មន្ត្រីសង្គមស៊ីវិលនិងបក្សប្រឆាំង លើកឡើងថា ការតែងតាំង ឬដំឡើងតំណែងគ្រាក់ៗដោយផ្តោតលើកូន និងខ្សែស្រឡាយដែលមិនឆ្លងកាត់ការប្រកួតប្រជែងសមត្ថភាពបទពិសោធន៍ នៅតាមក្រសួងស្ថាប័នជាតិ នឹងប៉ះពាល់ដល់សុចរិតភាព និងធនធានមនុស្សសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍជាតិ។ ការលើកឡើងនេះ គឺបន្ទាប់ពីកូនៗរបស់រដ្ឋមន្ត្រីធនធានទឹកលោក លឹម គានហោ ពីររូបត្រូវបានតែងតាំងជារដ្ឋលេខាធិការ និងអនុរដ្ឋលេខាធិការនៅក្នុងក្រសួងជាមួយឪពុក។
មន្ត្រីសង្គមស៊ីវិល និងបក្សប្រឆាំងជំរុញក្រសួងស្ថាប័នជាតិ បង្ហាញពីតម្លាភាពទាក់ទងនឹងនីតិវិធីតែងតាំងកូនចៅ ឬសាច់សារលោហិតរបស់ពួកគេ ដើម្បីផ្តល់គំរូល្អដល់មន្ត្រីថ្នាក់ក្រោម។
នាយកប្រតិបត្តិអង្គការតម្លាភាពកម្ពុជាលោក ប៉ិច ពិសី មានប្រសាសន៍ថា ការតែងតាំង ឬដំឡើងតំណែងដល់មន្ត្រីក្នុងជួរស្ថាប័នរដ្ឋ បើទោះពួកគេជាកូនចៅ ឬខ្សែស្រឡាយអ្នកធំក៏ដោយ ក៏ត្រូវតែអនុវត្តតាមនីតិវិធីនៃការប្រកួតប្រជែងដែលផ្តោតលើសមត្ថភាពដោយស្មើភាពគ្នា ដើម្បីធានានូវសុចរិតភាពនិងយុត្តិធម៌។ លោកមើលឃើញថា ពលរដ្ឋតែងតែងលើកឡើងនូវក្តីបារម្ភថាតើមន្ត្រីដែលចូលកាន់តំណែងថ្មីៗទាំងនោះបានឆ្លងកាត់តាមនីតិវិធីត្រឹមត្រូវ ឬយ៉ាងណា ហើយតើពួកគេមានសមត្ថភាព បច្ចេកទេស បទពិសោធន៍ និងបុគ្គលិកលក្ខណៈគ្រប់គ្រាន់ហើយឬនៅ។
លោក ប៉ិច ពិសី បន្តថា ក្នុងជួររដ្ឋាភិបាល ក៏មានមន្ត្រីដែលមានចំណេះដឹង បច្ចេកទេសដែលបទពិសោធន៍ពេញលេញអាចដឹកនាំកិច្ចការសំខាន់ៗ ក្នុងស្ថាប័នរបស់ជាតិដែរ ប៉ុន្តែគ្រាន់តែពួកគាត់ គ្មានឱកាសបង្ហាញសមត្ថភាពបម្រើសង្គមជាតិ ដោយសារបញ្ហាខ្សែស្រឡាយមករាំងខ្ទប់។ លោកថា បើបញ្ហានេះ នៅតែកើតមានទៀត នឹងធ្វើឱ្យយុវជនបាត់បង់ឱកាសប្រកួតប្រជែងនិងបង្ហាញសមត្ថភាពពិត ដែលប៉ះពាល់ដល់ដំណើរការអភិវឌ្ឍលើវិស័យសំខាន់ៗរបស់ជាតិ និងការដឹកនាំរបស់រដ្ឋាភិបាលទៅវិញទេ៖ «មន្ត្រីបច្ចុប្បន្នហ្នឹងមានចំណេះដឹង មានបច្ចេកទេស មានបទពិសោធន៍ច្រើនគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការដឹកនាំកិច្ចរបស់ជាតិតាមវិស័យនីមួយៗនេះបាន អ្វីដែលខ្វះនោះគឺពួកគាត់ខ្វះឱកាសធ្វើកិច្ចការសំខាន់ៗទាំងនោះ ដោយមូលហេតុគាត់អត់ស្គាល់គេ អត់ខ្សែជាដើម។ ដូច្នេះការដំឡើងតំណែងហ្នឹងយើងគួរធ្វើក្នុងក្រមខណ្ឌមួយដែលធ្វើឱ្យសុចរិតភាពខ្ពស់ នីតិវិធីតម្លាភាព និងផ្តល់ភាពស្មើគ្នា»។
