ຂໍ້ມູນຈາກເວບໄຊຕ໌ AQI ທີ່ເປັນຖານຂໍ້ມູນ ການແທກຄຸນນະພາບອາກາດ ໄດ້ລາຍງານວ່າ ແຂວງບໍ່ແກ້ວ, ແຂວງຫລວງພຣະບາງ ແລະ ແຂວງໄຊຍະບູລີ ມີລະດັບຝຸ່ນລະອອງ PM 2.5 ສູງ ເຊິ່ງຢູ່ໃນລະດັບທີ່ບໍ່ດີຕໍ່ສຸຂະພາບ.
ສະເພາະວັນທີ 29 ມີນາ ເວລາປະມານ 21 ໂມງ ຕາມເວລາປະເທດລາວ, ລະດັບຝຸ່ນລະອອງ PM 2.5 ຢູ່ແຂວງ ບໍ່ແກ້ວ ແທກໄດ້ຢູ່ທີ່ 271, ແຂວງຫລວງພຣະບາງ ແທກໄດ້ 267 ແລະ ແຂວງໄຊຍະບູຣີ ແທກໄດ້ 208.
ສະພາບຝຸ່ນລະອອງ ທີ່ເກີດຈາກໄຟປ່າ ແລະ ການຈູດປ່າ ຢູ່ແຂວງຫລວງພຣະບາງ ຢູ່ບາງເຂດ ປະຊາຊົນ ກໍຫາຍໃຈຍາກ ແສບດັງ. ເຈົ້າໜ້າທີ່ວິຊາການທ່ານນຶ່ງ ຜູ້ທີ່ ເດີນທາງໄປເຮັດວຽກ ຢູ່ແຂວງຫລວງພຣະບາງ ໄດ້ໃຫ້ສັມພາດຕໍ່ວິທຍຸ ເອເຊັຽເສຣີ ໃນວັນທີ 29 ມີນາ.
ນັກຂ່າວ: ເປັນຈັ່ງໃດສະພາບໝອກຄວັນ ຢູ່ພາກເໜືອທີ່ຂຶ້ນໄປເຮັດວຽກຫັ້ນນ່າ?
ນັກວິຊາການ: ໂອ້ມັນກະໜັກຫັ້ນແຫຼະ ຫຼຽວໄປຈົນມົວໝົດທີບຫັ້ນແຫຼະ ຄັນຊິວ່າລະ ບ່ອນທີ່ເຮົາເຄີຍເຫັນວິວງາມໆເນາະ. ເຮົາຂຶ້ນຢູ່ບ່ອນສູງລະຫຼຽວເບິ່ງວິວ ຕອນນີ້ ກະຖືວ່າ ຄວັນມັນກະຄຸມໄປໝົດແຫຼະ ຢູ່ໃນບໍຣິເວນ. ຄືຫຼຽວໄປມັນກະ ມັນກະເຫັນແຕ່ຄວັນ ວ່າຊັ້ນຊະເນາະ. ລະກະອອກໄປທາງນອກນີ້ ບໍ່ໄດ້ດົນ ຮູ້ສຶກແສບຕາ ແສບດັງໂລດ ມັນກະລົບກວນອິຫຼີ ມັນເຮັດໃຫ້ຫຼາຍຄົນກະບໍ່ຢາກອອກໄປນອກ ເພາະວ່າ ເຮົາກະຮູ້ເນາະ ມັນມີຜົລກະທົບຕໍ່ສຸຂະພາບ.
ຕາມທີ່ຄົນຢູ່ໃນບ້ານຢູ່ໃນເມືອງ ເນາະຢູ່ໃນຂອບເຂດ ບ່ອນທີ່ພວກເຮົາໄປເຮັດວຽກກະຖື່ວ່າ ໜັກຫັ້ນແຫຼະ ໜັກນະ ໜັກກວ່າທຸກປີ ເທື່ອນີ້ນະ.
ນັກຂ່າວ: ມັນໜັກ ທຸກປີມັນເປັນຈັ່ງ ລະປີນີ້ ມັນເປັນຈັ່ງໃດ?
