រដ្ឋសភា ដែលគ្រប់គ្រងដោយបក្សកាន់អំណាច បោះឆ្នោតឱ្យ លោក ប្រាជ្ញ ចន្ទ ដែលល្បីខាងប្ដឹងមន្ត្រីគណបក្សប្រឆាំង និងពលរដ្ឋណា ដែលហ៊ានរិះគន់ថា ការបោះឆ្នោតមិនត្រឹមត្រូវ និងយុត្តិធម៌នោះ ឱ្យបន្តដឹកនាំស្ថាប័នជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោតឯករាជ្យនេះ មួយអាណត្តិទៀត។ មន្ត្រីបក្សប្រឆាំងលើកឡើងថា ថ្នាក់ដឹកនាំគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោតនៅមិនទាន់អាចឱ្យសាធារណជនជឿជាក់ថា មានភាពឯករាជនៅឡើយទេ។
រដ្ឋសភា នៅថ្ងៃទី១៣ ខែធ្នូ បើកអង្គប្រជុំដឹកនាំដោយអ្នកស្រី ឃួន សុដារី បោះឆ្នោតផ្តល់សេចក្ដីទុកចិត្តដល់សមាសភាពថ្នាក់នាំគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោតថ្មី ដែលហៅកាត់ថា គ.ជ.ប ចំនួន៩រូប។ សមាសភាពទាំង ៩រូបនេះ មាន ៤រូបពីគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា និង ៤រូបពីគណបក្សហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច ហើយ ១រូប ទៀត ដែលតំណាងឱ្យតួអង្គឯករាជ្យ ទទួលបាននូវការយល់ព្រមពីគណបក្សជាប់ឆ្នោតទាំងពីរ។
ទោះជាយ៉ាងណា សមាសភាពថ្នាក់ដឹកនាំ គ.ជ.ប ថ្មីនេះ មិនមានការប្រែប្រួលច្រើនឡើយ។ ជាក់ស្ដែង សមាជិកសភា ដែលភាគច្រើនលើសលប់មកពីគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា បានបោះឆ្នោតឱ្យលោក ប្រាជ្ញ ចន្ទ ជាប់ជាប្រធាន លោក ជឺ ចំណាន ជាអនុប្រធានជំនួស លោក នុត សុខុម មកពីគណបក្ស ហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច និងសមាជិក គ.ជ.ប ចំនួន ៧រូបផ្សេងទៀតក្នុងនោះ រួមមាន លោក មាន សទិ លោក ឌឹម សុវណ្ណារុំ និងលោក សោម សូរីដា មកពីគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ។ ចំណែកលោក ហេង ស៊ីឡេង លោក យិច សមិទ្ធិ និងលោក ហ៊ែល សារ៉ាត មកពីគណបក្ស ហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច ខណៈលោក ហង្ស ពុទ្ធា នៅតែជាប់ជាសមាជិកទី៩ របស់ គ.ជ.ប ដដែល។
អ្នកនាំពាក្យគណបក្ស ហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច លោក ញឿន រ៉ាដែន សង្ឃឹមថាបេក្ខជន ដែលជាប់ឆ្នោតនឹងបំពេញតួនាទីតាមច្បាប់កំណត់។
លោក ញឿន រ៉ាដែន៖«គិតថា សមាជិក ក៏ដូចសមាជិកាដែលទទួលបានការគាំទ្រពីសភា នឹងបម្រើកិច្ចការរបស់ខ្លួនទៅតាមច្បាប់កំណត់ ជាពិសេស ធានាបាននូវការបោះឆ្នោតនាពេលខាងមុខនេះ ដោយសេរី និងយុត្តិធម៌ និងគណបក្សនយោបាយទាំងអស់ទទួលយកបាន»។
ចំណែកអនុប្រធានគណបក្សភ្លើងទៀន លោក សុន ឆ័យ លើកឡើងថា ចាប់តាំងពីតុលាការរំលាយគណបក្សសង្គ្រោះជាតិមក ស្ថាប័ន គ.ជ.ប មិនមានភាពឯករាជ និងលំអៀងទៅគណបក្សកាន់អំណាច ហើយទោះជាគណបក្សហ៊្វុនស៊ិនប៉ិចមានបេក្ខជនជាប់ឆ្នោតក្ដី ក៏មិនទាន់ឱ្យសាធារណជនជឿទុកចិត្តលើស្ថាប័ននេះនៅឡើយទេ។
លោក សុន ឆ័យ៖«ដូច្នេះ គ្រាន់តែចង់ មិនទាន់អាចសន្និដ្ឋានយ៉ាងណាជាក់លាក់នោះទេ ប៉ុន្តែគ្រាន់តែថា សមាសភាពដែលតែងតាំងហ្នឹង ត្រូវតែបានបញ្ជាក់ថា យកពីប្រភពណាជាក់លាក់ទើបយើងអាចសន្និដ្ឋានបានខ្លះ ប៉ុន្តែដូចយើងដឹងហើយ គណបក្សហ៊្វុនស៊ិនប៉ិចហាក់ដូចជាមិនមានឥទ្ធិពលអីប៉ុន្មាន ជាតំណាងឱ្យពលរដ្ឋជាម្ចាស់ឆ្នោតនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជានោះទេ»។
