ក្រុមសកម្មជនសង្គមនិងបរិស្ថានហាក់មិនមានជំនឿលើក្បាលម៉ាស៊ីនដឹកនាំថ្មីនៃក្រសួងបរិស្ថានក្រោមការរៀបចំរបស់លោក ហ៊ុន សែន នោះឡើយ។ ពួកគេយល់ឃើញថា រដ្ឋមន្ត្រីថ្មីលោក អ៊ាង សុផល្លែត អាចមិនខុសពីរដ្ឋមន្ត្រីមុនៗនោះដែរ គឺធ្វើការតាមខ្សែញាក់របស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីដោយមិនគិតពីផលប្រយោជន៍រួមសម្រាប់ជាតិឡើយ។
តើរដ្ឋមន្ត្រីថ្មីនៃក្រសួងបរិស្ថានលោក អ៊ាង សុផល្លែត មានប្រវត្តិសិក្សា និងជីវិតការងារយ៉ាងណាខ្លះ?
លោក អ៊ាង សុផល្លែត ក្នុងរយៈពេល ២៦ឆ្នាំនៃការចូលប្រឡូកការងារសង្គម និងនយោបាយជាមួយរដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន សែន និងគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាលោក បានផ្លាស់ប្ដូរមុខតំណែងនៅតាមក្រសួងនានាច្រើនគួរសម។
មុខតំណែងរបស់លោកមួយដែលនៅបានជាប់លាប់និងបានយូរជាងគេនោះ គឺតំណែងជំនួយការនិងជាទីប្រឹក្សាផ្ទាល់នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ដែលក្នុងនោះលោកដើរតួនាទីជាអ្នកនាំពាក្យនៅក្រោយកិច្ចប្រជុំសំខាន់ៗជាមួយភាគីអន្តរជាតិដែលមានលោក ហ៊ុន សែន ចូលរួមតាំងពីអំឡុងឆ្នាំ១៩៩៧មក។
លោក អ៊ាង សុផល្លែត មានស្រុកកំណើតនៅស្រុករកាខ្នុរ ខេត្តកំពង់ចាម ក្នុងគ្រួសារមួយមានបងប្អូន ៥នាក់ និងមានឪពុកជាគ្រូបង្រៀន។
លោកកើតនៅឆ្នាំ១៩៦៦ គិតមកដល់ឆ្នាំ២០២៣ លោកមានអាយុ ៥៧ឆ្នាំហើយ។
អ្នកសារព័ត៌មានជាច្រើនបានស្គាល់លោកនៅក្នុងឱកាសដែលលោកផ្តល់បទសម្ភាសន៍ជាមួយអ្នកសារព័ត៌មានស្ដីពីលទ្ធផលក្រោយកិច្ចប្រជុំនីមួយៗដែលមាននាយករដ្ឋមន្ត្រីចូលរួមប្រជុំ ប៉ុន្តែពេលផ្តល់បទសម្ភាសន៍ម្តងៗលោកហាក់មិនហ៊ានប្រាប់អ្នកកាសែតលម្អិតឲ្យស៊ីជម្រៅនោះឡើយដោយលោកបង្ហាញតែពីចំណុចវិជ្ជមានប៉ុណ្ណោះ និងហាក់មានការកំណត់ព្រំដែនពីផ្ទៃក្នុងការងាររួចជាស្រេចថា ត្រូវនិយាយឲ្យអ្នកខាងក្រៅកិច្ចប្រជុំ ឬអ្នកសារព័ត៌មានដឹងត្រឹមប៉ុណ្ណា ហើយបើទោះបីជាអ្នកកាសែតប្រឹងឈ្លេចសួររកដំណឹងក្តៅៗស៊ីជម្រៅលើសពីអ្វីដែលលោកបានប្រាប់រួចហើយនោះ ក៏មិនបានផលឡើយដោយលោកព្យាយាមមិនឆ្លើយចំសំណួររបស់អ្នកកាសែត ឬបង្វែងដានទៅរកចម្លើយចាស់ដដែលៗ។
