"លោក ហ៊ុន សែន កំពុង​សារភាព​ថា លោក​ជា​ឃាតក​សម្លាប់​ពលរដ្ឋ​របស់​ខ្លួន"

ដោយ ទីន ហ្សាការីយ៉ា
2018-11-29
អ៊ីម៉ែល
មតិ
Share
បោះពុម្ព
លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន (ឆ្វេង) លោក សម រង្ស៊ី (ស្ដាំ) អតីតប្រធាន​គណបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ។
លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន (ឆ្វេង) លោក សម រង្ស៊ី (ស្ដាំ) អតីតប្រធាន​គណបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ។
Photo: RFA

លោក សម រង្ស៊ី ប្រធាន​ចលនា​សង្គ្រោះ​ជាតិ អះអាង​ដូចគ្នា​ថា លោក ហ៊ុន សែន កំពុងតែ​សារភាព​ថា លោក​ជា​ឃាតក​សម្លាប់​ពលរដ្ឋ​របស់​ខ្លួនឯង​និង​អ្នកមាន​គំនិត​ជំទាស់ ដើម្បី​បន្ត​អំណាច​ទៅ​មុខ​ទៀត។ ការ​លើក​ឡើង​របស់​លោក សម រង្ស៊ី នេះ​ដោយសារតែ លោក ហ៊ុន សែន កាលពី​ថ្ងៃទី​២៨​វិច្ឆិកា​បាន​លើកឡើង​ជា​សាធារណៈ​ថា លោក​សោកស្ដាយ ដែល​លោក​មិនបាន​សម្លាប់​មេដឹកនាំ​ក្រុម​បាតុករ​ប្រឆាំង​លោក កាលពី​ឆ្នាំ​២០១៣ និង​ឆ្នាំ​២០១៤។

លោក សម រង្ស៊ី និង​អ្នកច្បាប់​អន្តរជាតិ បាន​ហៅ​លោក ហ៊ុន សែន ថា ជា​ឃាតក​តាំងពី​សម័យ​ខ្មែរក្រហម ដល់​សម័យ​បច្ចុប្បន្ន។

លោក សម រង្ស៊ី មាន​ប្រសាសន៍​ថា លោក ហ៊ុន សែន ជា​មេដឹកនាំ​ប្រើប្រាស់​អំពើ​ហិង្សា ដើម្បី​បាន​ឡើង​កាន់​អំណាច និង​បន្ត​ក្រាញ​អំណាច​របស់​ខ្លួន​ដល់​បច្ចុប្បន្ន​ទៀត។ លោក សម រង្ស៊ី អះអាង​ថា ដោយសារតែ​លោក ហ៊ុន សែន ជា​មេដឹកនាំ​បែប​ហិង្សា និង​ផ្ដាច់ការ​នេះ ទើប​លោក​មិន​ញញើត​និយាយ​អំពី​ការ​សម្លាប់​មនុស្ស​ម្ដង​ហើយ​ម្ដងទៀត ៖ «កុំ​ភ្លេច​ថា លោក ហ៊ុន សែន ជា​មេដឹកនាំ​ខ្មែរក្រហម មេ​កងពល​ខ្មែរក្រហម ដូច្នេះ​គាត់​សម្លាប់​មនុស្ស​មិន​ញញើត​ដៃ​ទេ ហើយ​គាត់​និយាយ​ពី​ការ​សោកស្ដាយ​មិនបាន​សម្លាប់​នេះ ដូច្នេះ​បើ​គាត់​សម្លាប់​បាន​គាត់​សម្លាប់​ហើយ»