ນັກວິຊາການ: ອັນນີ້ບັງເອີນເຮົາກະບໍ່ໄດ້ສຳຜັດ ໃນແຕ່ລະປີ ມີແຕ່ໄປບາງໂອກາດຊື່ໆ ແຕ່ນີ້ ແມ່ນອີງໃສ່ກາບອກເລົ່າຂອງຄົນຢູ່ໃນພື້ນທີ່ຫັ້ນ ຂະເຈົ້າວ່າ ໂອ້ມັນໜັກຫຼາຍປີນີ້. ຫຼຽວເບິ່ງມັນເປັນໝອກຄວັນຂຽວໆ.
ຕື່ນມື້ເຊົ້າຂຶ້ນມາຫຼຽວເບິ່ງພູເຂົາກັບແມ່ນ້ຳຂອງ ແລ້ວເຮົາກໍຈະເຫັນ ເຂົ້າເອີ້ນວ່າ ເປັນໝອກນ້ຳຂອງທັມມະຊາຕເນາະ ແຕ່ວ່າ ຕອນນີ້ນິ ຖືກປົກຄຸມໄປດ້ວຍໝອກຄວັນໄຟນີ້ ຈົນເຮັດໃຫ້ເຮົານີ້ ແນມບໍ່ເຫັນໄກເລີຍນະມົ້ວໄປເຕັມໝົດວ່າຊັ້ນຊະ.
ນັກຂ່າວ: ໄດ້ໃສ່ຜ້າອັດປາກດັງບໍ່ ໃນເວລາເຮົາອອກໄປນອກພື້ນທີ່ນີ້?
ນັກວິຊາການ: ຫຼາຍຄົນກະໃສ່ເນາະ ແຕ່ວ່າ ບາງຄົນກະຍັງບໍ່ໃສ່. ມັນກະຍ້ອນວ່າ ມັນຍັງບໍ່ທັນມີຜ້າອັດປາກດັງ ສະເພາະທີ່ກັນ PM 2.5 ເທື່ອວ່າຊັ້ນຊະ ກະຊິມີບາງຈຳນວນທີ່ມີຜ້າອັດ ທີ່ສາມາດປ້ອງກັນຄວັນໂຕນີ້ໄດ້.
ແຕ່ຕອນນີ້ ບາງຄົນກະໃຊ້ຜ້າອັດປາກ-ດັງທີ່ເປັນຜ້າ ເນາະ ຊະນິດທີ່ເຮັດດ້ວຍຜ້າ ແລະ ກະຈຸບນ້ຳ ຈຸບນ້ຳລະກະປັ້ນ ປັ້ນໃຫ້ມັນຊຸ່ມ ລະກະ ໃຊ້ອັນນັ້ນປິດປາກປິດດັງ ລະມັນກະຊ່ວຍ ຊ່ວຍໄດ້ ແທນທີ່ຈະໃສ່ຜ້າອັດປາກດັງແບບທົ່ວໆໄປ ຫຼືວ່າ ໃສ່ອັດນແຫ້ງ.
ນັກຂ່າວ: ສະເພາະຊາວບ້ານເດ້ ເຂົາເຈົ້າຮູ້ວິທີ່ປ້ອງກັນບໍ່ ຫຼືວ່າ ເຂົາເຈົ້າກະໃສ່ແຕ່ຜ້າອັດປາກດັງທັມມະດາ ຕາມທີ່ເຫັນຫັ້ນນະ?
ນັກວິຊາການ: ກະປ້ອງກັນໃຜປ້ອງກັນລາວ ຫັ້ນລະຕອນນີ້ ຍັງບໍ່ມີໃຜມີຄວາມຮູ້ເລື່ອງນີ້ ແລະ ຄັນຖ້າວ່າ ໃຜມີຄວາມຮູ້ຜ້າອັດປາກດັງ ຊະນິດທີ່ມັນປ້ອງກັນ PM 2.5 ໄດ້ ຈັກຊິເອົາຈາກໃສ່ຄິດວ່າ ຍັງໆ ບໍ່ຮູ້ອັນນີ້ນະ.
ແຕ່ວ່າ ສ່ວນໃຫຍ່ນີ້ ຕາມທີ່ເຮົາສັງເກດນິ ຜູ້ບໍ່ໃສ່ຫຼາຍກວ່າຜູ້ໃສ່ຊັ້ນເທາະໄປ໋ ມັນກະບໍ່ມີການປະກາດວ່າຈະຕ້ອງຢຸດພັກເທື່ອເດ້ ຊ້ວງນີ້.