ប្រធានគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត លោក ប្រាជ្ញ ចន្ទ បានដឹកនាំស្ថាប័ននេះចាប់ពីពាក់កណ្ដាល ឆ្នាំ២០២១ មក ហើយលោក ក៏ធ្លាប់ជាអតីតមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់នៃគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាផងដែរ។ ជាងនេះទៅទៀត គ.ជ.ប ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក ប្រាជ្ញ ចន្ទ ហាក់មានសភាពយ៉ាប់យ៉ឺនជាងមុនទៅទៀត ពីព្រោះស្ថាប័នអាជ្ញាកណ្ដាលមួយនេះ បានគាំទ្រជាចំហ ចំពោះការដឹកនាំរបស់លោក ហ៊ុន សែន និងចេញមុខប្ដឹងអ្នករិះគន់ទៅតុលាការ ដែលជារឿងមិនធ្លាប់កើតមាននោះទេ ក្នុងប្រវត្តិជាង ២០ឆ្នាំរបស់ គ.ជ.ប។
វិទ្យុអាស៊ីសេរីមិនទាន់អាចសុំការឆ្លើយតបរឿងនេះពី អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋសភា លោក ឡេង ប៉េងឡុង និងអ្នកនាំពាក្យគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត លោក ហង្ស ពុទ្ធា ដើម្បីសុំអធិប្បាយបន្ថែមអំពីបញ្ហានេះបាននៅឡើយទេ នៅថ្ងៃទី១៣ ខែធ្នូ។
នាយកប្រតិបត្តិអង្គការឃ្លាំមើលការបោះឆ្នោតនៅកម្ពុជា និចហ្វិក លោក សំ គន្ធាមី រំពឹងថា គណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោតថ្មី អាចនឹងល្អប្រសើរក្នុងអាណត្តិនេះ ព្រោះថា សមាជិកទាំងនោះមានមកពីគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា និងគណបក្សហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច។ លោក សំ គន្ធាមី បន្តថា គណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោតថ្មី ត្រូវតែអនុវត្តច្បាប់ និងធានាថា ស្ថាប័ននេះមានភាពឯករាជ។
លោក សំ គន្ធាមី៖«ខ្ញុំសង្ឃឹមថា សមាជិក គ.ជ.ប ដែលចេញគណបក្សទាំងពីរនៃរដ្ឋសភាហ្នឹង អនុវត្តទៅតាមគោលការណ៍ច្បាប់ ច្បាប់ស្ដីពីការបោះឆ្នោត គោរព និងឆន្ទៈសិទ្ធិពលរដ្ឋ និងសិទ្ធិនយោបាយ ដើម្បីឱ្យពលរដ្ឋមានជំនឿទៅលើសមាជិក គ.ជ.ប ដែលជាគណៈកម្មាធិការឯករាជ្យរៀបចំការបោះឆ្នោត»។
តាមមាត្រា ៣ នៃច្បាប់ស្ដីពីការរៀបចំ និងការប្រព្រឹត្តទៅនៃគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត ចែងថា គ.ជ.ប ត្រូវអនុវត្តសមត្ថកិច្ចរបស់ខ្លួនដោយឯករាជ្យ និងអព្យាក្រឹត ដើម្បីធានាឱ្យការបោះឆ្នោតប្រព្រឹត្តទៅដោយសេរី ត្រឹមត្រូវ និងយុត្តិធម៌ ស្របតាមគោលការណ៍នៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ សេរី ពហុបក្ស។ សមាជិកទាំងឡាយនៃ គ.ជ.ប គ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ ត្រូវមានជំហរអព្យាក្រឹតឥតលម្អៀងក្នុងការអនុវត្តការងារបោះឆ្នោត។
ទោះជាយ៉ាងណាក្ដី ចាប់តាំងពីតុលាការកំពូល ដែលស្ថិតក្រោមឥទ្ធិពលបក្សកាន់អំណាចរំលាយគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ កាលពីឆ្នាំ២០១៧ មកស្ថាប័ន គ.ជ.ប ត្រូវបានគេមើលឃើញថា ស្ថិតនៅក្រោមខ្សែញាក់របស់បក្សកាន់អំណាចដដែល ហើយស្ថាប័នមួយនេះ តែងតែមានភាពលំអៀងទៅរកបក្សកាន់អំណាចនៅក្នុងការរៀបចំការបោះឆ្នោត ជាពិសេស នៅពេលមិនអនុញ្ញាតឱ្យគណបក្សភ្លើងទៀនចូលរួមការបោះឆ្នោតថ្នាក់ជាតិ កាលពីខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៣៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។