លោក ហ៊ុន សែន បាន​ថ្លែង​កាលពី​ថ្ងៃ​ទី​២៨ វិច្ឆិកា ថា លោក​មិន​ឲ្យ​មាន​បាតុកម្ម​នៅ​តាម​ចិញ្ចើម​ផ្លូវ​ដូច​កាលពី​ឆ្នាំ​២០១៣ និង​ឆ្នាំ​២០១៤ ទៀត​ឡើយ។ លើស​ពី​នេះ លោក​សំដែង​ការ​សោកស្ដាយ​ដែល​មិនបាន​សម្លាប់​មេដឹកនាំ ដឹកនាំ​បាតុកម្ម។ ទោះជា​លោក ហ៊ុន សែន ថ្លែង​មិន​ចំ​ឈ្មោះ​ក្ដី ប៉ុន្តែ​លោក ហាក់​ចង់​សំដៅ​ទៅលើ​លោក សម រង្ស៊ី ថា បើ​មិន​គេចខ្លួន​ទាន់​ទេ គឺ​ប្រហែលជា​ត្រូវ​ធ្វើ​បុណ្យ​ខ្មោច​ជាដើម៖ «ហ្អែង​ចង់​ដឹង​ពេល​ហ្នឹង​ហា បើ​មិន​ហ្អែង​មិន​គេច​ទាន់​ទេ ពេលនេះ គឺ​ធ្វើបុណ្យ​ខ្មោច​ហ្អែង​បាត់​ទៅ​ហើយ តែឯង​ពូកែ​រត់ ពូកែ​ស្រែក ហើយ​រត់​ក៏​លឿន តែ​គ្រាន់តែ​គេ​មិន​ដេញ​តាមតែ​ប៉ុណ្ណឹង​ទេ​ឲ្យ​ឯង​រត់​សិន អញ​ក៏​មិនទាន់​ចង់​សម្លាប់​ហ្អែង​ដែរ ព្រោះ​រដ្ឋាភិបាល​មួយ​មិន​ឲ្យ​មាន​ការ​ចង់​ផ្ដួល​រំលំ​តាម​ចិញ្ចើម​ផ្លូវ​នោះ​ទេ»

នេះ មិនមែន​ជា​លើក​ទី​១​ទេ ដែល​លោក ហ៊ុន សែន បង្ហាញ​ពី​ការ​សោកស្ដាយ ដែល​មិនបាន​សម្លាប់​បាតុករ​របស់​គណបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ កាលពី​ឆ្នាំ​២០១៣ និង​ឆ្នាំ​២០១៤​នោះ។ លោក ហ៊ុន សែន បាន​ចោទប្រកាន់​បាតុករ​គណបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ​ទាំងនោះ​ថា មានបំណង​ចង់​ផ្ដួល​រលំ​របប​របស់​លោក​ជាដើម។

អ្នកច្បាប់​អន្តរជាតិ មិន​ភ្ញាក់ផ្អើល​នឹង​ភាសា​ហិង្សា របស់​លោក ហ៊ុន សែន នេះ​ទេ។ មេធាវី​ជនជាតិ​អង់គ្លេស ដែល​បាន​ដាក់​ប្ដឹង​លោក ហ៊ុន សែន ទៅ​តុលាការ​ព្រហ្មទណ្ឌ​អន្តរជាតិ ជំនួស​ឲ្យ​ជនរងគ្រោះ​ខ្មែរ លោក រីឆាត រ៉យជើស៍ (Richard Rogers) ចាត់​ទុក​សម្ដី​របស់​លោក ហ៊ុន សែន បែបនេះ​គឺ​បញ្ជាក់​ឲ្យ​ឃើញ​កាន់តែ​ច្បាស់​ថា ការ​សម្លាប់​បាញ់​បាតុករ​កាល​ពី​ដើម​ឆ្នាំ​២០១៤​នោះ គឺ​ធ្វើ​ឡើង ក្រោម​ការ​បញ្ជា​របស់​លោក ជាពិសេស​ការ​សម្លាប់​មនុស្ស ដោយ​កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ​របស់​កងកម្លាំង​ឆ័ត្រ​យោង​៩១១​ដែល​ដឹកនាំ​ដោយ​លោក ចាប ភក្ដី។

លោក រីឆាត រ៉យជើស៍ បន្ថែម​ថា នេះ​ជាស​ម្តី​មេដឹកនាំ​ផ្ដាច់ការ ដែល​ជ្រើស​យក​វីធី​ចាប់​ដាក់គុក ដាក់​ច្រវ៉ាក់ និង​សម្លាប់​អ្នក​តវ៉ា ដើម្បី​បំបិទមាត់។ លោក​បញ្ជាក់​ថា លោក ហ៊ុន សែន នឹង​គេច​មិន​ផុត ពី​នាំគ្នា​មក​កាត់ទោស នៅ​ថ្ងៃ​ណាមួយ​ជាក់​ជាមិនខាន ដោយសារតែ ចេតនា​ឧក្រិដ្ឋ​។ លោក​បន្ថែម​ថា ការ​គំរាម ឬ​ចេតនា​សម្លាប់​មនុស្ស ដោយ​គ្មាន​ហេតុផល​ផ្លូវច្បាប់​បែបនេះ គឺ​ធាតុ​ផ្សំ​នៃ​បទល្មើស​មួយ​រួចស្រេច​ទៅ​ហើយ៖ «ការណ៍​ដែល​លោក ហ៊ុន សែន ថ្លែង​ជា​សារ​ធារណៈ​អំពី​ការ​ចង់​សម្លាប់​មនុស្ស​បែបនេះ គឺ​រឹតតែ​បញ្ជាក់​យ៉ាង​ច្បាស់​អំពី​ចេតនា​ឧក្រិដ្ឋ ដែល​ជា​បទឧក្រិដ្ឋ​ព្រហ្មទណ្ឌ​មួយ។ នេះ​គឺជា​ភាព​អាម៉ាស់​មួយ ដែល​លោក ហ៊ុន សែន ក្នុងនាម​ជា​មេដឹកនាំ មិន​ស្ដាប់​មតិ​ពលរដ្ឋ​ខ្លួនឯង តែ​បែរជា​ជ្រើស​រើស​យក​វិធី​គំរាម​សម្លាប់​មនុស្ស ដែល​ប្រឆាំង​ខ្លួន បែបនេះ​ទៅវិញ​។ នេះ​ក៏​ស​បញ្ជាក់​ឲ្យ​ឃើញ​ថា កម្ពុជា​សព្វថ្ងៃ គ្មាន​ទេ​ប្រជាធិបតេយ្យ​នោះ»

