្នុង​រយៈពេល ៦០​ឆ្នាំ​ខាងមុខ។

លោក ហ៊ុន សែន បាន​សរសេរ​នៅ​លើ​ហ្វេសប៊ុក​របស់​ខ្លួន ខណៈ​លោក​ធ្វើដំណើរ​វិល​ត្រលប់​ទៅ​កម្ពុជា​វិញ កាលពី​ថ្ងៃ​ទី​២៣ មករា ថា លោក​បាន​ជួប​នៅ​ក្នុង​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​របស់​លោក នៅ​ប្រទេស​ចិន ចាប់ពី​ថ្ងៃ​ទី​២០ ដល់​ថ្ងៃ​​២៣ មករា​នោះ គឺ មេដឹកនាំ​ប្រទេស​ទាំងពីរ បាន​ពង្រឹង និង​ពង្រីក​កិច្ច​សហប្រតិបត្តិ​លើ​វិស័យ​សំខាន់ៗ​ដូចជា កសិកម្ម ពាណិជ្ជកម្ម វិនិយោគ ទេសចរណ៍ និង​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​ជាដើម។ លោក​អះអាង​ថា កម្ពុជា​បាន​ត្រៀមខ្លួន​ជាស្រេច​រួចហើយ ដើម្បី​ជំរុញ​គម្រោង​ផ្លូវ ១​ខ្សែក្រវាត់​១ ជាមួយ​ប្រទេស​ចិន​ឱ្យ​បាន​ជោគជ័យ។ ទន្ទឹម​នឹង​នេះ​ដែរ ប្រទេស​ទាំងពីរ​នឹង​ខិតខំ​ជំរុញ​ទំហំ​ពាណិជ្ជកម្ម​ឱ្យ​ឡើង​ដល់ ១០​ពាន់​លាន​ដុល្លារ​នៅ​ឆ្នាំ ២០២៣។ នៅ​ទន្ទឹម​នេះ លោក​អះអាង​ថា ចិន​បាន​ផ្ដល់​ជំនួយ​ជិត ៦០០​លាន​ដុល្លារ ហើយ​បាន​ដំឡើង​កូតា​នាំ​អង្ករ​ចេញ​មក​ចិន​រហូតដល់ ៤​សែន​តោន ក្រោយពី​សហភាព​អឺរ៉ុប​ឈប់​ផ្ដល់​ការ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ​លើ​ការ​នាំ​អង្ករ​កម្ពុជា ទៅ​កាន់​ទីផ្សារ​អឺរ៉ុប​នោះ។

ទាក់ទង​គម្រោង​វិថី​មួយ ខ្សែ​ក្រវ៉ាត់ ឬ​ហៅ ថា «​វិថី​សូត្រ​ថ្មី» នេះ គឺជា​គំនិត​ផ្ដួចផ្ដើម និង​មហិច្ឆតា​ប្រចាំ​សតវត្ស​របស់​ចិន ដើម្បី​ពង្រីក​ឥទ្ធិពល​សេដ្ឋកិច្ច ភូមិសាស្ត្រ​នយោបាយ និង​វប្បធម៌​របស់​ខ្លួន ស្រប​ពេល​ដែល​ចិន​កំពុង​ឡើង​គ្រង​តំណែង​ជា​មហាអំណាច​មួយ​នៅ​លើ​ពិភពលោក។ ក្រោម​ការគ្រប់គ្រង​របស់​ប្រធានាធិបតី ស៊ី ជីនពីង (Xi Jinping) ចិន​បាន​លាតត្រដាង គំនិត​ផ្ដួចផ្ដើម​នេះ​ជា​លើកដំបូង កាលពី​ឆ្នាំ​២០១៣ ក្រោម​ហេតុផល​ថា ដើម្បី​ផ្សារភ្ជាប់​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ដើម្បី​សម្រួលការ​ផ្លាស់ប្ដូរ​ពាណិជ្ជ​កម្ម រវាង​ប្រទេស​ក្នុង​ទ្វីប​អាស៊ី​ទៅកាន់​ទ្វីប អាហ្វ្រិក និង​អឺរ៉ុប និង ទៅកាន់​តំបន់​ផ្សេងទៀត​លើ​ពិភពលោក។ ដើម្បី​សម្រេច​មហិច្ឆតា ចិន​នឹង​ចំណាយ​ទឹកប្រាក់​សរុប​រហូតដល់​ទៅ​ជិត ១០០ពាន់​លាន​ដុល្លារ ឬ ១​ទ្រីលាន​ដុល្លារ។