ມື້ກັບມາຫັ້ນກະເຫັນ ໂອ້ກຳລັງເລີຍມື້ນັ້ນຫັ້ນນະ ເຮົາກະໂຊກດີທີ່ວ່າເຮົາອອກມາກ່ອນ ພໍດີເປັນມື້ທີ່ເຂົາເຈົ້າເລີ່ມຈູດ ເລີ່ມມີການປະຊຸມຢູ່ໃນແຕ່ລະບ້ານ ເພື່ອຈະມີການຈູດໄຮ່ ເພາະວ່າ ເຂົາເຈົ້າຈູດ ເຂົາເຈົ້າກະຕ້ອງໄດ້ວາງແຜນເດ້ ວ່າຕ້ອງຈູດແນວໃດ ເພື່ອໃຫ້ມັນຮັບປະກັນ ມີການປ່າວປະກາດແນວໃດໃຫ້ລະວັງເຣື່ອງໄຟລາມປ່າແມ່ນຫຍັງຕ່າງໆ.
ເຖິງວ່າເຮັດປານນັ້ນ ກະຍັງມີຂ່າວວ່າ ມີຄົນຖືກໄຟໃໝ້ໄຟຫຍັງກະມີ ຢູ່ທາງແຂວງຫລວງພຣະບາງ
ຢູ່ແຂວງອຸດົມໄຊ, ປະຊາຊົນ ກໍໄດ້ຮັບຜົລກະທົບເຊັ່ນດຽວກັນ ບາງຄັ້ງກໍຫາຍໃຈຍາກ ຍ້ອນຄວັນ ຈາກໄຟປ່າ ແລະ ການຈູດປ່າເຮັດໄຮ່.
ປະຊາຊົນ ແຂວງອຸດົມໄຊ ໄດ້ໃຫ້ສຳພາດຕໍ່ວິທຍຸ ເອເຊັຽເສຣີ ວ່າ ຈູດປ່າຂຈູດພູຫລວງຫຼາຍໂອ້ ຍາມນີ້ຍາມຈູດໄຮ່ເດ້.
ນັຂກ່າວ: ການຫາຍໃຈເດ້ ຫານໃຈຍາກ ເຮົາໄດ້ໃສ່ຜ້າອັດປາກດັງບໍ່?
ປະຊາຊົນ: ເອີ ຫາຍມົກຫາຍໃຈ ມັນກະຈົ່ມ ຫາຍໃຈຝືດ ໃຈຕັນຫັ້ນແຫຼ ມັນໝອກຄວັນຫຼາຍ ຈູດແທ້ຈູດວ່າແຫຼະ ກຳລັງຈູດແຫຼະດຽວນີ້ນະ.
ນັກຂ່າວ: ອັນເຣີ່ມມີໝອກຄວັນນີ້ ດົນປານໃດລະ?
ປະຊາຊົນ: ເປັນອາທິດລະໂອ້ ເປັນອາທິດລະເດີ.
ນັກຂ່າວ: ລະເຮົາຢູ່ຈັ່ງໃດລະປັດຈຸບັນນີ້ ມັນຫາຍໃຈຍາກໆ ແກ້ໄຂກັນແນວໃດນີ້?
ປະຊາຊົນ: ເອີ ກະຢູ່ໄປນີ້ແຫຼະ ເຮັດແນວໃດ ນຳກັນໄປນີ້ແຫຼະ ມື້ວານນີ້ ກະເຫັນແສງແດດໜ້ອຍນຶ່ງລະ. ມັນຄວັນຫຼາຍ ມັນກະແສບດັງແສບຕາໂອ້.
ປະຊາຊົນ ແຂວງອຸດົມໄຊ ອີກທ່ານນຶ່ງ ໄດ້ໃຫ້ສຳພາດຕໍ່ວິທຍຸ ເອເຊັຽເສຣີ ວ່າ ມືດລະບໍ້ ບາງມື້ກະແສບຫູແສບຕາຢູ່ນີ້. ບາງມື້ກະແສບຫູແສບຕາຫຼາຍໂອ້. ເຂົາຈູດໄຮ່ນີ້ຍັງບໍ່ເຊົາເທື່ອນ່າ ດຽວນີ້ນ່າ.
ນັກຂ່າວ: ຕອນນີ້ ເປັນລະດູການຈູດໄຮ່ເລີຍຫວະ?
