ຄວາມເດືອດຮ້ອນ ຂອງຊາວບ້ານ ຈາກບໍລິສັດ ຫົງຄຳຄອນກຣີດ

ພອນ ພູມມີທອນ
2024.04.02
ຄວາມເດືອດຮ້ອນ ຂອງຊາວບ້ານ ຈາກບໍລິສັດ ຫົງຄຳຄອນກຣີດ ໂຮງານປະສົມຊີເມັນ ຂອງບໍລິສັດຫົງຄຳ ຄອນກຣີດ ເຂດບ້ານໂພນສະຫວ່າງ, ເມືອງໂພນໂຮງ, ແຂວງວຽງຈັນ, ວັນທີ 16 ມັງກອນ ປີ 2022.
ນັກຂ່າວ ພົລເມືອງ

ບັນຫາຂໍ້ຂັດແຍ້ງ ຊາວບ້ານຢູ່ບ້ານໂພນສະຫວ່າງ ເມືອງໂພນໂຮງ ແຂວງວຽງຈັນ ກັບ ໂຮງງານປະສົມຊີມັງ ຂອງບໍລິສັດ ຫົງຄໍາຄອນກຣີດ ທີ່ເປັນຂອງຄົນລາວ ຍັງບໍ່ທັນໄດ້ຮັບການແກ້ໄຂເທື່ອ ຍັງມີການຜະລິດປູນຊີມັງ ຄືເກົ່າ. ບໍ່ມີທ່າທີ ຈະປະຕິບັດຕາມ ຂັ້ນເທິງທີ່ສະເໜີ ໃຫ້ໂຮງງານແກ້ໄຂ ຕັ້ງແຕ່ວັນທີ 23 ຕຸລາ 2023 ທີ່ທາງພາກຣັຖ ມີການປະຊຸມກັນ ແລ້ວໃຫ້ໂຮງງານແກ້ໄຂ ໂດຍລະບຸວ່າ ຖ້າຜູ້ປະກອບການ ຈະດໍາເນີນການໄລຍະຍາວ ຕ້ອງໄດ້ກຽມ ໂຍກຍ້າຍ ຈຸດເຄື່ອງຈັກໃຫ້ຫ່າງຈາກຊຸມຊົນ ເພື່ອຮັບປະກັນ ຜົນກະທົບ ໃນການດໍາເນີນ ກິດຈະການໂຮງງານ. ສໍາລັບ ການຈັດຕັ້ງ ໂຍກຍ້າຍກໍານົດ ພາຍໃນ 6 ເດືອນ ເລີ່ມແຕ່ວັນທີ 1 ເດືອນ ທັນວາ 2023 ຈົນເຖິງວັນທີ 31 ເດືອນ ພຶດສະພາ 2024 ໃຫ້ສໍາເລັດ. 

ຈົນມາຮອດປັດຈຸບັນນີ້ ທາງໂຮງງານຫົງຄໍາ ຍັງມິດງຽບ ກັບຄໍາຕອບ ແລະ ຍັງຜະລິດ ປະສົມປູນຊີມັງ ຄືເກົ່າ ເຮັດໃຫ້ຊາວບ້ານ ຍັງໄດ້ຮັບຜົນກະທົບ ຈາກຂີ້ຝຸ່ນຢ່າງໜັກໜ່ວງ ແລະ ພົບບັນຫາສຽງດັງ ຍາມຄ່ໍາຄືນ ໂດຍສະເພາະ ຊາວບ້ານທີ່ມີເຮືອນຕິດກັບໂຮງງານ ຕ້ອງສູບດົມ ເອົາຂີ້ຝຸ່ນທຸກມື້ ເຮັດໃຫ້ແຕ່ລະຄົນ ມີສຸຂະພາບບໍ່ດີ ລວມໄປເຖິງລູກຫລານ ແລະ ເດັກນ້ອຍ ມີໄອເປັນເລືອດ.