ទំនងជាផ្តើមចេញពីការងារនេះ និងមានឪពុកក្មេកជាមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ក្នុងរដ្ឋាភិបាលផងក៏មិនដឹងដែលធ្វើឲ្យលោកមានរាសីខ្ពស់ទទួលបានមុខតំណែងធំនៅតាមក្រសួងស្ថាប័នផ្សេងៗនៅក្នុងជួររដ្ឋាភិបាល និងមានការផ្លាស់ប្ដូរក្រសួងជាញឹកញាប់។
ដូចជានៅឆ្នាំ២០១១ លោកបានបំពេញការងារជាអនុរដ្ឋលេខាធិការក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន។
ឆ្នាំ២០១៣ លោកប្តូរការងារទៅកាន់តំណែងជាអនុរដ្ឋលេខាធិការក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ។
លោក អ៊ាង សុផល្លែត បានផ្តល់បទសម្ភាសន៍ដល់សារព័ត៌មានអនឡាញ (online) ក្នុងស្រុកមួយថា លោកធ្វើការងារនេះបានប្រមាណ ២ឆ្នាំកន្លះ។ ក្នុងរយៈពេលនេះលោកថា លោកបានចងក្រងសៀវភៅអំពីពូជដំណាំកសិកម្ម និងរបៀបនៃការដាំដុះ និងការចិញ្ចឹមសត្វមួយចំនួន តែមិនទាន់បានចប់ចុងដើមផង លោកក៏ត្រូវផ្លាស់ប្ដូរទៅក្រសួងផ្សេងមួយទៀត នៅអំឡុងឆ្នាំ២០១៦។
លោក អ៊ាង សុផល្លែត៖ «ហើយក្នុងដំណើរការដែលខ្ញុំធ្វើការនៅក្នុងក្រសួងនេះឃើញថាប្រជាកសិករយើង គឺកំពុងត្រូវការនូវចំណេះដឹងពាក់ព័ន្ធ នឹងបច្ចេកទេសដាំដុះដំណាំកសិកម្មនេះ....»។
នៅអំឡុងឆ្នាំ២០១៦ដដែលនោះ លោកផ្លាស់ទៅកាន់ក្រសួងបរិស្ថានក្នុងមុខតំណែងដំបូងជាអនុរដ្ឋលេខាធិការ ជាបន្តបន្ទាប់មកទៀត នៅម្តុំឆ្នាំ២០១៨លោកបានឡើងឋានៈជារដ្ឋលេខាធិការរហូតក្លាយជារដ្ឋមន្ត្រីនៅក្រសួងដដែលនេះតែម្តងនៅឆ្នាំ២០២៣។
ទស្សនយល់ឃើញរបស់ក្រុមសកម្មជនសង្គម និងបរិស្ថាន
ទាក់ទងការឡើងឋានៈជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងបរិស្ថាននេះ ក្រុមសកម្មជនសង្គម និងបរិស្ថានហាក់មិនមានជំនឿលើក្បាលម៉ាស៊ីនដឹកនាំថ្មី នៃក្រសួងបរិស្ថានក្រោមការរៀបចំរបស់លោក ហ៊ុន សែន នោះឡើយ។
ពួកគេយល់ឃើញថា រដ្ឋមន្ត្រីថ្មីលោក អ៊ាង សុផល្លែត អាចមិនខុសពីរដ្ឋមន្ត្រីមុនៗនោះដែរ គឺធ្វើការតាមខ្សែញាក់របស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី ដោយមិនគិតពីផលប្រយោជន៍ជាតិជាធំឡើយ។
មន្ត្រីកម្មវិធីស្រាវជ្រាវ និងតស៊ូមតិ នៃសមាគមបណ្ដាញយុវជនកម្ពុជា លោក ហេង គឹមហុង និយាយថា បើនាយករដ្ឋមន្ត្រីមិនផ្ទេរការសម្រេចចិត្ត និងប្រគល់ការទទួលខុសត្រូវមកឲ្យរដ្ឋមន្ត្រីធ្វើការតាមជំនាញពិតប្រាកដនោះទេ ទោះជាត្រូវប្តូររដ្ឋមន្ត្រីប៉ុន្មានដងទៀតក៏គ្មានអ្វីប្រែប្រួលដែរ។
