នៅសល់តែប៉ុន្មានថ្ងៃទៀតប៉ុណ្ណោះ ការប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ ឬបាក់ឌុប សម្រាប់ឆ្នាំសិក្សា ២០១៤-២០១៥ នឹងមកដល់។ សិស្សថ្នាក់ទី១២ ជាច្រើនកំពុងមមាញឹកក្នុងការត្រៀមខ្លួនចូលរួមប្រឡង ដោយខ្លះអះអាងថា នឹងប្រឹងប្រែងដើម្បីទទួលបានលទ្ធផលល្អ។ គ្រូបង្រៀន និងសាស្ត្រាចារ្យខ្លះ ក៏កំពុងបង្វឹកសិស្សរបស់ខ្លួនដោយយកចិត្តទុកដាក់ដែរ។
តើបេក្ខជនទាំងអស់ត្រូវធ្វើអ្វីខ្លះមុន និងក្នុងពេលប្រឡង?
ការប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ នឹងប្រព្រឹត្តទៅទូទាំងប្រទេសនៅដើមសប្ដាហ៍ក្រោយ ពោលគឺនៅថ្ងៃទី២៤ ដល់ ២៥ ខែសីហា។ បេក្ខជនជាច្រើនមិនថាអ្នកនៅទីក្រុង ឬតាមបណ្ដាខេត្តនានា សុទ្ធតែកំពុងត្រៀមខ្លួនប្រឡងយកសញ្ញាបត្រ និងបញ្ចប់ការសិក្សាថ្នាក់ចំណេះទូទៅរបស់ខ្លួន។ ពួកគេខ្លះមមាញឹកក្នុងការទន្ទេញមេរៀន ខ្លះជួបជុំគ្នាដោះស្រាយលំហាត់ និងខ្លះទៀតឆ្លៀតឱកាសមកចូលរួមស្តាប់ដំបូន្មានរបស់អ្នកមានបទពិសោធន៍។ មានបេក្ខជនខ្លះទៀតដោយហេតុតែបានត្រៀមខ្លួនរួចរាល់ហើយនោះ ក៏អាចមកចូលរួមស្ដាប់ព័ត៌មានស្ដីអំពីការសិក្សានៅសាកលវិទ្យាល័យទៀតផង។
បេក្ខជនមួយក្រុមដែលបានមកចូលរួមស្ដាប់ព័ត៌មានស្ដីពីការសិក្សានៅដេប៉ាតឺម៉ង់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងសារគមនាគមន៍នៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ នៅព្រឹកថ្ងៃទី២០ ខែសីហា បានអះអាងថា ពួកគេបានត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេចក្នុងការប្រឡងបាក់ឌុប នៅឆ្នាំនេះ ដោយរំពឹងថា នឹងអាចទទួលបានលទ្ធផលជាទីគាប់ចិត្ត។
សំឡេងបេក្ខជន៖ «សម្រាប់ខ្ញុំផ្ទាល់ គឺខ្ញុំអត់សូវមានសង្ឃឹមទេ ប៉ុន្តែខ្ញុំនឹងព្យាយាមអស់ពីសមត្ថភាព។ ខ្ញុំអត់ដាក់សំណៅឯកសារទៅជាមួយទេ ព្រោះខ្ញុំអត់ហ៊ាន។ កាលពីមុនភ័យដែរ តែឥឡូវលែងទំនុកចិត្តប្រហែលជាអាចជាប់។ ធ្លាប់លឺក្រសួងថា រឹតបន្តឹងអ៊ីចឹង មានអារម្មណ៍ភ័យ ហើយសមជាមួយយើងរៀនអត់សូវចេះទៀត កាន់តែភ័យ ប៉ុន្តែឥឡូវក្រោយពីរៀនរយៈពេលយូរ មានទំនុកចិត្តលើខ្លួនឯង។ ខ្ញុំបានត្រៀមខ្លួនរួចហើយសម្រាប់ប្រលងនៅថ្ងៃច័ន្ទ។ ត្រៀមខ្លួន គឺត្រូវមើលមេរៀន ទន្ទេញមេរៀន ហើយចាំនៅក្នុងខួរក្បាលរបស់យើង ហើយតាំងចិត្តថា យើងអាចធ្វើបាន កុំភ័យ ព្រោះបើភ័យវាអាចធ្វើឱ្យយើងភ្លេច»។