របាយការណ៍​របស់​អង្គការ​សិទ្ធិមនុស្ស​អន្តរជាតិ Human Rights watch​រក​ឃើញ​ថា លោក ហ៊ុន សែន បាន​ប្រជុំបទឧក្រិដ្ឋ​ប្រឆាំង​មនុស្សជាតិ​ចាប់​តាំងពី​លោក​បាន​កាន់​តួនាទី​ជា​មេបញ្ជាការ​ទ័ព​ខ្មែរក្រហម ក្នុង​អំឡុង​ទសវត្ស​៧០ ចំពោះ​ការប្រព្រឹត្ត​ប្រឆាំង​ជនជាតិ​ចាម​។ លុះ​ក្នុង​ទសវត្ស​៩០ លោក​បាន​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការ​កាប់សម្លាប់​ក្រៅច្បាប់​ក្នុង​រដ្ឋប្រហារ ការ​គប់​គ្រាប់បែក​លើ​ហ្វូង​បាតុករ។ ចាប់ពី​ទសវត្ស​៩១ មក លោក​បាន​ប្រើ​តួនាទី​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ដឹកនាំ​ប្រទេស ពោ​ពេញ​ដោយ​ការរំលោភ​សិទ្ធិមនុស្ស​ដ៏​ធ្ងន់ធ្ងរ រួមមាន​អំពើ​កាប់សម្លាប់​ក្រៅច្បាប់ ទារុណកម្ម ការ​ចាប់​ឃុំខ្លួន ត្រួតត្រា រារាំង​សេរីភាព​សមាគម ការ​ជួបប្រជុំ និង​ការ​បង្កើត​បណ្ដាញ​ស៊ើបការណ៍​រាយការណ៍​នៅ​ពេញ​ប្រទេស ក្នុង​គោលបំណង​បំភិតបំភ័យ បំភ័ន្ត​សាធារណមតិ។ យុទ្ធសាស្ត្រ​ចម្បង​ជាងគេ​របស់​លោក ហ៊ុន សែន គឺ​ការ​គំរាមកំហែង និង​ប្រើប្រាស់​កម្លាំង​ដើម្បី​កម្ចាត់​អ្នក​រិះគន់ ឬ​អ្នកប្រឆាំង​។ ស្របគ្នា​នេះ​កម្ពុជា ក៏​ជា​ប្រទេស​ដែល ប្រព្រឹត្តិ​អំពើពុករលួយ​ធ្ងន់ធ្ងរ រីឯ​លោក ហ៊ុន សែន មានទ្រព្យ​សម្បត្តិ​រាប់​រយ​លាន​ដុល្លារ តែ​ក្នុង​រយៈពេល​ដែល​លោក​លេច​មុខ​កាន់​តួនាទី​ដឹកនាំ​គិត​ពី​ឆ្នាំ​១៩៧៩​មក។