ក្រៅ​ពី​នេះ​ទៀត លោក ហ៊ុន សែន និង​លោក លី ខីឈាង ក៏​អំពាវនាវ​ឱ្យ​ភាគី​ពាក់ព័ន្ធ​ទាំងអស់​ឱ្យ​អនុវត្ត​ឱ្យ​ពេញលេញ​ចំពោះ បញ្ហា​ជម្លោះ​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង​ដ៏​ចម្រូងចម្រាស​ដែរ ចំពោះ​សេចក្ដី​ថ្លែងការណ៍​ស្ដីពី​ការប្រតិបត្តិ​របស់​ភាគី​នៅ​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង (DOC) ធ្វើ​ឱ្យ​ស៊ី​ជម្រៅ​នូវ​កិច្ច​សហ​ប្រតិបត្តិការ​វិស័យ​សមុទ្រ​ជាក់ស្ដែង និង​លើកកម្ពស់​ការពិគ្រោះ​យោបល់​ស្ដីពី​ក្រម​ប្រតិបត្តិ​នៅ​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង។

លោក គឹម សុខ បន្ថែម​ថា ចិន​ចាប់​យក​លោក ហ៊ុន សែន ឬ​កម្ពុជា ជា​យុទ្ធសាស្ត្រ​យោធា​ដ៏​សំខាន់ នៅ​ខណៈ​ចិន​កំពុង​មាន​ជម្លោះ​ជាមួយ វៀតណាម និង​ប្រទេស​ផ្សេងទៀត អំពី​បញ្ហា​ជម្លោះ​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង​នេះ ដើម្បី​គំរាមកំហែង​ប្រទេស​ផ្សេងៗ​ទៀត ថា ចិន​មាន​កម្ពុជា គឺជា​ខ្នងបង្អែក​ដ៏​សំខាន់​សម្រាប់​មូលដ្ឋាន​ទ័ព​ចិន​នៅ​កម្ពុជា៖ «យុទ្ធសាស្ត្រ​នេះ គឺ​ចំណេញ​ដល់​ចិន តែ​គ្រោះថ្នាក់​ធំ​ដល់​ខ្មែរ​នៅ​ពេល​នា​អនាគត ហើយ​បញ្ហា​នេះ មេដឹកនាំ​ខ្មែរ​គួរតែ​យល់​អំពី​តម្លៃ​ឯករាជ្យភាព​របស់​ខ្លួន​ឱ្យ​ពិតប្រាកដ​នៅ​លើ​ឆាក​អន្តរជាតិ ហើយ​បញ្ហា​យោធា​របស់​ចិន​នៅ​កម្ពុជា ដើម្បី​ទប់​និង​ប្រទេស​ផ្សេងទៀត​ដែល​មាន​ជម្លោះ​ជាមួយ​ចិន​នេះ វា​នឹង​បង្កើត​ឱ្យ​មាន​បញ្ហា​ធ្ងន់ធ្ងរ​របស់​កម្ពុជា ដែល​ត្រូវ​ប្រឈម​និង​ប្រទេស​ផ្សេង​ទៀត ដែល​មិនមែន​ជា​ភាគី​ជម្លោះ​ដោយ​ផ្ទាល់​របស់​កម្ពុជា​នោះ»

អ្នកវិភាគ​លើក​ឡើង​ថា នៅ​ពេល​នេះ ចិន និង​កម្ពុជា​កំពុង​ប្រើ​យុទ្ធសាស្ត្រ​នយោបាយ​ជួយ​គ្នា​ទៅវិញទៅមក ពិសេស​កម្ពុជា​ត្រូវ​ពឹងផ្អែក​លើ​ចិន​កាន់​ខ្លាំង លើ​ជំនួយ កម្ចី​និង​នយោបាយ នៅ​ស្រប​ពេល​ប្រទេស​លោក​ខាងលិច នឹង​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​តាមរយៈ​ការបញ្ឈប់ ការ​ផ្ដល់​ការ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ​EBA របស់​អឺរ៉ុប និង​ការ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ​ទូទៅ​របស់​អាមេរិក GSP​នោះ។ គិត​ត្រឹម​ចុង​ឆ្នាំ​២០១៨ កម្ពុជា​ជំពាក់​បំណុល​ចិន​ជាង ៤​ពាន់​លាន​ដុល្លារ ក្នុងចំណោម​បំណុល​បរទេស​សរុប​ជាង ៩​ពាន់​លាន​ដុល្លារ។ ស្ថាប័ន​អន្តរជាតិ និង​អ្នក​តាមដាន​សង្គម​ធ្លាប់​បាន​អះអាង​ថា កម្ពុជា​នឹង​ធ្លាក់​ក្នុង​អន្ទាក់​បំណុល​របស់​ចិន តាមរយៈ​ជំនួយ និង​កម្ចី​ដ៏​ច្រើន​សន្ធឹក​សន្ធាប់​ពី​របប​ក្រុង​ប៉េកាំង ហើយ​និន្នាការ​បែបនេះ​នឹង​មិន​អាច​ធ្វើ​ឱ្យ​កម្ពុជា​មាន​ឯករាជ​ភាព​លើ​វិស័យ​សេដ្ឋកិច្ច និង​នយោបាយ​បាន​ដោយ​ខ្លួនឯង​ឡើយ។ ក៏ប៉ុន្តែ​ការ​ងាក​ទាំងស្រុង​របស់​របប​លោក ហ៊ុន សែន ទៅ​ចិន​នេះ គឺ​របប​នេះ កំពុងតែ​អនុវត្ត​ខុស​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ទាំងស្រុង ដែល​ចែងថា កម្ពុជា​អនុវត្ត​របប​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និង​ជា​រដ្ឋ​ឯករាជ្យ​មិន​អាច​បំបែក​បាន និង​ឈរ​លើ​នយោបាយ​អព្យាក្រឹត្យ​នោះ៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

