បងស្រីរបស់ព្រះតេជព្រះគុណ សំ ប៊ុនធឿន បង្ហើបថាមានគ្រូពេទ្យម្នាក់នៅមន្ទីរពេទ្យកាល់ម៉ែតចាក់ថ្នាំឲ្យព្រះតេជព្រះគុណ សំ ប៊ុនធឿន ភ្លាម ព្រះអង្គសុគតភ្លាមក្នុងពេលនោះតែម្ដង។ចំណែកអ្នកនាំពាក្យក្រសួងមហាផ្ទៃ លើកទឹកចិត្តដល់អ្នកដឹងរឿងនេះ ដាក់ពាក្យប្ដឹងមកក្រសួង ដើម្បីឈានដល់ការចាប់អ្នកពាក់ព័ន្ធឬឃាតកមកផ្ដន្ទាទោស។
ជិត ១៤ឆ្នាំក្រោយឃាតកម្មលើព្រះតេជព្រះគុណ សំ ប៊ុនធឿន រហូតជិតដល់ថ្ងៃត្រូវបូជាព្រះសពរបស់ព្រះអង្គ សមត្ថកិច្ចនៅតែមិនទាន់រកឃាតក ឬអ្នកពាក់ព័ន្ធឃើញនៅឡើយទេ។ សីលវតី សំ គង់ ដែលជាបងស្រីបង្កើតរបស់ព្រះតេជព្រះគុណ សំ ប៊ុនធឿន ថ្លែងរំលឹកឡើងវិញទាក់ទងនឹងការសុគតរបស់ព្រះតេជព្រះគុណ សំ ប៊ុនធឿន ថា ក្រោយឃាតកបាញ់ប្រហារ ព្រះអង្គត្រូវបានបញ្ជូនទៅសង្គ្រោះនៅមន្ទីរពេទ្យកាល់ម៉ែត។
ដូនជីបន្តថា ក្នុងពេលនោះ ព្រះអង្គនៅស្ងៀមមិនអាចកម្រើកព្រះកាយទេ ប៉ុន្តែបើកព្រះនេត្របាន។ ដូនជីបន្តអះអាងថា ក្រោយការព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យកាល់ម៉ែតបានពីរថ្ងៃ ដូនជីសម្រេចយកព្រះអង្គទៅព្យាបាលបន្តនៅប្រទេសសិង្ហបុរី ដែលត្រូវចំណាយលើថ្លៃធ្វើដំណើរជាង ១ម៉ឺន ៥ពាន់ (១៥.០០០)ដុល្លារ ប៉ុន្តែនៅយប់ចុងក្រោយដែលរង់ចាំព្រឹកឡើងត្រូវចេញដំណើរនោះ មានគ្រូពេទ្យម្នាក់យកស៊ីរ៉ាំងថ្នាំប៉ុនកដៃ ហាក់ដូចជាមិនប្រក្រតី មកចាក់ព្រះតេជព្រះគុណ សំ ប៊ុនធឿន ពេលនោះ ដូនជីក៏ឃាត់គ្រូពេទ្យមិនអោយចាក់ថ្នាំ តែគ្រូពេទ្យមិនស្តាប់។ ភ្លាមៗក្រោយការចាក់ថ្នាំ ព្រះតេជព្រះគុណ សំ ប៊ុនធឿន ក៏សុគតតែម្ដង់៖ «»។
ជុំវិញការលើកឡើងនេះ អាស៊ីសេរីបានសុំការបំភ្លឺ ពីអគ្គនាយកមន្ទីរពេទ្យកាល់ម៉ែត លោក ឈាង រ៉ា ប៉ុន្តែ លោកឆ្លើយថា ច្រឡំលេខទូរស័ព្ទ។ ដោយឡែក អ្នកនាំពាក្យក្រសួងសុខាភិបាល លោក លី សូវ៉ាន់ ឲ្យអាស៊ីសេរីដឹងនៅថ្ងៃទី៣០ វិច្ឆិកា ថា លោកមិនដែលបានទទួលរបាយការណ៍ពីមន្ទីរពេទ្យកាល់ម៉ែតដូចការចោទប្រកាន់ របស់បងស្រី ព្រះតេជព្រះគុណ សំ ប៊ុនធឿន ទេ៖ «»។