រីឯ​អ្នកវិភាគ​នយោបាយ លោក គឹម សុខ ដែល​ទទួល​បាន​សិទ្ធិ​ជ្រកកោន​នៅ​បរទេស ដើម្បី​គេច​ចេញ​ពី​ការ​ធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ​របស់​របប​លោក ហ៊ុន សែន ដែរ​នោះ ពន្យល់​ថា លោក ហ៊ុន សែន ចង់​ទម្លាក់កំហុស​ទៅ​បក្ស​ប្រឆាំង និង​ដើម្បី​បង្ហាញ​ភាព​ចិត្តធម៌​របស់​លោក ចំពោះ​បាតុករ​កាលពី​ឆ្នាំ​២០១៣ និង​ឆ្នាំ​២០១៤​នោះ។ ផ្ទុយទៅវិញ លោក ហ៊ុន សែន ហាក់​សោកស្ដាយ ដែល​លោក​កម្ទេច​មូលដ្ឋាន​រឹងមាំ​របស់​គណបក្សប្រឆាំង​បាន ទោះបីជា​បាន​រំលាយ​បក្ស​នេះ​បាន​ហើយ​ក្ដី ក៏​កម្លាំង​បក្ស​នេះ​នៅតែ​មិន​ទន់ខ្សោយ៖ «ភាសា​កម្ចាត់​អ្នកដទៃ​ដោយ​ពាក្យ​ហិង្សា​មិនមែន​ជា​ទស្សនៈ​វិទ្យា​នយោបាយ ឬ មនោ​គម​នយោបាយ​ដែល​មេដឹកនាំ​ម្នាក់​យក​មក​សាប​ព្រួស​ទេ វា​ជា​គំរូ​អាក្រក់ ព្រោះ​ហិង្សា​និយម​ចេញពី​មេដឹកនាំ បញ្ជាក់​ថា​ជា​មេដឹកនាំ​ផ្ដាច់ការ ហើយ​មេដឹកនាំ​ផ្ដាច់ការ​និយម​គ្មាន​ការ​អភិវឌ្ឍន៍​ប្រទេស​ទេ គឺ​មានតែ​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រទេសជាតិ​វិនាស»

សារ​បែប​ហិង្សា​របស់​លោក ហ៊ុន សែន នៅ​ពេល​នេះ ហាក់​ផ្ទុយ​ពី​សេចក្ដីជូនដំណឹង​របស់​លោក ស ខេង រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួងមហាផ្ទៃ បាន​ចេញ​សេចក្តី​ជូនដំណឹង កាលពី​ថ្ងៃទី២៧ វិច្ឆិកា ណែ​នាំ​ឱ្យ​អភិបាលខេត្ត​ក្រុង អាជ្ញាធរ​មូលដ្ឋាន ត្រូវ​បើក​សិទ្ធិ​សេរីភាព​ឱ្យ​បាន​ពេញលេញ​ជូន​សមាគម និង​អង្គការ​មិនមែន​រដ្ឋាភិបាល ព្រមទាំង​សហគមន៍​នានា ក្នុង​ការ​ធ្វើ​សកម្មភាព​នៅ​តាម​មូលដ្ឋាន ដោយ​ពុំ​ចាំបាច់​ត្រូវ​សុំ​សិទ្ធិ​អនុញ្ញាត ដូច​កាលពីមុន​ទៀត។ សេចក្ដីជូនដំណឹង​នេះ ត្រូវ​បាន​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​សាទរ ហើយ​ត្រូវ​បាន​គេ​មើល​ឃើញ​ថា របប​លោក ហ៊ុន សែន កំពុងតែ​បន្ធូរ​ស្ថានការណ៍​នយោបាយ និង​បើក​ចំហ​សិទ្ធិ​សេរីភាព​វិញ​ជា​បណ្ដើរៗ។

នៅ​ត្រង់​ចំណុច​នេះ លោក គឹម សុខ បញ្ជាក់​ថា ជា​ឆាកល្ខោន​នយោបាយ​របស់​របប​លោក ហ៊ុន សែន ដែល​ប្រើប្រាស់​របប​ប្រជាធិបតេយ្យ​បន្លំ​ភ្នែក​ប្រជារាស្ត្រ និង​សហគមន៍​អន្តរជាតិ ដើម្បី​ឲ្យ​គេ​មើល​ឃើញ​ថា របប​នេះ បាន​កែ​របៀប​ដឹកនាំ​បន្តិច​ម្តងៗ​តែប៉ុណ្ណោះ​។ ហើយ​បញ្ហា​សំខាន់​មួយទៀត នៅ​ក្នុង​របប​តែមួយ ហើយ​មេដឹកនាំ​សម្ដែង​កាយវិការ​ផ្ទុយ​ពី​គ្នា​នេះ លោក ហ៊ុន សែន ចេញ​សារ​ព្រមាន រីឯ​លោក ស ខេង ប្រកាស​ឲ្យ​បន្ធួរ​ស្ថានការណ៍​រឹតត្បិត​នេះ គឺ​ទី​១​ចង់​ព្រមាន​ពលរដ្ឋ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កុំ​ឲ្យ​មាន​ចលនា​ងើប​បះបោរ និង ទី​២ ចង់​បង្ហាញ​អន្តរជាតិ​ថា កម្ពុជា​មិន​មាន​ភាព​ចលាចល៖ «វា​ជា​ឆាកល្ខោន​នយោបាយ​សហការ​ផ្ទៃក្នុង​ដោយ​ប្រព័ន្ធ​ប្រជាធិបតេយ្យ ប្រមូលផ្ដុំ​នៃ​ក្រុម​កុម្មុយនិស្ត ដូចជា ប៉ុល ពត និង​មេដឹកនាំ​កុម្មុយនិស្ត​ដទៃ​ទៀត​ធ្លាប់​ធ្វើ​កន្លងមក វា​ក្រុម​ធ្វើ​សម្រាប់​បន្ធួរស្ថានការណ៍ និង​មាន​ក្រុម​ដើម្បី​គាបសង្កត់​ប្រជាពលរដ្ឋ»