លោក ហេង គឹមហុង៖ «មានរដ្ឋមន្ត្រីថ្មីក៏ដោយបើលោកឡើងមកអត់បានកំណត់ទិសដៅការងាររបស់ខ្លួនទេ ហើយឡើងមកគ្រាន់តែបំពេញតួនាទីស្របតាមតួអង្គដែលមានការចាត់ចែងនោះ ខ្ញុំគិតថាវិស័យបរិស្ថាន និងធនធានធម្មជាតិនៅតែជួបគ្រោះថ្នាក់ធ្វើឲ្យមហាជនអស់សង្ឃឹមដូចអាណត្តិមុនដែរ...»។
អំពីប្រវត្តិការសិក្សា
លោក អ៊ាង សុផល្លែត ជាបញ្ញវ័ន្តមួយរូបដែលបានសិក្សាពីប្រទេសលោកសេរី។
ក្នុងអំឡុងពេលកម្ពុជាទើបរួចផុតពីរបបខ្មែរក្រហម ក្រោយឆ្នាំ១៩៧៩ មានពលរដ្ឋជាច្រើនបានភៀសខ្លួនចេញទៅក្រៅប្រទេស ជាពិសេសនាំគ្នាទៅរស់នៅរៀនសូត្រនៅជុំរុំជនភៀសខ្លួនតាមព្រំដែនក្នុងទឹកដីថៃ ដើម្បីគេចចេញពីសង្គ្រាម និងខ្លះមានបំណងចាកចេញឆ្ពោះទៅកាន់ប្រទេសទី៣ក្នុងនោះក៏មានលោក អ៊ាង សុផល្លែត ដែរ។
លោក អ៊ាង សុផល្លែត បានភៀសខ្លួនចេញពីកម្ពុជាទៅរស់នៅជុំរុំជនភៀសខ្លួននៅខាវអ៊ីដាង ប្រទេសថៃ នៅចុងឆ្នាំ១៩៨២។
ទីនោះហើយដែលលោកបានសិក្សាភាសាបរទេសសិក្សាអំពីឱសថបុរាណ និងការងាររៀនសូត្របន្ទាប់បន្សំផ្សេងៗទៀត។
លោក អ៊ាង សុផល្លែត បានផ្តល់បទសម្ភាសឲ្យសារព័ត៌មានអនឡាញក្នុងស្រុកមួយថា ក្នុងពេលនោះលោកមានឱកាសធ្វើការជាមួយអង្គការសហប្រជាជាតិនៅក្នុងជំរុំនោះមួយ រយៈពេលខ្លីដែរ មុននឹងលោកចាកចេញទៅរស់នៅប្រទេសកាណាដា នៅចុងឆ្នាំ១៩៨៤។ លោកបញ្ជាក់ថា ទាំងនេះគឺជាសុបិន្ដ និងជាក្តីប្រាថ្នារបស់លោកតាំងពីដើមមក។
នៅពេលទៅដល់ប្រទេសកាណាដាលោកបានចូលសិក្សានៅវិទ្យាល័យមួយឈ្មោះវ៉ិកតូរីយ៉ា ខំផូសិត(Victoria Composite) អំឡុងឆ្នាំ១៩៨៥ ដល់ឆ្នាំ១៩៨៩។
បន្តមកទៀតលោកក៏បានចូលសិក្សានៅសាកលវិទ្យាល័យកាល់ហ្គារី (Calgary) រហូតទទួលបានសញ្ញាប័ត្រវិទ្យាសាស្ត្រផ្នែកវិស្វករ នៅចន្លោះឆ្នាំ១៩៩០ដល់ឆ្នាំ១៩៩៤។
ក្រោយបញ្ចប់ការសិក្សានៅទីនោះ លោកក៏បានចូលបម្រើការងារផ្នែកស្រាវជ្រាវ និងអភិវឌ្ឍន៍ក្នុងក្រុមហ៊ុនឯកជនមួយ បានរយៈពេលជាងមួយឆ្នាំ នៅខេត្តអេដមុនតុន អាល់បឺតា (Edmonton Alberta) ប្រទេសកាណាដា។
ពេលវិលមកកម្ពុជាវិញ នៅអំឡុងឆ្នាំ១៩៩៥ ដល់ឆ្នាំ១៩៩៧ លោកជានាយកគ្រប់គ្រងក្រុមហ៊ុនសំណង់មួយទីក្រុងភ្នំពេញ។ ទំនងជាពេលនោះហើយដែលលោកបានជួបប្រពន្ធរបស់លោកសព្វថ្ងៃនេះដែលជាកូនស្រីរបស់ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ជា សុផារ៉ា ហើយក៏ទំនងជាឱកាសនោះដែរហើយ ដែលលោកអាចជ្រៀតចូលទៅយកតំណែងធំនៅតាមក្រសួងមួយចំនួនជាបន្តបន្ទាប់មកនោះ។