ព្រះតេជព្រះគុណ សំ ប៊ុនធឿន ត្រូវបានខ្មាន់កាំភ្លើងមិនស្គាល់មុខពីរនាក់ បាញ់ប្រហារ នៅព្រឹកទី៨ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០០៣ ក្នុងបរិវេណវត្តលង្កា នារាជធានីភ្នំពេញ។ ព្រះអង្គបានសុគតនៅមន្ទីរពេទ្យកាល់ម៉ែត រយៈពេលពីរថ្ងៃបន្ទាប់ពីបាញ់ប្រហារ ក្នុងព្រះជន្ម ៤៧ព្រះវស្សា។ មកដល់ពេលនេះ សមត្ថកិច្ចមិនទាន់ចាប់ឃាតកដើម្បីនាំខ្លួនមកកាត់ទោសនៅឡើយទេ។
អ្នកនាំពាក្យក្រសួងមហាផ្ទៃ លោក ខៀវ សុភ័គ នៅតែអះអាងថា សមត្ថកិច្ចនៅទាន់បិទបញ្ចប់នៅឡើយទេ ខណៈមិនទាន់រកឃាតកឃើញ។ ចំពោះការលើកឡើង របស់បងស្រីរបស់ព្រះតេជព្រះគុណ សំ ប៊ុនធឿន គឺសីលវតី សំ គង់ ដែលថា គ្រូពេទ្យនៅមន្ទីរពេទ្យកាល់ម៉ែតធ្វើឲ្យព្រះតេជព្រះគុណ សំ ប៊ុនធឿន សុគតនោះ លោក ខៀវ សុភ័គ ស្នើបុគ្គលផ្ទាល់ប្ដឹងមកសមត្ថកិច្ច។ លោកថា បើគ្រាន់តែប្រាប់អ្នកកាសែត សមត្ថកិច្ចមិនអាចយកធ្វើជាមូលដ្ឋានបានទេ៖ «»។
សីលវតី សំ គង់ ចោទប្រកាន់ថាការសុគតរបស់ព្រះតេជព្រះគុណ សំ ប៊ុនធឿន គឺទាក់ទងនឹងការចាក់ថ្នាំនោះ។ ទោះយ៉ាងណាក្តី ដូនជីបញ្ជាក់ថាចាប់តាំងពីជិត១៤ឆ្នាំមុនមកដល់ពេលនេះ ដូនជី មិនបានប្ដឹងផ្ដល់អ្នកណាទាំងអស់ដោយគិតថានេះជាកម្មផលរបស់ព្រះតេជព្រះគុណ សំ ប៊ុនធឿន។
ក្រុមសាច់ញាតិព្រះតេជព្រះគុណ សំ ប៊ុនធឿន និងព្រះសង្ឃសម្រេចនឹងបូជាព្រះសព នៅដើមខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៦ នេះ បន្ទាប់ពីបានតម្កល់ទុកអស់រយៈពេលជិត១៤ឆ្នាំ។ ទាក់ទងនឹងពិធីបូជាព្រះសពនេះ បងប្អូនព្រះតេជព្រះគុណ សំ ប៊ុនធឿន ព្រះសង្ឃ និងសិស្សគណរបស់ព្រះអង្គ រៀបចំធ្វើនៅក្នុងទីធ្លា ពុទ្ធមណ្ឌលវិបស្សនាធុរៈ ក្នុងស្រុកពញាឮ ខេត្តកណ្ដាល ជាទីតម្កល់ព្រះសពរបស់ព្រះអង្គ។ ពិធីនេះ មានរយៈពេលបួនថ្ងៃ គឺចាប់ពីថ្ងៃទី១ ដល់ថ្ងៃទី០៤ ខែធ្នូ ដែលគ្រោងឲ្យមានអ្នកចូលរួមជាងពីរម៉ឺននាក់ ក្នុងនោះព្រះសង្ឃប្រមាណ៣ពាន់អង្គ។
មនុស្សមួយចំនួនដែលអាស៊ីសេរី បានសម្ភាស រួមមាន៖ សីលវតី សំ គង់ ដែលជាបងស្រី របស់ព្រះតេជព្រះគុណ សំ ប៊ុនធឿន ព្រះតេជព្រះគុណ ហ៊ឹម ប៊ុនធឿន សាសមុនី ព្រះប្រធានពុទ្ធមណ្ឌលវិបស្សនាធុរៈ សិស្សព្រះតេជព្រះគុណ សំ ប៊ុនធឿន គ្រូធម្មាចារ្យ ឡេង គឹមឡុង និងពលរដ្ឋមួយចំនួន ថ្លែងស្រដៀងៗគ្នាថា ពួកគាត់មិនប្រឆាំងការបូជាព្រះសពនេះទេ។
