អ្នកវិភាគ​ថា លោក ហ៊ុន សែន ជា​មេដឹកនាំ​ផ្ដាច់ការ​សូហាតូទី​២ នៅ​អាស៊ាន

ដោយ ទីន ហ្សាការីយ៉ា
2020-06-25
អ៊ីម៉ែល
មតិ
Share
បោះពុម្ព
លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ក្នុងពិធីបិទសន្និបាតបូក​សរុបការងារ​ឆ្នាំ២០១៩ និងលើកទិសដៅការងារសម្រាប់ឆ្នាំ២០២០ របស់ក្រសួងការបរទេស នៅថ្ងៃទី៣១ ខែមករា ឆ្នាំ២០២០។
លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ក្នុងពិធីបិទសន្និបាតបូក​សរុបការងារ​ឆ្នាំ២០១៩ និងលើកទិសដៅការងារសម្រាប់ឆ្នាំ២០២០ របស់ក្រសួងការបរទេស នៅថ្ងៃទី៣១ ខែមករា ឆ្នាំ២០២០។
រូប​ហ្វេសប៊ុក លោក ហ៊ុន សែន

ក្រុម​អ្នកវិភាគ​លើកឡើង​ថា ទម្រង់​នៃ​ការដឹកនាំ​របស់​មេដឹកនាំ​ផ្ដាច់ការ​នៅ​ក្នុង​តំបន់​មាន​លំនាំ​ប្រហាក់ប្រហែល​គ្នា​ដូចជា កម្ពុជា​សព្វថ្ងៃ លោក ហ៊ុន សែន កំពុង​ប្រែក្លាយ​ការដឹកនាំ​ទៅជា​របប​ផ្ដាច់ការ​មិន​ខុស​ពី​អតីត​មេដឹកនាំ​ផ្ដាច់ការ​នៅ​អាស៊ាន ដូចជា​ឥណ្ឌូណេស៊ី លោក ស៊ូហាតូ (Soeharto ) និង​អតីត​ប្រធានាធិបតី ហ្វីលីពីន លោក ហ្វើឌីណង់ ម៉ាកូស (Ferdinand Marcos) ជាដើម។
អ្នកវិភាគ​ចាត់​ទុក​លោកនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ថា ជា​ស៊ូហាតូ​ទី២ ដែល​ជា​មេដឹកនាំ​ផ្ដាច់ការ​នៅ​ក្នុង​តំបន់ ដោយ​លោក​កំពុង​រៀបចំ តួនាទី​ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​សម្រាប់​ទុក​ឱ្យ​កូន​បន្តវេន​ទៀត។អ្នកវិភាគ​នយោបាយ​លោក គឹម សុខ មាន​ប្រសាសន៍​ថា លោក ហ៊ុន សែន ដែល​អះអាង​ថា នៅ​ក្នុង​ជួរ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​គ្មាន​អ្នក​ជំនួស​លោក​ជា​បេក្ខភាព​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​នោះ គឺជា​ការ​គំរាម​ទុកជាមុន​ថា តួនាទី​ជា​នាយ​កក​រដ្ឋមន្ត្រី​នេះ មិន​អាច​ប្រគល់​ឱ្យ​អ្នកណា​បាន​ឡើយ ក្រៅពី​លោក​រក្សាទុក​សម្រាប់​ពេលវេលា​សមស្រប​ណាមួយ ដើម្បី​ផ្ទេរ​ឱ្យ​កូន​របស់​លោក​។ លោក គឹម សុខ បន្ថែម​ថា លោក ហ៊ុន សែន បាន​បង្ហាញ​កាន់តែ​ច្បាស់​អំពី​គោលបំណង​របស់​​លោក​ក្នុង​ការ​ក្ដោបក្ដាប់​អំណាច​សម្រាប់​ត្រកូល​ហ៊ុន ដែល​មិន​អាច​ផ្ទេរ​ឱ្យ​ត្រកូល​ផ្សេង​បាន ទោះបីជា​មនុស្ស​នៅ​ក្នុង​គណបក្ស​របស់​លោក​ក្ដី​៖
«ដូច​លោក ហ៊ុន សែន គំរាម​អ៊ីចឹង គឺ​គំរាម​ផ្ទៃក្នុង​ហ្នឹង​កំពុង​មាន​ភាព​ចម្រូងចម្រាស​ខ្លាំង​ណាស់ មានន័យថា​ពលរដ្ឋ​ងើបឡើង បក្ស​ប្រឆាំង​ងើបឡើង ជា​ពេល​ត្រឹមត្រូវ​ដើម្បី​ទប់ស្កាត់​អំណាច​ផ្ដាច់ការ​បាន បើ​មិន​អីចឹង​ទេ ផែនការ​របស់​លោក ហ៊ុន សែន នឹង​ទទួល​ជោគជ័យ»

