លោក កឹម សុខា ប្រាប់​តុលាការ​ថា ​សកម្មភាព​លោក​កន្លង​មក​គឺ​​ចង់​ឱ្យ​ពលរដ្ឋ​ចេះ​ជ្រើស​រើស​មេដឹកនាំ​​​ល្អ

ដោយ សេក បណ្ឌិត
2024.02.22
លោក កឹម សុខា  ប្រាប់​តុលាការ​ថា ​សកម្មភាព​លោក​កន្លង​មក​គឺ​​ចង់​ឱ្យ​ពលរដ្ឋ​ចេះ​ជ្រើស​រើស​មេដឹកនាំ​​​ល្អ ប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ លោក កឹម សុខា លើកដៃ​ទៅ​កាន់​អ្នកគាំទ្រ ពេលមកចូលរួមសវនាការសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ កាលពីថ្ងៃទី៣ ខែ​មីនា ឆ្នាំ​២០២៣។
Reuters

ប្រធាន​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ លោក កឹម សុខា ថ្លែង​ក្នុង​សវនាការ​ថា រាល់​សកម្មភាព និង​សារ​របស់​លោក​កន្លង​មក គឺ​ចង់​ឃើញ​ពលរដ្ឋ​ចេះ​ជ្រើស​រើស​មេដឹកនាំ ដែល​ប្រកាន់​យក​ប្រជាធិបតេយ្យ និង​ការ​គោរព​សិទ្ធិមនុស្ស។ មន្ត្រី​សង្គម​ស៊ីវិល​ថា អង្គការ​សិទ្ធិមនុស្ស​នៅ​បន្ត​តាមដាន​ករណី​នេះ និង​ស្នើ​ឱ្យ​តុលាការ​បើក​ឱ្យ​អ្នក​សារព័ត៌មាន​ចូល​រួម​សវនាការ។

សាលាឧទ្ធរណ៍​នៅ​ថ្ងៃ​ទី២២ កុម្ភៈ បាន​បើក​សវនាការ​ជា​លើក​ទី៣ លើ​បណ្ដឹង​ជំទាស់​របស់​មេដឹកនាំ​បក្ស​ប្រឆាំង​លោក​ កឹម សុខា ​ប្រឆាំង​នឹង​សេចក្ដី​សម្រេច​របស់​សាលាដំបូង​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ដែល​កាត់​ឱ្យ​លោក​មាន​ទោស​ក្បត់​ជាតិ ២៧ឆ្នាំ និង​ដាក់​ឃុំ​ក្នុង​ផ្ទះ​ បាត់​បង់​សិទ្ធិ​សេរីភាព​រួម​ទាំង​សិទ្ធិ​ធ្វើ​នយោបាយ។

ក្រោយ​ចេញ​ពី​បន្ទប់​សវនាការ​ សហ​មេធាវី​លោក កឹម សុខា គឺ​អ្នកស្រី ម៉េង សុភារី  លើក​ឡើង​ថា​សវនាការ​លើក​នេះ​មាន​ចោទ​សួរ​​ទៅ​កាន់​លោក​ កឹម​ សុខា​ ពី​មូល​ហេតុ​ដែល​លោក​ចាកចេញ​ពី​ប្រធាន​មជ្ឈមណ្ឌល​សិទ្ធិមនុស្ស​កម្ពុជា​ទៅ​ដឹកនាំ​គណបក្ស​សិទ្ធិមនុស្ស​ និង​ការ​សម្រេច​ចិត្ត​​​​របស់​លោក​ក្នុង​ការ​រួបរួម​ជា​មួយ​លោក សម រង្ស៊ី  ដើម្បី​បង្កើត​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ។