ປະຊາຊົນ: ບ້ານຫ້ວຍທາດ ເຂົາກະຈູດລະ ຢູ່ເຂດນີ້ຈູດໝົດແລ້ວ.
ນັກຂ່າວ: ແຕ່ວ່າ ສະເພາະຍັງເປັນແນວໃດ ຍັງຂິວຢູ່ເບາະ ຍັງຫຼາຍຢູ່ເບາະ ປົກຄຸມຫຼາຍຢູ່ເບາະ ຢູ່ເຂດບ້ານຫັ້ນ.
ປະຊາຊົນ: ເບິ່ງກະຍັງບໍ່ຢາກເຫັນ ໄກປານໃດໂອ້. ຍັງມືດຢູ່ໂອ້.
ນັກຂ່າວ: ດຽວນີ້ໃນເວລາເຮົາອອກໄປ ຈະເຫັນຄວັນປົກຫຸ້ມເລີຍແມ່ນບໍ່ ຢູຕາມບ້ານນີ້?
ປະຊາຊົນ: ແຕ່ວ່າ ກະເຫັນໄດ້ໄກໜ້ອຍນຶ່ງລະ ຢູ່ຕາມບ້ານນີ້. ວ່າງແລ້ວນີ້ ກະມືດຕືບຢູ່, ແຕ່ວ່າ ຕອນນີ້ ກະຈ າງຫາຍໄປໜ້ອຍນຶ່ງແລ້ວ. ມື້ໃດທີ່ວ່າ ມັນມີຄວັນຫຼາຍທີ່ສຸດ.
ນັກຂ່າວ: ມື້ໃດທີ່ວ່າ ມັນມີຄວັນຫຼາຍທີ່ສຸດ?
ປະຊາຊົນ: 4-5 ມື້ຫຼັງນີ້ແຫຼະ ເຂົາກະຍັງຈູດໄຮ່ຈູດສວນຢູ່.
ນັກຂ່າວ: ເຮັດຈັ່ງໃດ ໄດ້ໃສ່ຜ້າອັດປາກດັງບໍ່ ຫຼື ບໍ່ໄດ້ໃສ່ ຊາວບ້ານ ຫຼືວ່າ ໂຕເຮົາເອງນີ້?
ປະຊາຊົນ: ໂອ້ແຖວບ້ານນອກຄອກຄະເມ ສ່ວນຫຼາຍກະບໍ່ໃສ່ນີ້ແຫຼະ ໄທເຮົານີ້ ກະບໍ່ໃສ່ລະ.
ເຖິງຢ່າງໃດກໍຕາມ, ທ່ານ ໝໍຢູ່ໂຮງໝໍມະໂຫສົດ ໄດ້ກ່າວຕໍ່ເອເຊັຽເສຣີ ວ່າ ປັດຈຸບັນ ກໍຍັງບໍ່ທັນມີປະຊາຊົນເຂົ້າໄປປິ່ນປົວ ໂຣກລະບົດທາງເດີນຫາຍໃຈ ຍ້ອນຜົລກະທົບຈາກຝຸ່ນລະອອງ PM2.5.
ການແທກມາດຕະຖານ ລະດັບຝຸ່ນລະອອງ PM 2.5 ຈະເຣີ່ມແຕ່ໂຕເລກ ແຕ່ 0 ຂຶ້ນໄປ ແລະ ຖ້າໂຕເລກຕ່ຳເທົ່າໃດ ຄຸນນະພາບອາກາດກໍ່ຍິງດີ ແລະ ຖ້າ ໂຕເລກສູງເທົ່າໃດ ຄຸນນະພາບອາກາດກໍຍິ່ງບໍ່ດີເທົ່ານັ້ນ.
ການແທກມາດຕະຖານ ອາກາດ ມີດັ່ງຕໍ່ໄປນີ້:
- ໂຕເລກ 0-50 AQI ຢູ່ໃນລະດັບ ດີ
- 51-100 ເປັນລະດັບ ປານກາງ
- 101-200 ລະດັບ ບໍ່ດີ
- 201-300 ເປັນລະດັບທີ່ ມີຜົລຕໍ່ສຸຂະພາບ
- 301-400 ເປັນລະດັບທີ່ ຮ້າຍແຮງ
- 401-500 ເປັນລະດັບທີ່ ອັນຕະລາຍ