ດັ່ງ ຊາວບ້ານ ບ້ານໂພນສະຫວ່າງ ຍານາງນຶ່ງ ທີ່ໄດ້ຮັບຜົນກະທົບ ຈາກໂຮງງານຊີມັງຫົງຄໍາ ທ່ານນຶ່ງກ່າວຕໍ່ ວິທຍຸເອເຊັຽເສຣີ ໃນວັນທີ 28 ມີນາ ນີ້ວ່າ: 

ພວກເອື້ອຍ ເຮັດສະເໜີໄປຮອດສະພາແຂວງ ແລ້ວເດ້ ຍັງເລື້ອງມິດ ບາດນີ້ແຈ້ງການລົງມາ ໃຫ້ໂຮງງານປັບປຸງແລ້ວ ຕັ້ງແຕ່ປີກາຍພຸ້ນນ່າ ພາກສ່ວນສິ່ງແວດລ້ອມ ອຸດສາຫະກຳການຄ້າ ກໍສະເໜີໄປເນາະ ແລ້ວບໍ່ເຮັດຫຍັງເລີຍ ແລ້ວທະວີຄວາມຮຸນແຮງຂຶ້ນ ໃສ່ພວກເຮົາ ຄືເອື້ອຍນີ້ ຢູ່ໃກ້ໆເລີຍ ດໍາເນີນຊີວິຕນີ້ຍາກ ກະທົບໝົດທຸກຢ່າງ. ເອື້ອຍນີ້ກໍໄອ ເພາະມີເລືອດປົນອອກມາຫລາຍ ຄືລູກເອື້ອຍ 2 ຄົນນີ້ ກໍໄອ.

ຊາວບ້ານຍານາງນີ້ ທ່ານກ່າວຕື່ມວ່າ ທີ່ຜ່ານມາ ມີປະມານ 10 ປາຍຄອບຄົວ ທີ່ໄດ້ຮັບຜົນກະທົບ ແລະ ກໍບໍ່ຍອມ. ເພາະຕ້ອງການ ໃຫ້ໂຮງງານແກ້ໄຂ ຫລາຍຄົນ ກໍມີການແຊຂ່າວ ແຊຣ໌ພາບ ຜ່ານເຟສບຸກ ອອກໄປຫລາຍ ເພາະເປັນເລື່ອງຈິງ ທີ່ຊາວບ້ານເດືອດຮ້ອນແທ້ ແຕ່ກັບຖືກເຈົ້າໜ້າທີ່ຂັ້ນບ້ານຂົ່ມຂູ່ ວ່າ ຈະຈັບເຂົ້າຄຸກ ໄດ້ລະດົມເອີ້ນໂຕໄປເຮັດບົດບັນທຶກ ເຮັດຄືວ່າ ຊາວບ້ານທີ່ເດືອດຮ້ອນ ເປັນຄົນຜິດ ຫລາຍຄອບຄົວເຂົາເຈົ້າກໍຢ້ານ ຈຶ່ງພາກັນມິດງຽບ ແລະອົດທົນກັນໄປ ກາຍເປັນຄົນມີບັນຫາດ້ານສຸຂະພາບ ຈົນມາຮອດປັດຈຸບັນນີ້ ເຫລືອປະມານ 5 ຄອບຄົວເທົ່ານັ້ນ ທີ່ຍັງຕ້ອງຮຽກຮ້ອງ ໃຫ້ທາງໂຮງງານ ແລະ ພາກລັດແກ້ໄຂ. 

ເບື້ອງຕົ້ນ ທ່ານເອງ ກໍຕ້ອງການໃຫ້ໂຮງງານຍ້າຍອອກ ແຕ່ຖ້າໂຮງງານບໍ່ຍອມຍ້າຍອອກ ວິທີທີ່ສອງ ກໍຕ້ອງລົງມາປະເມີນດິນຊາວບ້ານ ທີ່ໄດ້ຮັບຄວາມເດືອດຮ້ອນ ໃນລາຄາທີ່ເມາະສົມ ບໍ່ແມ່ນຊື້ກົດລາຄາທີ່ຖືກເກີນໄປ ເພາະເຮືອນຊາວບ້ານບາງເຮືອນ ກໍເສັດສົມບຸນແລ້ວ.