បើតាមប្រវត្តិសិក្សារបស់លោក និងការងារដែលលោកទទួលខុសត្រូវក្នុងរដ្ឋាភិបាលភាគច្រើនហាក់មិនសូវស៊ីសង្វាក់គ្នាឡើយ។
ក្រៅពីការងារបម្រើឲ្យរដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន សែន ក៏មានគេស្គាល់លោក អ៊ាង សុផល្លែត តាមការបើកអាជីវកម្មរកស៊ីផ្សេងៗ និងតាមរយៈទំព័រហ្វេសប៊ុក ឈ្មោះ អ៊ាង សុផល្លែត ដែលផ្ដោតលើការចែករំលែកអំពីកសិកម្ម និងរូបមន្តផ្សំឱសថបុរាណជាដើមដោយមានអ្នក Likes ជាង៤លាននាក់។
អំពីសែស្រឡាយនៃការចងសម្ព័ន្ធគ្រួសារក្នុងសង្គម
លោកបានរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ជាមួយអ្នកស្រី ជា សុផាកន្នី ជាកូនស្រីរបស់លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីនិងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងដែនដីនគរូបនីយកម្ម និងសំណង់លោក ជា សុផារ៉ា។
អ្នកស្រី ជា សុផាកន្នី ក៏បានរៀនសូត្របញ្ចប់ថ្នាក់អនុបណ្ឌិតផ្នែកច្បាប់។
អ្នកស្រីក៏ជាប្រធានក្រុមប្រឹក្សាភិបាល និងជាម្ចាស់សាលារៀនអន្តរជាតិផារ៉ាហ្គន (Paragon) និងសាកលវិទ្យាល័យអន្តរជាតិផារ៉ាហ្គន។ ជាមួយគ្នានេះ អ្នកស្រីក៏ប្រកបវិជ្ជាជីវៈជាមេធាវីផងដែរ។ អ្នកទាំងពីរមានកូន ៣នាក់ប្រុស ១ ស្រី២។
កូនៗក្នុងគ្រួសារអភិជនមួយនេះ ក៏មិនខុសពីកូនៗរបស់មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់របស់បក្សកាន់អំណាចដទៃទៀតនោះដែរ ដែលឪពុកម្ដាយរបស់ពួកគេតែងតែចងសម្ព័ន្ធតាមរយៈឲ្យកូនៗរៀបការនឹងគ្នាជាប្តីប្រពន្ធ ពីគ្រួសារមួយទៅគ្រួសារមួយទៀត។ បន្ទាប់មកក៏បញ្ចូលពួកគេទាំងនោះទៅក្នុងក្របខណ្ឌរដ្ឋឲ្យមានមុខតំណែងធំៗក្នុងជួររដ្ឋាភិបាល។
ដូចជាថ្មីៗនេះកូនស្រីលោក អ៊ាង សុផល្លែត ផ្ទាល់គឺអ្នកស្រី អ៊ាង និធិជ្ជនីដឺណេ ត្រូវបានលោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ជា សុផារ៉ា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងរៀបចំដែនដី ដែលត្រូវជាជីតារបស់ខ្លួនតែងតាំងជាសមាជិកខុទ្ទកាល័យរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងរៀបចំដែនដីនគរូបនីយកម្ម និងសំណង់កាលពី ខែមីនាឆ្នាំ២០២៣។