ព័ត៌មាន (3)
Share

បេបុី

ពី ភ្ន្នំពេញ

ខ្ជិលនិយាយច្រេីនណាស់ សុំតែមួយឃ្លា •អាសុីសេរី បក្សប្រឆាំង និងពួកអ្នកគាំទ្ររ មានរោគចិត្តទាំងអស់ ហេីយគួរកពេទ្យព្យាបាលហេីយ• សាកស្តាប់ពត៌មានដែលបានផលិត ហេីយធ្វេីចិត្តកណ្តាល និងដឹងថាក្រុមខ្លួនឆ្កួតគួអោយចង់សេីចបុិនណា។ ពត៌មានអាសុីសេរីស្តាប់ហេីយខាតពេល តែកំប្លែងម្យ៉ាងបែបក្រុមសសៃប្រសាទ ស្តាប់ហេីយសេីចចុកពោះ។

Jan 24, 2019 11:21 AM

អ្នក​អាន​អនាមិក

ប្រវត្តិសាស្រ្តខែ្មរវិលទៅរកលំនាំចាស់ ដូចស្តេចសីហនុដដែល។ ប៉ុន្តែនេះជាការល្អទៅវិញទេ ព្រោះវានឹងនាំទៅរកការរលំរលាយដូចសីហនុដែរ។​ មេីលចុះសូម្បីតែឈ្មោះដែលពួកអាមុីអាថោងគាត់ខំបញ្ជោរដាក់ស្អីក៏សម្ដេចឪវាទាំងនោះ តេីនៅសល់បុ៉ន្មានតម្បស្វា? ឥឡូវនេះវាមានអីខុសគ្នាបន្តិច ធ្វេីទុក្ខបុកម្នេញគ្រប់វិធីគិតថាខ្មែរសំងំអោយសុខរហូតមេីលទៅ ដល់ទាល់ច្រករត់ទៅចិន។ កុំភ្លេចថាចិននេះសូម្បីប៉ុលពតបិទប្រទេសទាំងស្រុងទុកអោយតែវាម្នាក់​ ពេលយួនចូលអាចិនវារត់ប៉ោងអាស៊ីបប៉ុង ទុកប៉ុលពតចោលតាមកម្មវាទៅ។ ពេលមិនសល់ច្រេីនទេសំរាប់បនហ៊ុនសែន៕

Jan 24, 2019 09:39 AM

អ្នក​អាន​អនាមិក

ប្រវត្តិសាស្រ្តខែ្មរវិលទៅរកលំនាំចាស់ ដូចស្តេចសីហនុដដែល។ ប៉ុន្តែនេះជាការល្អទៅវិញទេ ព្រោះវានឹងនាំទៅរកការរលំរលាយដូចសីហនុដែរ។​ មេីលចុះសូម្បីតែឈ្មោះដែលពួកអាមុីអាថោងគាត់ខំបញ្ជោរដាក់ស្អីក៏សម្ដេចឪវាទាំងនោះ តេីនៅសល់បុ៉ន្មានតម្បស្វា? ឥឡូវនេះវាមានអីខុសគ្នាបន្តិច ធ្វេីទុក្ខបុកម្នេញគ្រប់វិធីគិតថាខ្មែរសំងំអោយសុខរហូតមេីលទៅ ដល់ទាល់ច្រករត់ទៅចិន។ កុំភ្លេចថាចិននេះសូម្បីប៉ុលពតបិទប្រទេសទាំងស្រុងទុកអោយតែវាម្នាក់​ ពេលយួនចូលអាចិនវារត់ប៉ោងអាស៊ីបប៉ុង ទុកប៉ុលពតចោលតាមកម្មវាទៅ។ ពេលមិនសល់ច្រេីនទេសំរាប់បនហ៊ុនសែន៕

Jan 24, 2019 09:38 AM

គេហទំព័រ​ទាំងមូល