ក្រសួងអប់រំយុវជន និងកីឡា នៅតែបន្តរឹតបន្តឹងការប្រឡងសញ្ញាបត្រដដែល ដែលនេះជាផ្នែកមួយនៃកំណែទម្រង់វិស័យអប់រំនៅកម្ពុជា។ បណ្ឌិត ហង់ ជួនណារ៉ុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអប់រំ បានផ្ញើសារដល់បេក្ខជនប្រឡងទាំងអស់ឱ្យគោរពនូវបទបញ្ញត្តិ និងកម្រិតវិន័យទាំង ៥ នៃការប្រឡង បើមិនដូច្នេះទេ ពួកគេនឹងត្រូវធ្លាក់ដោយស្វ័យប្រវត្តិ ឬមួយក៏អាចប្រឈមនឹងបញ្ហាផ្លូវច្បាប់ទៀតផង។
បេក្ខជនដែលយកសំណៅឯកសារ បេក្ខជនដែលចម្លងអ្នកដទៃ ឬប្រើប្រាស់គ្រឿងអេឡិចត្រូនិកក្នុងបន្ទប់ប្រឡង នឹងត្រូវបានពិន្ទុសូន្យ។ ក្រៅពីនេះ បើក្រសួងពិនិត្យឃើញសន្លឹកកិច្ចការរបស់បេក្ខជនមានខ្លឹមសារដូចគ្នាទាំងស្រុងទៅនឹងសំណៅឯកសារផ្សេងៗ ដែលបានសរសេរទុកមុននោះ បេក្ខជនក៏នឹងបានពិន្ទុសូន្យដូចគ្នា។ បន្ថែមពីលើនេះ បើសិនជាបេក្ខជនណាឱ្យសន្លឹកកិច្ចការរបស់ខ្លួនទៅអ្នកដទៃចម្លង បោះប្រធានវិញ្ញាសាចេញក្រៅបន្ទប់ ឬធ្វើជាមេខ្លោងប្រមូលលុយឱ្យអនុរក្ស បេក្ខជននោះនឹងត្រូវធ្លាក់ដោយស្វ័យប្រវត្តិ ហើយត្រូវបញ្ឈប់មិនឱ្យប្រឡងមួយឆ្នាំបន្ទាប់។
បើសិនជាបេក្ខជនណាយកអាវុធជាតិផ្ទុះចូលក្នុងមណ្ឌលប្រឡង ឬឱ្យគេប្រឡងជំនួស ឬមួយធ្វើឱ្យខូចខាតឧបករណ៍ក្នុងបន្ទប់ប្រឡង បេក្ខជនតាំងនោះនឹងត្រូវធ្លាក់ដោយស្វ័យប្រវត្តិ និងមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យប្រឡងរយៈពេល ២ឆ្នាំបន្ទាប់ទៀត។
លោក ហង់ ជួនណារ៉ុន៖ «បើសិនជាបេក្ខជនធ្វើឱ្យខូចសណ្ដាប់ធ្នាប់ របៀបរៀបរយ ឬមួយក៏បង្កើតជាក្លឹបរៀបចំចម្លើយ បេក្ខជននោះនឹងត្រូវឱ្យធ្លាក់ហើយ ហើយនឹងត្រូវប្រឈមមុខជាមួយនឹងបញ្ហាការអនុវត្តច្បាប់ មានន័យថា ក្រសួងនឹងប្រគល់បេក្ខជនទៅឱ្យអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចនៅពេលដែលបេក្ខជនធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់កិត្តិយសរបស់អនុរក្ស ឬក៏ធ្វើឱ្យមានរបួសស្នាមជាដើម»។
នៅរយៈពេលដ៏ខ្លីមុនការប្រឡងមកដល់លោកគ្រូ នាង បូ សាស្ត្រាចារ្យគណិតវិទ្យានៃវិទ្យាល័យបាក់ទូក បានផ្ដល់យោបល់ឱ្យបេក្ខជនទាំងអស់រំលឹកឡើងវិញនូវចំណុចគោលដែលធ្លាប់បានរៀនកន្លងមក។ សម្រាប់មុខវិជ្ជាគណិតវិទ្យា លោកគ្រូ នាង បូ មិនចង់ឱ្យបេក្ខជនសិក្សាពីលំហាត់ដែលជ្រៅពេកនោះទេ ដោយលោកលើកឡើងថា ក្រសួងនឹងបន្ធូរវិញ្ញាសា។ លោកចង់ឱ្យបេក្ខជនផ្ដោតលើចំណុចសំខាន់មួយចំនួនដែលតែងតែចេញប្រឡងសម្រាប់មុខវិជ្ជាគណិតវិទ្យា។