អ្នកស្រី អ៊ាង និធិជ្ជនីដឺណេ បានរៀបការជាមួយ លោក ប៉ែន សម្អាតសុទ្ធចិត្ត ជាកូនប្រុសលោក ប៉ែន សម្អាត ជាទីប្រឹក្សាលោក ហ៊ុន សែន ជាអនុរដ្ឋលេខាធិការក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុព្រមទាំងជាអគ្គនាយករងគយ និងរដ្ឋាករកម្ពុជាទៀតផង។
ពិធីមង្គលការអ្នកទាំង២នេះបានធ្វើឲ្យមហាជនភ្ញាក់ផ្អើលអំពីការរៀបចំពិធីដ៏អស្ចារ្យដែលចំណាយលុយអស់ជាច្រើនដែលប្រហែលអាចចូលដល់លានដុល្លាទៀតផង។
មហាជនមួយចំនួនក៏ផ្ទុះការរិះគន់ដែរថា ការចំណាយលុយច្រើនបែបនេះដូចមិនសមជាមន្ត្រីក្នុងប្រទេសក្រីក្រ ដែលពលរដ្ឋមួយចំនួនធំរកអង្ករច្រកឆ្នាំងស្ទើរពុំបានគ្រប់ពេលផង តែបែរជាមន្ត្រីទទួលប្រាក់ខែពីពលរដ្ឋ តាមរយៈការបង់ពន្ធនោះ សល់លុយចាយមិនអស់យកទៅដាំផ្ការាប់ម៉ឺនដើម ចែកគ្នាដោយគ្រាន់តែចង់បានមុខមាត់បង្អួតគ្នាឯង តែមួយពេលក្នុងថ្ងៃមង្គលការកូននោះ។
លោក អ៊ាង សុផល្លែត ក៏នឹងក្លាយជាដន្លងជាមួយអភិបាលរាជធានីភ្នំពេញលោក ឃួង ស្រេង ដោយកូនប្រុសលោក អ៊ាង សុផល្លែត បានភ្ជាប់ពាក្យរួចហើយជាមួយនឹងកូនស្រី លោក ឃួង ស្រេង កាលពីពេលថ្មីនេះ។
ទោះយ៉ាងណាក្រុមសកម្មជនសង្គម និងបរិស្ថានចង់ឃើញរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងបរិស្ថានថ្មីគឺ លោក អ៊ាង សុផល្លែត បង្ហាញស្នាដៃថ្មីប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពក្នុងការលុបបំបាត់អំពើពុករលួយក្នុងវិស័យបរិស្ថានព្រៃឈើនេះ ឲ្យបាន។ ក្នុងនោះរួមមានបញ្ហាលប់បឹងធម្មជាតិការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើការនាំឈើចេញទៅក្រៅប្រទេសដោយខុសច្បាប់ ការរំលោភយកដែនព្រៃអភិរក្ស និងការកកាយរំលាយភ្នំធម្មជាតិពីសំណាក់អ្នកមានលុយមានអំណាចនោះជាដើម។ លើសពីនេះពួកគេទាមទារឱ្យរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងបរិស្ថានថ្មីរូបនេះឈប់ហាមឃាត់សកម្មជនការពារព្រៃឈើចូលព្រៃដើម្បីការពារធនធានធម្មជាតិ។
ពួកគេថា បើសិនលោកដោះស្រាយបញ្ហាអស់ទាំងនេះបាន នោះទើបអាចឲ្យពលរដ្ឋជឿទុកចិត្ត និងអាចលុបស្នាមអាស្រូវជាច្រើនដែលធ្នាប់កើតមានពីមុនមកនៅក្នុងក្រសួងមួយនេះបាន៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។