កាលពីថ្ងៃទី២១ ខែមករា ព្រះមហាក្សត្របានត្រាស់បង្គាប់តែងតាំងមុខតំណែងដល់កូនៗរបស់លោក លឹម គានហោ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងធនធានទឹកនិងឧតុនិយម គឺអ្នកស្រី លឹម លីនដា ជារដ្ឋលេខាធិការ និងលោក លឹម លីនបេរ៉ា ជាអនុរដ្ឋលេខាធិការក្រសួងធនធានទឹក និងឧតុនិយម ដែលស្នើដោយលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន។
វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនអាចទាក់ទងលោក លឹម គានហោ និងអ្នកនាំពាក្យក្រសួងធនធានទឹក និងឧតុនិយមលោក ចាន់ យុត្ថា ដើម្បីបកស្រាយជំរុញរឿងនេះបានទេនៅថ្ងៃទី៣០ ខែមករា។
ប៉ុន្តែប្រធានអង្គភាពអ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលលោក ផៃ ស៊ីផាន ប្រាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរីថា ការតែងតាំងកូនៗរបស់រដ្ឋមន្ត្រីទៅជារដ្ឋលេខាធិការ និងអនុរដ្ឋលេខាធិការក្រសួងធនធានទឹកពេលនេះ មិនធ្វើឱ្យរដ្ឋាភិបាលរងការរិះគន់ និងប៉ះពាល់ដល់ដំណើរការប្រកួតប្រជែងក្នុងស្ថាប័ន រួមទាំងកិច្ចការងាររបស់មន្ត្រីសាធារណៈនោះទេ ព្រោះតួនាទីនេះកើតចេញពីមន្ត្រីនយោបាយក្នុងអាណត្តិរបស់រដ្ឋាភិបាល៖ «កាលមុនយើងអាចនិយាយថា វាប៉ះពាល់ដោយមានការច្រណែន រដ្ឋលេខាធិការ និងអនុរដ្ឋលេខាធិការឥឡូវនេះមិនមែនសមាជិករដ្ឋាភិបាលទេ ជាមន្ត្រីនយោបាយនៅក្រសួង ដើម្បីជួយការងាររបស់រដ្ឋមន្ត្រីតែប៉ុណ្ណឹង»។
ទោះយ៉ាងណា តំណាងរាស្ត្រគណបក្សសង្គ្រោះជាតិលោក អ៊ុំ សំអាន ថ្លែងថា ពលរដ្ឋខ្មែរ ដែលគ្មានខ្សែស្រឡាយអ្នកធំ គ្មានឱកាសបញ្ចេញសមត្ថភាពដឹងនាំស្ថាប័នជាតិនោះទេ។ លោក អុំ សំអាន សង្កេតឃើញថា ការបញ្ចូលកូនចៅ សាច់ញាតិ ដោយគ្មានការប្រកួតប្រជែង និងមិនបង្ហាញសមត្ថភាពលេចធ្លោក្នុងសង្គមជាបន្តបន្ទាប់ ផ្តើមចេញពីលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ដែលផ្តល់គំរូអាក្រក់ដល់មន្ត្រីទាំងនោះនាពេលកន្លងមក។ លោកថា ការដឹកនាំបែបគ្រួសារបក្ខពួកនិយមបែបនេះនាំឱ្យការដឹកនាំក្នុងស្ថាប័នចុះខ្សោយ អយុត្តិធម៌សង្គម មានទំនាស់ផលប្រយោជន៍ និងអំពើពុករលួយជាប្រព័ន្ធ៖ «បើសិនគ្មានបក្ខពួកនិយមគ្រួសារនិយមគេប្រាកដជាប្រកួតប្រជែងពីសមត្ថភាពរបស់ពួកគេ ខិតខំដើម្បីប្រកួតប្រជែងយកស្នាដៃ តែកូនអ្នកធំមិនចាំបាច់ប្រកួតប្រជែងស្នាដៃក៏នៅកាន់តំណែងហ្នឹងបាន អ៊ីចឹងការប្រកួតប្រជែងស្នាដៃនៅក្នុងក្រសួងនីមួយៗអត់មានទេ។ បក្ខពួកគ្រួសារនិយាមធម្មតាឪពុករដ្ឋមន្ត្រីកូនរដ្ឋលេខាធិការ អនុរដ្ឋលេខាធិការនៅក្នុងក្រសួងដូចជាក្រសួងគ្រួសារ ចឹងបង្កឱ្យមានការឃុបឃិតគ្នាការប្រព្រឹត្តអំពើពុករលួយ កិបកេង»។