អ្នកស្រី ម៉េង សុភារី ថា អង្គ​សវនាការ ក៏​បាន​ចោទ​សួរ​ទៅ​កាន់​លោក កឹម សុខា ជុំវិញ​សកម្មភាព​កន្លង​មក​របស់​លោក ដែល​បាន​ថ្លែង​សារ​ទៅ​កាន់​ពលរដ្ឋ​ក្នុង​អំឡុង​ពេល​លោក​ជា​ប្រធាន​អង្គការ​សិទ្ធិមនុស្ស និង​ជា​មេដឹកនាំ​បក្ស​ប្រឆាំង។ លោក កឹម សុខា​ បាន​ឆ្លើយ​តប​ក្នុង​អង្គ​សវនាការ​ថា រាល់​សកម្មភាព និង​សារ​របស់​លោក​កន្លង​មក គឺ​ចង់​ឃើញ​ពលរដ្ឋ​ចេះ​ជ្រើស​រើស​មេ​ដឹកនាំ​ល្អ និង​គិត​ផល​ប្រយោជន៍​ជាតិ​ជា​ធំ។

អ្នកស្រី ម៉េង សុភារី៖ «ថា​រាល់​ពាក់​ស្លោក ដែល​គាត់​បាន​លើក​ឡើង​នា​ពេល​កន្លង​មក​នោះ គឺ​ក្នុង​ន័យ​អប់រំ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ឱ្យ​យល់​អំពី​សិទ្ធិមនុស្ស និង​ប្រជាធិបតេយ្យ​មិនមែន​អប់រំ​នៅ​ក្នុង​ន័យ​ញុះញង់ ឬ​ក្នុង​ន័យ​បះបោរ​អី​ទេ»

អ្នកស្រី ម៉េង សុភារី បន្ថែម​ថា លោក កឹម សុខា ក៏​បាន​បញ្ជាក់​ជា​ថ្មី​ទៀត​ថា ចំពោះ​ការ​ប្រើប្រាស់ ពាក្យ​ផ្លាស់ប្ដូរ គឺ​សំដៅ​ឱ្យ​ពលរដ្ឋ​ចេះ​ប្រើ​ប្រាស់​សិទ្ធិ​ក្នុង​ការ​បោះឆ្នោត​ជ្រើស​រើស​មេ​ដឹកនាំ ដែល​ខ្លួន​ពេញ​ចិត្ត និង​មិន​មែន​សំដៅ​លើ​ការ​ផ្លាស់​ប្ដូរ​ដោយ​ប្រើ​មធ្យោបាយ​ហិង្សា​ណា​មួយ​នោះ​ទេ។

អ្នកស្រី ម៉េង សុភារី៖«ឃើញ​ថា បាតុកម្ម ដែល​មាន​កន្លង​មក គឺ​ក្នុង​គោលដៅ និង​គោល​បំណង​ជុំវិញ​ការ​បោះ​ឆ្នោត​តែ​ប៉ុណ្ណោះ ហើយ​បន្ទាប់​ពី​ស្វែងរក​យុត្តិធម៌​ក្នុង​ការ​បោះ​ឆ្នោត យើង​ឃើញ​ថា មាន​ការ​ចរចា​រវាង​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ និង​គណបក្ស​ប្រជាជន​រហូត​ដល់​មាន​ការ​បង្កើត​ឱ្យ​មាន​យន្តការ មាន​ការ​ទទួល​ស្គាល់​ថា នេះ​គឺ​ជា​ការ​កែប្រែ នេះ​គឺ​ជា​ការ​តវ៉ា ដើម្បី​សន្លឹក​ឆ្នោត»

អ្នកស្រី ម៉េង សុភារី លើក​ឡើង​ថា ចំពោះ​ការ​ចោទ​សួរ​អំពី​មូលហេតុ ដែល​លោក កឹម សុខា រួម​រួម​ជា​មួយ​លោក សម រង្ស៊ី ដែល​ជា​មនុស្ស​ហិង្សា។ លោក កឹម សុខា បាន​ប្រដូច​ករណី​នេះ​ដូច​គ្នា​នឹង​លោក ប៉ុល ពត ដែល​ក្រោយ​មក សមាជិក​របស់​លោក​ចាក​ចេញ ក្រោយ​ពី​ដឹង​ថា លោក ប៉ុល ពត ជា​មនុស្ស​ហិង្សា។