លោក ហ៊ុន សែន បាន​ប្រកាស​នៅ​ឯ​ទីស្នាក់ការ​ថ្មី​របស់​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​កាល​ពី​ពេល​ថ្មីៗ​នេះ ដោយ​លើក​សរសើរ​ខ្លួនឯង​ថា ជា​មេដឹកនាំ​ពូកែ ដែល​អាច​គ្រប់គ្រង​ប្រទេស​បាន​រហូតដល់​ជិត ៤០ឆ្នាំ។ លោក​បន្ត​ថា បច្បុប្បន្ន​នេះ ក្រៅពី​លោក គ្មាន​អ្នកណា​អាច​ដឹកនាំ​ប្រទេស​បានទេ ហើយ​លោក​នឹង​បន្ត​កាន់អំណាច​យ៉ាងតិច​បំផុត​១០ ឆ្នាំ​ទៀត​។ លោក​បញ្ជាក់​ទៀត​ថា គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ដាក់​ទិសដៅ​គ្រប់គ្រង​អំណាច​រយៈពេល​វែង តួយ៉ាង​ការ​កសាង​ទីស្នាក់ការ​កណ្ដាល​តម្លៃ​ជិត​៤០​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក​នោះ​ជាដើម គឺជា​ការ​វិនិយោគ​សម្រាប់​រយៈពេល ៥០​ឆ្នាំ ទៅ ១០០​ឆ្នាំ​ខាងមុខ៖ «វា​រត់​ទៅ​ជ្រក​ក្បាល​នៅ​ស្រុក​គេ ហើយ​វា​អផ្សុក វា​គ្មាន​អ្វី​ធ្វើ វា​គិតតែ live (​ផ្សាយ​ផ្ទាល់​) ទៅ និយាយ​ទៅ ផ្ទេរ​អំណាច​ទៅ​។ រហូត​ដល់ពេល​ប្រជុំ​សភា​ថា លោក ហ៊ុន សែន ខកចិត្ត​ខ្លាំង​ណាស់ ព្រោះ​អត់​បាន​ផ្ទេរ​អំណាច​ឱ្យ​កូនប្រុស​។ ស្អី​? អញ​នៅ​ធ្វើ​(​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​) ហ្អា​! អ្នកណា​មាន​សមត្ថភាព​មក​ជំនួស ហ៊ុន សែន បច្ចុប្បន្ន​នេះ​? ឥលូវ​និយាយ​ឱ្យ​វា​ពិត ចេញ​មុខ​មក​។ ក្នុង​តួអង្គ​នៃ​គណបក្ស​ប្រជាជន អត់​មាន​អ្នកណា​ទេ​។ មានតែ​ពួក​អ្នក​ឯង​ទេ ដែល​ចង់​ធ្វើ ប៉ុន្តែ​អ្នក​ប្រហែលជា​ចាំជាតិ​ក្រោយ នៅ​ពេល​ដែល ហ៊ុន សែន មាន​វត្តមាន​នៅ​ទីនេះ»