ជាមួយគ្នានេះ គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យមូលដ្ឋាន លើកឡើងថា ប្រសិនបើធ្វើបែបនេះនៅប្រទេសមានប្រជាធិបតេយ្យជឿនលឿន រដ្ឋមន្ត្រីធនធានទឹក នឹងត្រូវមហាជនទាមទារឱ្យធ្លាក់ពីដំណែងហើយ ។ ក៏ប៉ុន្តែនៅកម្ពុជា មហាជន នៅតែយល់ថា ការធ្វើបែបនេះ ជារឿងទូទៅធម្មតា រដ្ឋមន្ត្រីដាក់កូនខ្លួន ជារដ្ឋលេខាធិការ អនុរដ្ឋលេខាធិការ អភិបាលខេត្ត ដាក់កូនខ្លួនជាអភិបាលរង នាយករដ្ឋមន្ត្រី ដាក់កូនខ្លួនជាបេក្ខជននាយករដ្ឋមន្ត្រី។ល។ គណបក្សមួយនេះ មើលឃើញថា អភិបាលកិច្ចកម្ពុជាកំពុងធ្វើដំណើរបន្តិចម្តងៗ ទៅរករបៀបដឹកនាំបែបសក្ដិភូមិចាស់គំរិល។
ក្រៅពីកូនៗរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងធនធានទឹកនិងឧតុនិយមលោក លឹក គានហោ ក្នុងនោះមន្ត្រីគ្រាក់ៗរបស់លោក ហ៊ុន សែន សុទ្ធតែមានកូន ឬសាច់ញាតិធ្វើការជារដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋលេខាធិការ អនុរដ្ឋលេខាធិការ អគ្គនាយក អភិបាល អភិបាលរងខេត្តជាដើម។ ជាមួយគ្នានេះក្រសួងស្ថាប័នខ្លះទៀត ត្រូវបានសាធារណជនហៅថា ជាក្រសួងឬស្ថាប័នគ្រួសារនិយម ដូចជាក្រសួងរ៉ែ និងថាមពល អង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយ និងធនាគារជាតិនៃកម្ពុជាជាដើម ដោយសារមានឪពុកជារដ្ឋមន្ត្រី ឬជាប្រធានស្ថាប័ន ខណៈកូនៗរបស់ពួកគេគឺជារដ្ឋលេខាធិការ ជាជំនួយការ ឬស្ថិតក្នុងតួនាទីសម្រេចចិត្តក្នុងស្ថាប័ននោះ។ និន្នាការបែបនេះក៏បានកើតឡើងក្នុងស្ថាប័នតុលាការ និងនីតិប្បញ្ញត្តិផងដែរ ដោយភាគច្រើនកូនចៅ ឬសាច់សារលោហិតរបស់ពួកគេបម្រើការជាមន្ត្រីនៅក្នុងនោះដែរ។
រីឯកូនៗរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន វិញទាំងកូនបង្កើត និងកូនប្រសាទទួលបានតួនាទីគ្រាក់ៗ ទាំងក្នុងជួរកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ មន្ត្រីរាជការស៊ីវិល រហូតដល់សមាជិកសភា ខណៈលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ក្លាយជាបេក្ខជននាយករដ្ឋមន្ត្រីនាពេលអនាគតទៀតផង។
មន្ត្រីសង្គមស៊ីវិលនិងបក្សប្រឆាំងបញ្ជាក់ថា ការតែងតាំង ឬដំឡើងតំណែងកូនរបស់មន្ត្រីគ្រាក់ៗជាបន្តបន្ទាប់ដោយមិនឆ្លងកាត់នីតិវិធីប្រកួតប្រជែងត្រឹមត្រូវ នឹងជះឥទ្ធិពលអាក្រក់ដល់ធនធានយុវជនជំនាន់ក្រោយដែលគ្មានខ្សែស្រឡាយអ្នកធំ និងការកសាងអភិវឌ្ឍជាតិ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។