សីលវតី សំ គង់ ឲ្យអាស៊ីសេរីដឹងថា លោកស្រីជាអ្នកស្នើសុំឲ្យបូជាព្រះសពប្អូនលោកស្រី ដោយលោកស្រី យល់ថា ដើម្បីព្រះទ័យព្រះតេជព្រះគុណ សំ ប៊ុនធឿន ព្រះអង្គបានផ្ដាំឲ្យសាងសង់ចេតិយមួយនៅពុទ្ធមណ្ឌលវិបស្សនាធុរៈនេះ ដើម្បីតម្កល់ព្រះអដ្ឋិធាតុរបស់ព្រះអង្គ។ «សំឡេង»
ព្រះតេជព្រះគុណ ហ៊ឹម ប៊ុនធឿន សាសមុនី ព្រះប្រធានពុទ្ធមណ្ឌលវិបស្សនាធុរៈ មានថេរដីកាឲ្យដឹងថា ការសម្រេចបូជាព្រះសព ព្រោះលិខិតសំណើរបស់ សីលវតី សំ គង់ និងអ្នកពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត ទើបពុទ្ធមណ្ឌលដាក់សំណើនេះទៅថ្វាយគណៈសង្ឃនាយក ហើយក៏ទទួលបានការព្រមព្រៀងនោះ៖ «»។
ព្រះអង្គឲ្យដឹងថា ថ្ងៃទី១នៃពិធីបុណ្យ មានការបង្ហែព្រះសពជុំវិញភ្នំព្រះរាជទ្រព្យ បន្ទាប់មកទើបលើកមឈូសដាក់លើព្រះមេរុត្រៀមបូជា។ នៅថ្ងៃទី២ ចម្រើនព្រះបរិត្ត សំដែងធម្មទេសនា និងកម្មវិធីសមាធិរួម ថ្ងៃទី៣ ជាថ្ងៃបូជាព្រះសពដែលមានសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជាធិតី ទេព វង្ស ប្រទានព្រះភ្លើង ថ្ងៃទី៤ ដែលជាថ្ងៃបញ្ចប់ ពេលព្រឹកជាពិធីរើសអដ្ឋិធាតុ ហើយរាប់បាត្រព្រះសង្ឃចំនួន៣. ០០០អង្គ ជាកិច្ចបង្ហើយបុណ្យ។
ព្រះតេជព្រះគុណ សំ ប៊ុនធឿន ចាប់កំណើតក្នុងត្រកូលកសិករ ប្រសូតនៅថ្ងៃ១៨ ខែមីនា ឆ្នាំ១៩៥៧ នៅភូមិរកាកោង ឃុំរកាកោង ស្រុកមុខកំពូល ខេត្តកណ្តាល។ ព្រះអង្គរៀនពូកែតាំងពីកុមារភាពមកម៉្លះ រហូតគ្រូឲ្យរៀនផ្លោះថ្នាក់។ ព្រះអង្គចូលសាងព្រះផ្នូស នៅឆ្នាំ១៩៧៩ ក្នុងព្រះជន្ម២៤ព្រះវស្សា។
ព្រះអង្គមានថេរដីកា ក្នុងអំឡុងព្រះជន្ម៤៤ ព្រះវស្សា ពេលធ្វើធម្មទេសនាមួយថា ស្បងចីពរគឺជាសម្លៀកបំពាក់ចុងក្រោយរបស់ព្រះអង្គ។ ព្រះអង្គបន្តថា ក្នុងសម័យរដ្ឋកម្ពុជា ដោយសារបញ្ហាប្រទេស ព្រះអង្គតែងតែត្រូវគេបង្ខំឲ្យសឹកប៉ុន្តែ ព្រះអង្គតែងបដិសេធ និងភៀសព្រះកាយពីវត្តមួយទៅវត្តមួយ ចាប់ពីពេលនោះមក គ្មានអ្វីជាឧបសគ្គរបស់ព្រះអង្គក្នុងការបួសរៀនទេ៖ «»។