ທີ່ເຮົາເວົ້າໄປມັນມີຄວາມຈິງໝົດ ຄັນຖ້າໂຮງງານຫລືວ່ານາຍບ້ານ ຈະມາຈັບເຮົາເຂົ້າຄຸກ ຂໍ້ຫາໃດ ພວກຂ້ອຍຖືກຜົນກະທົບ ຄັນຖ້າລາວບໍ່ໂຍກຍ້າຍ ແຕ່ວ່າລາວຈະມາຊື້ເອົາ ພວກເອື້ອຍນີ້ ຄືເຮືອນຊານເອື້ອຍ ມັນສົມບູນໝົດທຸກຢ່າງເລີຍໄດ໋ ປະເມີນໄປທັງໝົດນີ້ ຕື້ປາຍນີ້ຍັງບໍ່ໄດ້ຫຍັງ ບໍ່ພໍເລີຍ ແຕ່ວ່າ ຖ້າເພື່ອສຸຂພາບໂຕເອງ ຄັນໄດ້ຕື້ປາຍ ເອື້ອຍໄປເລີຍ. 

ຂະນະ ທີ່ຊາວບ້ານ ບ້ານໂພນສະຫວ່າງ ທີ່ໄດ້ຮັບຜົນກະທົບ ອີກຍານາງນຶ່ງ ກໍກ່າວກັບເລື່ອງດັ່ງກ່າວນີ້ວ່າ ປັດຈຸບັນໂຮງງານ ແລະ ໜ່ວຍງານກ່ຽວຂ້ອງ ກໍຍັງບໍ່ມີການແກ້ໄຂຫຍັງເທື່ອ ຕັ້ງແຕ່ມີການສະເໜີເລື້ອງ ໄປຍັງສະພາແຂວງ. 

ເຊິ່ງຄອບຄົວ ທ່ານກໍໄດ້ຮັບຜົນກະທົບເລື້ອງຂີ້ຝຸ່ນ ຈາກໂຮງງານດັ່ງກ່າວ ຢ່າງໜັກ ເຊັ່ນກັນ ເພາະ ເຮືອນຕິດກັບໂຮງງານ ແລະ ດຽວນີ້ທຸກຄົນໃນຄອບຄົວທ່ານ ໄອທັງໝົດ ກາຍເປັນພູມແພ້ ໝໍ ວິນິສັຍ ວ່າ ສູດດົມ ເອົາຂີ້ຝຸ່ນຫລາຍ ເຊິ່ງກໍເຮັດຫຍັງບໍ່ໄດ້ ແຕ່ກໍຍັງອົດທົນຢູ່ ເພາະບໍ່ມີບ່ອນໄປ ຫາກໄປ ກໍຕ້ອງໃຊ້ເງິນທຸກຢ່າງ ເຊິ່ງກໍບໍ່ມີຜູ້ໃດຢາກໄປໄສ ເພາະ ຊາວບ້ານມາອາໄສຢູ່ກ່ອນ ແລະ ເປັນດິນຮຸ່ນປູ່ຍ່າຕາຍາຍ ສົ່ງຕໍ່ກັນມາ ຫາກເປັນໄປໄດ້ກໍຢາກໃຫ້ ທາງໂຮງງານຍ້າຍອອກ ເພາະໂຮງງານມາສ້າງຕັ້ງທີ່ຫລັງ ຊາວບ້ານ. 

ຕັ້ງແຕ່ນັ້ນມາ ກໍຍັງບໍ່ເຫັນເພິ່ນມາແກ້ໄຂຫຍັງ ເຮັດກໍຍັງຝຸ່ນຢູ່ຄືເກົ່າ ກາງຄືນກໍຍັງເຮັດຄືເກົ່າ ໄປກວດແລ້ວ ເປັນໂລກພູມແພ້ ອີ່ຫຍັງຫັ້ນນ່າ ແລ້ວ ພາກັນໄອໝົດເຮືອນ ແຕ່ກີ້ກໍບໍ່ເປັນເດ້ ຈະແມ່ນຈາກສາເຫໂຕນີ້ ນີ້ແຫລະ ກໍຢາກໃຫ້ໂຮງງານຍ້າຍຫັ້ນແຫລະຫລັກໆ ເພາະວ່າດິນນີ້ ກະເອື້ອຍກໍມາຕັ້ງກ່ອນເນາະ ດິນກະເປັນ ດິນພໍ່-ດິນແມ່ ປູ່ຍ່າ ຕາຢາຍ ກໍບໍ່ຢາກໄປຢູ່ບ່ອນອື່ນ.