ជុំវិញ​ករណី​នេះ អ្នកវិភាគ​នយោបាយ លោក គឹម សុខ ចាត់​ទុក​ថា ការ​លើក​ឡើង​របស់​លោក​ កឹម សុខា មាន​ភាព​ទន់ខ្សោយ និង​ធ្លាក់​ឧត្ដមភាព​ជា​មេ​ដឹកនាំ​នយោបាយ​ប្រជាធិបតេយ្យ​កំពូល​ម្នាក់។ លោក គឹម សុខ ថា លោក កឹម សុខា មិន​ហ៊ាន​ការពារ​ភាព​ត្រឹមត្រូវ​របស់​ដៃគូ​សហការ​របស់​ខ្លួន បែរ​ជា​ឆ្លើយ​ក្នុង​គោល​ដៅ​រួច​ខ្លួន​ទៅ​វិញ។ លោក កឹម សុខ ថា តុលាការ​នឹង​មិន​ផ្ដល់​សេរីភាព​ដល់​ លោក កឹម សុខា​ ដោយ​គ្រាន់​តែ​លើក​ឡើង​បែបនេះ​ទេ ហើយ​លោក កឹម សុខា នឹង​ទាំង​​ចាញ់​ផ្លូវ​នយោបាយ​ទៀត​ផង។

ឆ្លើយ​តប​នឹង​សំណួរ​អ្នក​សារព័ត៌មាន​ថា មាន​ក្ដី​រំពឹង​បែប​ណា​ក្នុង​ការពារ​ក្ដី​លើ​សំណុំរឿង​មេ​បក្ស​ប្រឆាំង​រូប​នេះ។ អ្នកស្រី ម៉េង សុភារី ថា អ្នកស្រី និង​សហ​មេធាវី នឹង​ព្យាយាម​បង្ហាញ​ភាព​ស្អាតស្អំ​របស់​លោក កឹម សុខា បើ​ទោះ​ជា​ការ​សម្រេច​របស់​ចៅក្រម​បែប​ណា​ក៏​ដោយ។

ប្រធាន​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ជំនុំ​ជម្រះ លោក អ៊ឹម វណ្ណៈ កំណត់​ថ្ងៃ​ទី៧ ខែមីនា ដើម្បី​បន្ត​សវនាការ​ជា​លើក​ទី៤ ហើយ​លោក​ថា សំណុំ​រឿង​នេះ អាច​នឹង​បិទ​បញ្ចប់​នៅ​ពាក់​កណ្ដាល​ឆ្នាំ២០២៤។

អ្នក​នាំ​ពាក្យ​សាលា​ឧទ្ធរណ៍​ភ្នំពេញ លោក ឃុន លាងម៉េង បដិសេធ​ឆ្លើយ​សំណួរ​ជុំ​វិញ​ករណី​នេះ​ ដោយ​លោក​ថា កំពុង​ជាប់​ប្រជុំ។

ដូច​គ្នា​សវនាការ​កន្លង​មក​ដែរ​មន្ត្រី​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ (UN) មន្រ្តី​ស្ថាន​ទូត​សហភាព​អឺរ៉ុប​ ស្ថាន​ទូត​អាមេរិក ស្ថាន​ទូត​ជប៉ុន និង​អង្គការ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​នានា ក៏​បាន​ចូល​រួម​​​​តាម​ដាន​លើ​ករណី​នេះ។ ចំណែក​នៅ​ខាង​ក្រៅ​សាលា​ឧទ្ធរណ៍​មាន​ការ​ដាក់​ពង្រាយ​សមត្ថកិច្ច និង​ដាក់​របាំង ដើម្បី​រារាំង​មិន​ឱ្យ​ក្រុម​មនុស្ស​មួយ​ចំនួន​ឆ្លង​កាត់។ សវនាការ​នេះ ក៏​ហាមឃាត់​មិន​ឱ្យ​អ្នកសារព័ត៌មាន​ចូលរួម​ស្ដាប់​ដោយ​លើក​ហេតុ​ផល​ថា​មិន​មាន​កន្លែង​គ្រប់គ្រាន់។