អ្នកវិភាគ​លើកឡើង​ថា លោក ហ៊ុន សែន ប្រកាស​បែបនេះ មិនមែន​ជា​ការ​គំរាម​ដល់​គណបក្សប្រឆាំង​ដែល​មិន​អាច​ទៅ​ដណ្ដើម​អំណាច​ពី​លោក​បាន​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ ប៉ុន្តែ​ការប្រកាស​នេះ មានបំណង គំរាម​មនុស្ស​ផ្ទៃក្នុង​បក្ស​របស់​ប្រជាជន​កម្ពុជា ថា​គ្មាន​អ្នកណាម្នាក់ អាច​ដណ្ដើម​តួនាទី​ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ដែល​លោក​រក្សាទុក​សម្រាប់​កូនប្រុស​របស់​លោក​នោះ​បាន​ទេ​។ លោក គឹម សុខ បន្ថែម​ថា មនុស្ស​នៅ​ក្នុង​ជួរ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​មាន​មនុស្ស​ល្អ និង​មាន​សមត្ថភាព​ជាង​លោក ហ៊ុន សែន និង​កូន​របស់​លោក​ទៅទៀត ដូច្នេះ​ផែនការ​គ្រោង​ផ្ទេរ​អំណាច​ឱ្យ​កូន​ត​ពូជ​ពង្ស​នេះ ប្រាកដជា​មានការ​ជំទាស់​ផ្ទៃក្នុង​ហើយ ទើប​លោក​ហ៊ុន សែន បែរ​ជា​គំរាម​ជា​សាធារណៈ​ដើម្បី​ទប់ស្កាត់​ជាមុន​ដូច្នេះ​៖ «នៅ​ក្នុង​ជួរ​បក្ស​មិនមែន​អត់​មាន​មនុស្ស​ជំនួស​ទេ មាន​មនុស្ស​ជាច្រើន​ចង់​ជំនួស ហើយ​មនុស្ស​ចង់​ជំនួស​នោះ​មាន​ស្មារតី​ជាតិនិយម​ជាង​លោក ហ៊ុន សែន ខ្លាំង​ណាស់ តែ​លោក ហ៊ុន សែន ទប់ស្កាត់»

លោក ហ៊ុន សែន ក្រាញ​អំណាច​បាន​យូរ​ជាងគេ បើ​ប្រៀបធៀប​និង​មេដឹកនាំ​ដទៃ​ទៀត​នៅ​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ាន​។ ការដឹកនាំ​របស់​ក្រុម​មេដឹកនាំ​ផ្ដាច់ការ​នៅ​ក្នុង​តំបន់ មាន​លំនាំ​ដឹកនាំ​ប្រទេស ប្រហាក់ប្រហែល​គ្នា ដែល​ក្រាញ​អំណាច​យូរ​ឆ្នាំ​មិន​ចង់​ចុះ​ចេញពី​អំណាច​ដោយ​ប្រើប្រាស់ ប្រជាធិបតេយ្យ ជា​ខែល​សម្រាប់​បិទបាំង​មហិច្ឆតា​លោភលន់​អំណាច​របស់​ខ្លួន។ មេដឹកនាំ​របៀប​នោះ​មាន លោក ហ្វើឌីណង់ ម៉ាកូស (Ferdinand Marcos) អតីត​ប្រធានាធិបតី​ហ្វីលីពីន​កាន់អំណាច​រយៈពេល ២១​ឆ្នាំ​។ លោក ស៊ូហាតូ (Soeharto ) អតីត​ប្រធានាធិបតី​ឥណ្ឌូណេស៊ី​ក្រាញ​អំណាច​រយៈពេល​ជាង ៣០​ឆ្នាំ និង​លោកនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន កាន់អំណាច ជិត ៤០​ឆ្នាំ ជាដើម​។ ប្រទេស​ជាតិ​ក្រោម​ការដឹកនាំ​របស់​មេដឹកនាំ​ទាំងនេះ ពោរពេញ​ដោយ​អំពើពុករលួយ ប្រើប្រាស់​អំពើ​ហិង្សា​ជា​គោល និង​តុលាការ​ជា​ឧបករណ៍​នយោបាយ ព្រមទាំង​គាបសង្កត់ បំបិទ​សេរីភាព​ប្រជាពលរដ្ឋ​របស់​ខ្លួន បង្កើត​បក្ខពួក​និយម​ជាដើម។