ທ່ານກໍກ່າວຕື່ມວ່າ ຖ້າໂຮງງານບໍ່ຍ້າຍອອກ ກໍຕ້ອງລົງມາປະເມີນດິນຊາວບ້ານ ບໍ່ແມ່ນມິດງຽບ ແລະ ຊາວບ້ານຕ້ອງໄດ້ລາຄາທີ່ພື່ງພໍໃຈ ຈຶ່ງຈະໄປ ຖ້າມີການກົດຂີ່ລາຄາຕໍ່ ຊາວບ້ານກໍຈະບໍ່ໄປ ກໍຈະຮຽກຮ້ອງ ແລະ ໃຫ້ຂ່າວຕໍ່ໄປເລື້ອຍໆ ແລະ ຢາກໃຫ້ໂຮງງານຍ້າຍອອກ.

ກ່ຽວກັບ ບັນຫາດັ່ງກ່າວນີ້ ເຈົ້າໜ້າທີ່ສິ່ງແວດລ້ອມ ເມືອງໂພນໂຮງ ຜູ້ຂໍສະຫງວນຊື່ ແລະຕໍາແໜ່ງ ກໍກ່າວຕໍ່ ວິທຍຸເອເຊັຽເສຣີວ່າ ເລື່ອງດັ່ງກ່າວນີ້ ທີ່ຜ່ານມາ ກໍມີການເຮັດບັນທຶກໄປແລ້ວ ເບື້ອງຕົ້ນທາງໂຮງງານ ເຂົາເຈົ້າບອກວ່າ ຈະມີການປັບແກ້ໄຂເອງ ແລະ ທາງໂຮງງານເຂົາເຈົ້າ ກໍຈະບໍ່ຍ້າຍອອກ ແຕ່ຖ້າປັດຈຸບັນ ເລື່ອງຍັງມີບັນຫາຢູ່ ກໍຕ້ອງໄປປະສານກັບຂັ້ນສະພາແຂວງ ຕື່ມອີກກ່ອນ ຖ້າສົມມຸດວ່າ ຊາວບ້ານຢູ່ບໍ່ໄຫວ ຈາກນັ້ນຈະໃຫ້ຄະນະກຳມະການ ຊຸດໃຫຍ່ ລົງໄປປະເມີນ ລາຄາດິນ ເຮືອນຊານຊາວບ້ານ ທີ່ໄດ້ຮັບຜົນກະທົບຈາກໂຮງງານ ໃຫ້ໂຮງງານ ຊົດເຊີຍຢ່າງເໝາະສົມ. 

ຕອນນັ້ນຫັ້ນລະແມ່ນ ເພິ່ນຈະຂໍໄກ່ກ່ຍ ນໍາຂັ້ນພື້ນຖານຫັ້ນເນາະ ວ່າຈະແກ້ໄຂ ດັດແກ້ໂຮງງານໜ້ອຍນຶ່ງ ອັນນີ້ເພິ່ນກໍບໍ່ໄດ້ວ່າ ຈະຍ້າຍເກາະ ດຽວນີ້ຄັນວ່າ ມັນຍັງມີບັນຫາ ກໍຈະປະສານຄືນ ສົມມຸດວ່າ ໂອ້ ຢູ່ບໍ່ໄດ້ແລ້ວ ກໍຈະແຈ້ງໃຫ້ຄະນະກຳມະການມາປະເມີນ ຈະປະສານທາງສະພາ ອີກບາດນຶ່ງ ອີກກ່ອນເດີ້ ແລ້ວ ເພິ່ນຈະາຍງານ ຕອບວ່າຈັ່ງໃດເນາະ.

ໃນຂະນະດຽວກັນ ເຈົ້າໜ້າທີ່ໂຮງງານຊີມັງ ຫົງຄໍາ ຄອນກຣີດ ສາຂາໂພນໂຮງ ທ່ານນຶ່ງ ກໍກ່າວວ່າ ທ່ານກໍບໍ່ຮູ້ລາຍລະອຽດຄັກ ກ່ຽວກັບເລື້ອງດັ່ງກ່າວນີ້ ເບື້ອງຕົ້ນເຫັນວ່າ ເລື່ອງຢູ່ລະຫວ່າງໄກ່ວເກັ່ຍກັນ ຢູ່ລະຫວ່າງຂັ້ນເທິງ ແລະ ປັດຈຸບັນນີ້ ຂີ້ຝຸ່ນກໍບໍ່ຄ່ອຍຫລາຍແລ້ວ ເຊິ່ງກໍຢາກໃຫ້ເຂົ້າໃຈວ່າ ການເຮັດໂຮງຈັກໂຮງງານ ກໍມີສຽງດັງເປັນທຳມະດາ.