នៅឆ្នាំ១៩៩៦ ព្រះអង្គត្រូវបានតែងតាំងជាព្រះធម្មវិបស្សនា អធិបតីមជ្ឈមណ្ឌលវិបស្សនាធុរៈ ដែលមានទីស្នាក់ការនៅវត្តនន្ទមុនី សង្កាត់ស្ទឹងមានជ័យ។ ពេលនោះហើយដែលព្រះអង្គបានរៀបរៀង ចងក្រង និងនិពន្ធសៀវភៅប្រមាណ១៥ក្បាល រួមមាន៖ សមថ និងវិបស្សនាកម្មដ្ឋាន សីលកថា សង្ខេប គោលធម៌ពីថ្នាក់បឋម ដល់ថ្នាក់ឧត្ដម និងសៀវភៅជាច្រើនទៀត ដោយការបំពេញការងារ បង្រៀនផង និងសរសេរសៀវភៅផង ធ្វើឲ្យព្រះតេជព្រះគុណ សំ ប៊ុនធឿន អាពាធចូលសម្រាកពេទ្យ អស់រយៈពេលបីឆ្នាំ៖ «»។
សីលវតី សំ គង់ ដែលជាបងស្រី របស់ព្រះតេជព្រះគុណ សំ ប៊ុនធឿន ប្រាប់ថា កាលនៅក្នុងរបបប្រល័យពូជសាសន៍ ប្អូនប្រុសរបស់លោកស្រី បានប្រាប់លោកស្រីថា បើប្រទេសកម្ពុជា មានព្រះពុទ្ធសាសនាឡើងវិញ ព្រះអង្គនឹងបួសជាសង្ឃអស់មួយជីវិត មិនយកប្រពន្ធកូនឡើយ។ លោកស្រី ថា ព្រះអង្គមាននិស្ស័យជាមួយព្រះពុទ្ធសាសនាតាំងពីក្មេងមកម្ល៉េះ។៖ «»។
ទាក់ទងនឹងស្នាព្រះហស្តរបស់ព្រះអង្គដែលត្រូវបានបង្ហោះនៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុក (Facebook) របស់ពុទ្ធមណ្ឌលវិបស្សនាធុរៈ និងការថ្លែងរបស់ព្រះអង្គកាលពីនៅមានព្រះជន្ម បង្ហាញថា ព្រះអង្គបានដឹកនាំកសាង វត្តពាមមង្គល វត្តសុវណ្ណវតី វត្តនន្ទមុនី និងពុទ្ធមណ្ឌលវិបស្សនាធុរៈ។
ព្រះអង្គបានបណ្តុះបណ្តាល និងអប់រំគ្រូបង្គោល និងសិក្ខាកាម ចំនួន២.៤១០នាក់ ព្រមទាំងបាននិពន្ធចងក្រងសៀវភៅជាច្រើនក្បាល។
ពីឆ្នាំ១៩៩៦ ដល់ឆ្នាំ២០០១ ព្រះអង្គត្រូវបានតែងតាំងដំឡើងសមណៈស័ក្ដិ ជាបន្តបន្ទាប់ ក្នុងនោះ ព្រះអង្គមានឋានៈ និងតួនាទីជាព្រះធម្មវិបស្សនា អធិបតីមជ្ឈមណ្ឌលវិបស្សនាធុរៈ ដែលមានទីស្នាក់ការនៅវត្តនន្ទមុនី និងជាគ្រូឧបជ្ឈាសម្រាប់បំបួសកុលបុត្រ។ ព្រះអង្គជាសង្ឃល្បីពូកែផ្នែកវិបស្សនាដែលជាធម៌ស្ងប់ស្ងាត់ដែលវិជ្ជាការ នេះធ្វើឲ្យចិត្តស្ងប់ ប្រាសចាកនូវ លោភៈ ទោសៈ និងមោហៈ ជាដើម៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។