លោក សម រង្ស៊ី បន្ថែម​ថា របប​លោក ហ៊ុន សែន កំពុង​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ដំណាក់កាល​ទ័ល​ច្រក​មួយ ដែល​មិន​អាច​បោក​បញ្ឆោត​ពលរដ្ឋ និង​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​មិនបាន​ទៀត​ឡើយ។ លោក​បញ្ជាក់​ថា កា​របន្ធូរបន្ថយ​ក្លែងក្លាយ​នេះ គេ​មិន​ជឿ​ទៀត​ឡើយ ហើយ​ជម្រើស​ដ៏​ល្អ​របស់​របប​ឯក​បក្ស​នេះ គឺ​ត្រូវ​បើក​ចំហ​សិទ្ធិសេរីភាព​ឲ្យ​បាន​ពេញលេញ​ពិតប្រាកដ បើកចំហ​សារព័ត៌មាន​ឯករាជ្យ អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល និង​បើក​ឲ្យ​មាន​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​វិញ​ជាដើម​៖ «លោក ហ៊ុន សែន គាត់​ទ័ល​ច្រក គាត់​ថយក្រោយ​ក៏​មិន​រួច ទៅមុខ​ក៏​មិន​រួច ដូចជា​គាត់​អង្គុយ​លើ​គម្រប​ឆ្នាំ​បាយ ដែល​ទឹក​កំពុងតែ​ពុះ ដូចជា​គាត់​កំពុង​អង្គុយ​នៅ​លើ​ភ្នំភ្លើង​អីចឹង បើ​គាត់​នៅ​ត​ទៀត​មិន​អាច​ទេ នឹង​រលាក និង​ផ្ទុះ ហើយ​ចុះចេញ​ក៏​មិន​រួចខ្លួន​ដែរ»

អ្នកវិភាគ​លើកឡើង​ថា វិធានការ​ដាក់​សម្ពាធ​របស់​អន្តរជាតិ គេ​នឹង​ធ្វើជា​ដំណាក់កាលៗ នៅ​ស្រប​ពេល​របប​ឯក​បក្ស​ប្រទេស​លោក​សេរី​មិន​ទទួលស្គាល់​នោះ វិធានការ​ដែល​ជា​បញ្ហា​ប្រឈម​ខ្លាំង​របស់​កម្ពុជា​នេះ គឺ​លក្ខខណ្ឌ​ដក​ប្រព័ន្ធ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ​EBA ដែល​សហភាព​អឺរ៉ុប​បាន​កំណត់​ពេលវេលា​មួយ​ឆ្នាំ ដើម្បី​ឲ្យ​របប​នេះ​កែប្រែ របៀប​ដឹកនាំ​របស់​ខ្លួន​ឲ្យ​ងាក​មក​ដើរ​លើ​គន្លង​ប្រជាធិបតេយ្យ​ដ៏​ពិតប្រាកដ​ឡើងវិញ​។ ក្រៅ​ពី​នេះ​ទៀត ជំនួយ​និង​កម្ចី​ពី​ប្រទេស​លោក​សេរី​ដ​ទៀត ក៏​នឹង​អាច​មិន​ផ្ដល់​ជូន​របប​ឯកបក្ស​នេះ​ដែរ នៅ​ខណៈ​កម្ពុជា​អភិវឌ្ឍន៍​ប្រទេស​ពឹង​លើ​ជំនួយ កម្ចី​បរទេស និង​បញ្ហា​ផ្សេងៗ​ទៀត៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

ព័ត៌មាន (0)
Share
គេហទំព័រ​ទាំងមូល