ເພິ່ນກໍາລັງໄກ່ກ່ຍ ເລື້ອງເອກກະສານຂັ້ນເທິງ ກໍາລັງລົມກັນເບາະ ຂ້ອຍກະບໍ່ຮູ້ນ່າ ຂີ້ຝຸ່ນ ທີ່ຈິງມັນກໍບໍ່ຄ່ອຍມີດອກ ເລື້ອງເຮັດໂຮງຈັກ ໂຮງງານ ມັນກໍມີສຽງໜ້ອຍນຶ່ງຫັ້ນແຫລະ. 

ສໍາລັບເລື່ອງດັ່ງກ່າວນີ້ ນັກກົດໝາຍ ທ່ານນຶ່ງ ກໍກ່າວເຖິງເລື່ອງນີ້ວ່າ ໃນຄວາມເປັນຈິງ ໜ່ວຍງານພາກລັດທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ດ້ານສິ່ງແວດລ້ອມ ຄວນປະສານ ກັບໂຮງງານ ດັ່ງກ່າວ ວ່າ ຄວນແກ້ໄຂ ແລະ ຮັບຜິດຊອບແນວໃດ ໃຫ້ຢ່າງຈິງຈັງ ໃນເລື້ອງການສ້າງຜົນກະທົບຕໍ່ປະຊາຊົນ ເພາະ ກ່ອນຈະສ້າງຕັ້ງໂຮງງານ ກໍຕ້ອງມີການເຊັ່ນສັນຍາ ຄຸ້ມຄອງສິ່ງແວດລ້ອມກັນຢູ່ແລ້ວ ເພື່ອບໍ່ໃຫ້ກະທົບຕໍ່ ສິ່ງແວດລ້ອມອ້ອມຂ້າງ. 

ແກ້ໄຂບັນຫາປະຊາຊົນ ກໍແມ່ນຣັຖຫັ້ນແຫລະເປັນຜູ້ແກ້ ມັນກໍມີຄະນະກຳມະການຄຸ້ມຄອງສິ່ງແວດລ້ອມ ໂຮງຈັກໂຮງງານ ໂອ້ລົມກັນ ລະຫວ່າງບໍລິສັດ ແລະ ປະຊາຊົນຫັ້ນແຫລະ ເບື້ອງຕົ້ນ ຕ້ອງແມ່ນຄວາມຮັບຜິດຊອບ ຂອງບໍລິສັດຫັ້ນແຫລະ ໃນການຮັກສາ ສິ່ງແວດລ້ອມ ມັນກໍມີບົດວິພາກ ບົດວິຈ ການຄຸ້ມຄອງສິ່ງແວດລ້ອມ ຂອງບໍລິສັດເດ້ ຮັບຜິດຊອບຜົນກະທົບຕໍ່ປະຊາຊົນ ຕໍ່ເຂດພື້ນທີ່ໃກ້ຄຽງ. 

ບໍລິສັດ ຫົງຄໍາ ຄອນກຣີດ ສ້າງຕັ້ງມາແຕ່ປີ 2017 ເຊິ່ງເຈົ້າຂອງເປັນຄົນລາວ ລົງທຶນ 100% ດໍາເນີນ ກິດຈະການຄອນກຣີດ ແລະ ການກໍ່ສ້າງຕ່າງໆ ທັງໝົດ 4 ສາຂາ ໃນນັ້ນມີ ສາຂາ ບ້ານໜອງໜ່ຽວ ສາຂາບ້ານຊຽງດາ ແລະ ໃນນະຄອນຫລວງວຽງຈັນ ສາຂາໂພນສະຫວ່າງ ເມືອງໂພນໂຮງ ແຂວງວຽງຈັນ ແລະ ສາຂາເສດຖະກິຈ ຫລັກ 10 ແຂວງ ສະຫວັນນະເຂດ. 