លោកគ្រូ នាង បូ៖ «ចំនួនកុំផ្លិចហ្នឹងដឹងតែចេញហើយ។ ចំណែកអនុគមន៍ខ្សែកោង ដឹងតែចេញ ១០០ហើយ។ កូនសិស្សទាំងអស់ត្រូវពិនិត្យមើលរបៀបដោះស្រាយខ្សែកោងហ្នឹងពីជំហានមួយទៅជំហានមួយឱ្យបានច្បាស់។ ចំពោះធរណីមាត្រ វ៉ិចទ័រដឹងតែមានហើយ។ ចំពោះប្រូបាប ក៏ដឹងតែមានដែរ ហើយយើងសង្ឃឹមថា ប្រូបាបហ្នឹងចេញពពួកប្រើបន្សំ ហើយនិងអាំងតេក្រាល។ បើសិនជាគេចេញ ក៏មិនសូវចេញលំបាកដែរចំពោះអាំងតេក្រាល។ សមីការឌីផេរ៉ង់ស្យែលអីហ្នឹង គេនឹងចេញខ្លះហើយ តែមិនជ្រៅខ្លាំងលំបាកអីពេកដែរ»។
ចំណែកមុខវិជ្ជាអក្សរសាស្ត្រខ្មែរវិញ ក៏ទាមទារឱ្យបេក្ខជនយល់ដឹងពីបច្ចេកទេសខ្លះៗដែរ ដើម្បីងាយស្រួលក្នុងការដោះស្រាយ។ សាស្ត្រាចារ្យ និងជាប្រធានក្រុមបច្ចេកទេសអក្សរសាស្ត្រខ្មែរនៃវិទ្យាល័យបាក់ទូក អ្នកគ្រូ កង សុខុម បានប្រាប់ពីគន្លឹះសំខាន់ៗក្នុងការតាក់តែងអត្ថបទសំណេរដែលជាផ្នែកសំខាន់ជាងគេសម្រាប់មុខវិជ្ជាមួយនេះ។
អ្នកគ្រូ កង សុខុម៖ «ផ្ដើមហ្នឹងវាមាន ៣ចំណុច គឺលំនាំបញ្ហា ចំណូលបញ្ហា និងចំណោទបញ្ហា។ ចូលមកដល់តួសេចក្ដី យើងមានឃ្លាភ្ជាប់ ហើយយើងមានពន្យល់ពាក្យ រួចយើងពន្យល់ន័យ បន្ទាប់មកបកស្រាយ។ នៅក្នុងបំណកស្រាយហ្នឹង ពិន្ទុវាសំខាន់ត្រង់ហ្នឹង គឺវាច្រើនពិន្ទុរហូតដល់ ៤០ពិន្ទុឯណោះ។ អ៊ីចឹងកន្លែងបកស្រាយ វាមានគំនិតសំខាន់ វាមានសេចក្ដីលម្អិតគាំទ្រ ហើយនិងឧទាហរណ៍។ ឧទាហរណ៍ហ្នឹង បើប្រធានវាលើកពីព្រឹត្តិការណ៍ណាមួយ វាអាចទាក់ទងនឹងអក្សរសិល្ប៍ ឬសង្គម ឬប្រវត្តិសាស្ត្រ ឬក៏ជុំវិញពិភពលោក ហើយដល់ពេលបកស្រាយឧទាហរណ៍ហើយ យើងចូលដល់សរុបសេចក្ដី។ ចំណែកសេចក្ដីបញ្ចប់ រួមមានវាយតម្លៃ ហើយនិងមតិផ្ទាល់ខ្លួន»។
វិញ្ញាសាសម្រាប់ការប្រឡងសញ្ញាបត្របាក់ឌុប នៅឆ្នាំ២០១៥ មានលក្ខណៈផ្សេងគ្នាទៅតាមថ្នាក់វិទ្យាសាស្ត្រ និងវិទ្យាសាស្ត្រសង្គម។ វិញ្ញាសាសម្រាប់ថ្នាក់វិទ្យាសាស្ត្រ រួមមានមុខវិជ្ជា គីមីវិទ្យា ជីវវិទ្យា រូបវិទ្យា មុខវិជ្ជាជម្រើស អក្សរសាស្ត្រខ្មែរ ភាសាបរទេស និងគណិតវិទ្យា។ ចំណែកវិញ្ញាសាសម្រាប់ថ្នាក់វិទ្យាសាស្ត្រសង្គមវិញ រួមមានមុខវិជ្ជា ភូមិវិទ្យា ប្រវត្តិវិទ្យា