អ្នកវិភាគ​នយោបាយ និង​ជា​អតីត​ជាទី​ប្រឹក្សា​លោក ហ៊ុន សែន ផង​នោះ លោក បណ្ឌិត សូ ណារ៉ូ មាន​ប្រសាសន៍​ថា ការដឹកនាំ​រដ្ឋ​បច្ចុប្បន្ន​នេះ មិនមែន​ជា​ប្រព័ន្ធ​ដឹកនាំ​រដ្ឋ​ទេ គឺជា​ប្រព័ន្ធ​គ្រួសារ​និយម និង​បក្ខពួក​និយម​។ លោក​បញ្ជាក់​ថា លោក ហ៊ុន សែន បង្កើត​ប្រព័ន្ធ​នេះ​ដើម្បី​ពង្រឹង​អំណាច​គ្រួសារ​និង​កូនចៅ​របស់​លោក។

លោក​បណ្ឌិត សូ ណារ៉ូ បញ្ជាក់​ថា លោក ហ៊ុន សែន ពង្រឹង​អំណាច​របស់​លោក​តាមរយៈ​តែងតាំង​មន្ត្រី ហើយ​បើ​លោក​ចង់​ដក​តួនាទី​វិញ​ក៏​ធ្វើឡើង​ស្រេច​ចិត្ត​ដែរ ដូច្នេះ​មន្ត្រី​ទាំងនោះ​ខ្លាច​លោក ហ៊ុន សែន មិន​ខុស​ពី​មន្ត្រី​ឥណ្ឌូណេស៊ី​គោរព​ដោយ​ភ័យខ្លាច​លោក សូហាតូ ដែរ។ តែ​យ៉ាង​នេះ​ក្ដី របប​ផ្ដាច់ការ​របស់​សូ​ហា​តូ​នៅ​ទីបំផុត​ទៅ​ក៏​នៅតែ​ដួល​រំលំ​ដោយសារតែ​កម្លាំង​ពុះកញ្ជ្រោល​របស់​មហាជន នៅ​ពេល​ឥណ្ឌូណេស៊ី​មាន​វិបត្តិ​សេដ្ឋកិច្ច​ខ្លាំង​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៩៨៖ «៣០​ឆ្នាំ​ក្រោម​ការដឹកនាំ​របស់​សូហាតូ ក៏​រីកចម្រើន​ដែរ តែ​សូហាតូ​ពុករលួយ​ខ្លាំង​ពេក​ធ្វើ​ឱ្យ​រចនាសម្ព័ន្ធ​ធ្លាក់​ក្នុង​វិបត្តិ តែ​ខ្ញុំ​មើល​ឃើញ​ថា ប្រទេស​នោះ​មាន​វិបត្តិ​សង្គម វិបត្តិ​នយោបាយ​មិនទាន់​គ្រប់គ្រាន់​ទេ ទាល់​តែ​មាន​វិបត្តិ​សេដ្ឋកិច្ច​ទៀត​ប្រទេស​ច្របូកច្របល់ ហើយ​ពលរដ្ឋ​រួមគ្នា​ងើបឈរ​ឡើង»