ກ່ອນໜ້ານີ້ ໃນວັນທີ 23 ຕຸລາ 2023 ພະແນກອຸດສາຫະກັມ ແລະ ການຄ້າ ຂອງແຂວງວຽງຈັນ ກໍໄດ້ມີການປະຊຸມ ຄົ້ນຄົ້ວ ຕໍ່ຄໍາຮ້ອງຂໍຄວາມເປັນທັມ ຜົນກະທົບຈາກໂຮງງານ ຫົງຄໍາ ຄອນກຣີດ ທີ່ຕັ້ງຢູ່ ບ້ານໂພນສະຫວ່າງ ເມືອງໂພນໂຮງ ແຂວງວຽງຈັນ ທີ່ສ້າງຜົນກະທົບ ຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມ ໃຫ້ປະຊາຊົນ ອ້ອມຂ້າງ ທັງສຽງດັງ ແລະ ຂີ້ຝຸ່ນ ມົນລະພິດ. 

ເຊິ່ງ ທາງຄະນະກັມການ ກໍມີການລົງກວດກາ ກໍພົບວ່າມີຜົນກະທົບ ຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມ ໄດ້ມີການລົງກວດກາ ສ້າງບົດບັນທຶກຫລາຍຄັ້ງ ເຫັນວ່າ ຍັງບໍ່ສາມາດແກ້ໄຂໄດ້ ສະນັ້ນ ຖ້າຜູ້ປະກອບການ ຈະດໍາເນີນການ ໄລຍະຍາວ ຕ້ອງໄດ້ກະກຽມໂຍກຍ້າຍ ຈຸດເຄື່ອງຈັກ ໃຫ້ຫ່າງຈາກຊຸມຊົນ ເພື່ອຮັບປະກັນ ຜົນກະທົບ ແລະ ຄວາມສະດວກ ໃນການດໍາເນີນກິດຈະການ ໂຮງງານຕາມແຜນການຜະລິດ. ສໍາລັບການຈັດຕັ້ງ ໂຍກຍ້າຍກໍານົດພາຍໃນ 6 ເດືອນ ເລີ່ມແຕ່ວັນທີ 1 ທັນວາ 2023 ຈົນເຖິງວັນທີ  31 ເດືອນ ພຶດສະພາ 2024 ໃຫ້ສໍາເລັດ.

ຖ້າຜູ້ປະກອບການ ບໍ່ມີການໂຍກຍ້າຍ ຕ້ອງໄດ້ຊົດເຊີຍ ເອົາບ້ານເຮືອນປະຊາຊົນ ທີ່ຕິດແປະໂຮງງານ ໂດຍຈະມີຄະນະກຳມະການ ທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ໄປປະເມີນມູນຄ່າຕາມລະບຽບ. 

ອອກຄວາມເຫັນ

ອອກຄວາມ​ເຫັນຂອງ​ທ່ານ​ດ້ວຍ​ການ​ເຕີມ​ຂໍ້​ມູນ​ໃສ່​ໃນ​ຟອມຣ໌ຢູ່​ດ້ານ​ລຸ່ມ​ນີ້. ວາມ​ເຫັນ​ທັງໝົດ ຕ້ອງ​ໄດ້​ຖືກ ​ອະນຸມັດ ຈາກຜູ້ ກວດກາ ເພື່ອຄວາມ​ເໝາະສົມ​ ຈຶ່ງ​ນໍາ​ມາ​ອອກ​ໄດ້ ທັງ​ໃຫ້ສອດຄ່ອງ ກັບ ເງື່ອນໄຂ ການນຳໃຊ້ ຂອງ ​ວິທຍຸ​ເອ​ເຊັຍ​ເສຣີ. ຄວາມ​ເຫັນ​ທັງໝົດ ຈະ​ບໍ່ປາກົດອອກ ໃຫ້​ເຫັນ​ພ້ອມ​ບາດ​ໂລດ. ວິທຍຸ​ເອ​ເຊັຍ​ເສຣີ ບໍ່ມີສ່ວນຮູ້ເຫັນ ຫຼືຮັບຜິດຊອບ ​​ໃນ​​ຂໍ້​ມູນ​ເນື້ອ​ຄວາມ ທີ່ນໍາມາອອກ.