សីលធម៌-ពលរដ្ឋវិទ្យា មុខវិជ្ជាជម្រើស គណិតវិទ្យា ភាសាបរទេស និងអក្សរសាស្ត្រខ្មែរ។ ការប្រឡងសញ្ញាបត្របាក់ឌុប នៅឆ្នាំនេះ មានរបបពិន្ទុអតិបរមា ៥០០ពិន្ទុ ប៉ុន្តែដោយមុខវិជ្ជាភាសាបរទេសជាវិញ្ញាសាតាមស្ម័គ្រ ដូច្នេះពិន្ទុប្រឡងជាប់ គឺ ៥០០ ដក ២៥ រួចចែកនឹង ២ ដូចនេះបេក្ខជននឹងប្រឡងជាប់ត្រឹមលំដាប់ពិន្ទុ ២៣៧ពិន្ទុ។
ទាក់ទងទៅនឹងសកម្មភាពពេលប្រឡងវិញ លោកសាស្ត្រាចារ្យ នាង បូ បានប្រាប់ឱ្យបេក្ខជនទាំងអស់អានសំណួរតាមលេខរៀងនីមួយៗ ដោយយកចិត្តទុកដាក់។ ពេលបេក្ខជនឃើញសំណួរណាដែលងាយជាងគេ ហើយដែលគិតខ្លួនឯងអាចធ្វើបាន ចូរដោះស្រាយ ឬឆ្លើយសំណួរនោះតាមលំដាប់លំដោយ ដោយកំណត់ពេលវេលាឱ្យច្បាស់លាស់។ លោកសាស្ត្រាចារ្យបានបន្តថា បេក្ខជនមិនត្រូវធ្វើសំណួរណាមួយឱ្យគាំងលើសពី ៥នាទីនោះទេ។ បើសិនជាបេក្ខជនគាំងនៅត្រង់សំណួរណាមួយនោះ ត្រូវធ្វើសំណួរផ្សេងទៀត បើមិនដូច្នេះទេ គេនឹងមិនអាចបញ្ចប់គ្រប់សំណួរនៃវិញ្ញាសានោះបានឡើយ។
លោកគ្រូ នាង បូ៖ «បេក្ខជនមិនត្រូវបោះបង់សំណួរណាមួយចោលទាំងស្រុងនោះឡើយ។ ទោះបីចេះក្តី មិនចេះក្តីក៏ត្រូវតែសរសេរ ហើយពេលសរសេររួចរាល់អស់ហើយ ត្រូវទុកពេលផ្ទៀងផ្ទាត់តាមលំដាប់លំដោយឱ្យគ្រប់ជ្រុងជ្រោយពី ២ ទៅ ៣ដង។ បេក្ខជនទាំងអស់មិនចាំបាច់គិតថា ខ្លួនត្រូវតែយកកិច្ចការទៅដាក់មុនគេ ឬក៏ក្រោយគេនោះទេ សំខាន់យើងផ្ទៀងផ្ទាត់ឱ្យបានគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ ហើយហាមដាច់ខាត ការទុកសន្លឹកកិច្ចការរបស់ខ្លួនឱ្យអ្នកដទៃយកទៅជូនអនុរក្ស ឯចំណែកខ្លួនឯងដើរចេញក្រៅបន្ទប់បាត់។ នេះជាប្រការខុសឆ្គងបំផុត»។
ការប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិនៅឆ្នាំ២០១៥ នេះ មានបេក្ខជនសរុបជិត ៩ម៉ឺននាក់ (៨៨.៤៨៨) ក្នុងនោះស្រីមានជាង ៤ម៉ឺននាក់ (៤២.០៣៦) ហើយមណ្ឌលប្រឡងសរុបនៅទូទាំងប្រទេសមានចំនួន ១៥០មណ្ឌល។ លទ្ធផលប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិនៅឆ្នាំនេះ នឹងប្រកាសជូននៅរសៀលថ្ងៃទី១៥ ខែកញ្ញា ចំពោះមណ្ឌលប្រឡងក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ និងខេត្តកណ្ដាល ដោយឡែកបណ្ដាខេត្តផ្សេងទៀត នឹងត្រូវប្រកាសជូននៅព្រឹកថ្ងៃទី១៦ ខែកញ្ញា៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។