មេដឹកនាំ​ផ្ដាច់ការ​ទាំង សូហាតូ ម៉ាកូស និង លោក ហ៊ុន សែន ប្រើប្រាស់​វិស័យ​យោធា គឺជា​មូលដ្ឋាន​ខ្នងបង្អែក​នៃ​ការដឹកនាំ​របស់​ខ្លួន ធ្វើជា​ឈ្នាន់​សម្រាប់​ទ្រទ្រង់ និង​ការពារ​អំណាច​ត​កូន​ត​ចៅ​។ ទោះបីជា​យ៉ាង​នេះ​ក្ដី អ្នកវិភាគ​មើល​ឃើញ​ថា ការដឹកនាំ​បែប​ផ្ដាច់ការ គាបសង្កត់ និង​ធ្វើ​ទុក្ខបុកម្នេញ​ពលរដ្ឋ​នេះ នឹង​មិន​បាន​យូរ​អង្វែង​ឡើយ​។ ជាក់ស្ដែង​ដូចជា អតីត​មេដឹកនាំ ហ្វីលីពីន ម៉ា​កូ​ស ដោយសារតែ​ពលរដ្ឋ​ពុះកញ្ជ្រោល​ងើប​បះ​បោះ​កាន់តែ​ខ្លាំង​នៅ​ទូទាំង​ប្រទេស ធ្វើបាតុកម្ម​ទម្លាក់​មេដឹកនាំ​ផ្ដាច់ការ​នេះ​វិញ​។ នៅ​ពេល​នោះ អ្វី​ដែល​គួរ​ឱ្យ​កត់សំគាល់ គឺ​ទាហាន និង​ឧត្ដមសេនីយ៍​មួយ​ចំនួន លែង​ស្ដាប់​បញ្ជា ម៉ាកូស បែរជា​មក​សហការ​ជាមួយ​ពលរដ្ឋ ដើម្បី​ទម្លាក់​មេដឹកនាំ​ផ្ដាច់ការ​រូប​នេះ ចេញពី​អំណាច​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៨៦ ទៅវិញ។

មេដឹកនាំ​ផ្ដាច់ការ​មួយ​រូប​ទៀត គឺ លោក ស៊ូហាតូ ក៏​មិន​មាន​វាសនា​ល្អ​ដែរ​នៅ​ទី​បញ្ចប់ បើ​ទោះ​ជា​លោក​ប្រើ​អំណាច​យ៉ាង​ផ្ដាច់ការ និង​ប្រើ​កងកម្លាំង​យោធា ដើម្បី​ការពារ​អំណាច​របស់​ខ្លួន​យ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏ កម្លាំង​មហាជន​ពុះកញ្ជ្រោល​ចង់​ផ្លាស់ប្ដូរ​មេដឹកនាំ​រូប​នេះ ដោយសារ​រង​ការឈឺចាប់​អត់ទ្រាំ​នឹង​ការគាបសង្កត់​លែង​បាន​ទៀតហើយ​រួមគ្នា ធ្វើការ​មហា​បាតុកម្ម​តវ៉ា ទម្លាក់​មេដឹកនាំ​ផ្ដាច់ការ ស៊ូហាតូ។ នៅ​ទីបំផុត លោក ស៊ូ​ហា​តូ បាន​បង្ខំចិត្ត​លាលែង​ពី​តំណែង​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២១ ខែ​ឧសភា ឆ្នាំ​១៩៩៨។

សម្រាប់​នៅ​កម្ពុជា​វិញ អ្នកវិភាគ​ថា លោក ហ៊ុន សែន ក៏​ប្រហែល​អាច​មាន​វាសនា​ដូច​មេដឹកនាំ​ផ្ដាច់ការ​ហ្វីលីពីន និង​ឥណ្ឌូណេស៊ី​ដែរ បើសិនជា​លោក​មិន​ធ្វើ​កំណែ​ទម្រង់ ងាក​ទៅ​របប​ប្រជាធិបតេយ្យ និង​នីតិរដ្ឋ​ឱ្យ​ពិតប្រាកដ​ទេ​នោះ ពី​ព្រោះ​ថា កម្ពុជា​ក៏​កំពុង​ប្រឈម​នឹង​វិបត្តិ​សង្គម វិបត្តិ​នយោបាយ វិបត្តិ​សេដ្ឋកិច្ច ហើយ​កាន់តែ​ឃ្លាតឆ្ងាយ​ពី​ការ​គោរព​ច្បាប់​សិទ្ធិមនុស្ស​ហើយ៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

ព័ត៌មាន (0)
Share
គេហទំព័រ​ទាំងមូល