នាយក​ទទួល​បន្ទុក​កិច្ច​ការ​ទូទៅ​នៃ​អង្គការ​ឃ្លាំ​មើល​សិទ្ធិមនុស្ស​លីកាដូ (LICADHO) លោក អំ សំអាត ដែល​បាន​ចូលរួម​សវនាការ​មាន​ប្រសាសន៍​ថា សវនាការ​ទាំង​មូល​ហាក់​សួរ​សំនួរ​ដាក់​បន្ទុក​ទៅ​លើ​លោក កឹម សុខា។ ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា លោក អំ សំអាត​ ថា​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​នៅ​តែ​បន្ត​តាម​ដាន​ដោយ​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​លើ​ករណី​នេះ។

ចំពោះ​ការ​ហាម​ឃាត់​មិន​ឱ្យ​អ្នក​សារព័ត៌មាន​ចូល​រួម​សវនាការ លោក អំ សំអាត លើក​ឡើង​ថា​បន្ទប់​សវនាការ​នៅ​តែ​មាន​កន្លែង​សម្រាប់​អ្នកសារព័ត៌មាន​ ហើយ​តុលាការ​មិន​គួរ​មិន​មាន​ការ​រឹតត្បិត​នោះ​ទេ។

លោក អំ សំអាត៖ «ខ្ញុំ​គិត​ថា​សវនាការ​គឺ​ជា​សវនាការ​សាធារណៈ អ៊ីចឹង​ប្រសិន​បើ​មាន​កៅអី​ទំនេរ​គួរ​តែ​មាន​ការ​អនុញ្ញាត ហើយ​ជា​ពិសេស​អ្នកសារព័ត៌មាន​គាត់​មាន​តួនាទី​សំខាន់​ណាស់​នៅ​ក្នុង​ការ​ពាំនាំ និង​ការ​បញ្ចេញ​ព័ត៌មាន​អំពី​សវនាការ​ហ្នឹង​ឱ្យ​សាធារណជន​បាន​ដឹង~

សាលា​ដំបូង​រាជ​ធានី​ភ្នំពេញ​​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​ ០៣ ខែ​កុម្ភៈ​ ឆ្នាំ​២០២៣ បាន​ផ្ដន្ទាទោស​លោក កឹម សុខា ដាក់​ពន្ធនាគារ​រយៈ​ពេល ២៧ឆ្នាំ ពី​បទ​សន្ទិដ្ឋភាព​​ជាមួយ​បរទេស ឬ​ឃុបឃិត​​​ត្រូវ​រ៉ូវ​គ្នា​ជាមួយ​បរទេស ដែល​ត្រូវ​បាន​ចោទ​ប្រកាន់​តាំង​ពី​ឆ្នាំ​២០១៧។ តុលាការ​បាន​ដាក់​បម្រាម​មិន​ឱ្យ​លោក កឹម សុខា ធ្វើ​នយោបាយ មិន​ឱ្យ​ចេញ​ពី​ផ្ទះ មិន​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​ជួប​បរទេស លើក​លែង​តែ​មាន​ការ​អនុញ្ញាត​ពី​តុលាការ។ ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា​សហគមន៍​ជាតិ និង​អន្តរជាតិ​ចាត់ទុកថា ​សំណុំ​រឿង​នេះ ជា​រឿង​នយោបាយ​ និង​ទាមទារ​ឱ្យ​លុប​ចោល​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​និង​ប្រគល់​សេរីភាព​ពេញ​លេញ​ជូន​មេ​បក្ស​ប្រឆាំង​រូប​នេះ​វិញ៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

បញ្ចេញ​មតិយោបល់៖

បញ្ចូលមតិរបស់អ្នកដោយបំពេញទម្រង់ខាងក្រោមជាអក្សរសុទ្ធ។ មតិនឹងត្រូវសម្រេចដោយអ្នកសម្របសម្រួល និងអាចពិនិត្យកែប្រែឲ្យស្របតាម លក្ខខណ្ឌនៃការប្រើប្រាស់ របស់វិទ្យុអាស៊ីសេរី។ មតិនឹងមិនអាចមើលឃើញភ្លាមៗទេ។ វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះខ្លឹមសារនៃមតិដែលបានចុះផ្សាយឡើយ។ សូមគោរពមតិរបស់អ្នកដទៃ ហើយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការពិត។